Nguồn hình ảnh,Getty Images
- Tác giả,Nadine Yousif
- Vai trò,Phóng viên cấp cao về Canada
- ,Toronto
- Được đăngmột giờ trước
- Thời gian đọc: 5 phút
"Họ đòi hỏi quá nhiều và họ đưa lại quá ít," ông Carney nói với người dân Canada vào sáng 22/8, thêm rằng đất nước hiện đang trong một "cuộc chiến" thương mại sau khi bị Mỹ áp đặt các loại thuế mới khắc nghiệt.
Thủ tướng xác nhận ông sẽ áp thuế tương đương với mức thuế của Mỹ từ ngày 8/9, bao gồm thuế đối với thép, sữa, thiết bị gia dụng và điện tử.
Sự đổ vỡ của các cuộc đàm phán thương mại đã làm đảo lộn mối quan hệ thương mại gắn bó sâu sắc giữa hai đồng minh, mà không có con đường giải quyết rõ ràng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa bình luận.
Cả hai nước đều lạc quan về một thỏa thuận vào trước đó trong tuần, nhưng các cuộc đàm phán đã đổ vỡ sau khi cả hai bên cáo buộc nhau thay đổi vào phút chót.
Giờ đây, khi các cuộc đàm phán đổ vỡ, Canada phải chịu thêm thuế 50% mới của Mỹ đối với một loạt hàng hóa, bên cạnh các loại thuế hiện hành của Mỹ đối với thép, nhôm, ô tô và gỗ của Canada.
Các loại thuế quan mới có phạm vi giới hạn, bao gồm khoảng 20 tỷ đô la hàng hóa, tương đương khoảng 5% trên tổng số, bao gồm rượu vang, sữa, xi măng, quần áo và thiết bị khúc côn cầu.
Thủ tướng Carney nói Canada đang trả đũa "một cách miễn cưỡng" để bảo vệ lợi ích của mình. Ông cho biết chi tiết về các biện pháp đối phó sẽ được công bố trong những ngày tới.
Các lãnh đạo của các đảng liên bang khác ở Canada, bao gồm cả đảng đối lập Bảo thủ, đã lên tiếng ủng hộ thủ tướng, cũng như các lãnh đạo của một số tỉnh của Canada.
Thuế quan – một loại thuế đánh vào hàng nhập khẩu từ các quốc gia khác – là một thành tố quan trọng trong chính sách thương mại của Trump, với lập luận rằng biện pháp này sẽ thúc đẩy ngành sản xuất của Mỹ và tạo ra việc làm trong nước.
Tuy nhiên, các bên chỉ trích cho rằng thuế quan đã làm tăng giá cả cho người tiêu dùng Mỹ và gây gián đoạn, thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu.
Bài phát biểu của ông Carney hôm 22/8 là bài phát biểu đầu tiên của ông trước người dân Canada sau khi ông tuyên bố vào tối 21/8 rằng sẽ không đạt được thỏa thuận, cáo buộc người Mỹ đã thực hiện những "thay đổi vào phút chót" mà ông cho là "không công bằng" và "không hiệu quả về kinh tế".
Trong khi đó, các nhà đàm phán của Mỹ cáo buộc Canada đưa ra "những yêu cầu mới và rút lại" các điều khoản đã được thỏa thuận trước đó.
Hôm 22/8, đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer nói với Fox News rằng không có kế hoạch nối lại đàm phán.
Ông nói thêm rằng Mỹ vốn sẵn sàng cắt giảm một số thuế đối với Canada như một phần của thỏa thuận không thành công.
Tuy nhiên, ông Carney cho hay Mỹ đã đưa ra các điều khoản "không thể chấp nhận được" và quá hạn chế, trong đó có việc giảm khả năng của Canada trong việc ký kết các thỏa thuận thương mại mới với các quốc gia khác.
Ông cũng bác bỏ tuyên bố rằng Canada đã đưa ra các yêu cầu vào phút chót: "Chúng tôi đã làm rõ những gì được đề nghị và liên tục thất vọng với các câu trả lời."
Doug Ford, lãnh đạo tỉnh Ontario, tỉnh đông dân nhất của Canada, đã ủng hộ ông Carney và nói rằng "không thể tin tưởng được" ông Trump.
Thủ hiến tỉnh British Columbia, David Eby, đánh giá yêu cầu của Mỹ về việc hạn chế khả năng ký kết các thỏa thuận thương mại khác của Canada "sẽ khiến chúng tôi trở nên tương đương với một tiểu bang [Mỹ] thứ 51 về kinh tế".
"Điều đó chưa bao giờ được người dân Canada chấp nhận," ông Eby nói.
Lãnh đạo phe đối lập Đảng Bảo thủ, Pierre Poilievre, cũng dường như ủng hộ ông Carney, gọi các mức thuế mới nhất của Mỹ là "không chính đáng".
Thủ hiến Quebec, Christine Fréchette, cảnh báo rằng nhiều việc làm có thể sẽ bị mất đi do các mức thuế mới của Mỹ.
"Đằng sau những con số này là những con người bằng xương bằng thịt," bà nói, đồng thời cam kết sẽ đưa ra các biện pháp hỗ trợ các ngành bị ảnh hưởng.
Thủ hiến Alberta, Danielle Smith, người lãnh đạo một tỉnh giàu dầu mỏ đã nỗ lực đạt được thỏa thuận với chính quyền Trump, kêu gọi cả hai bên nối lại đàm phán.
Sự đổ vỡ này diễn ra sau hơn một năm đàm phán thương mại gián đoạn, vốn đã leo thang trong những tuần gần đây sau thời hạn do Mỹ đặt ra để đạt được thỏa thuận hoặc đối mặt với các mức thuế bổ sung.
Hai nước cũng đang tham gia vào một cuộc xem xét bắt buộc đối với thỏa thuận thương mại tự do Bắc Mỹ hiện có, được gọi là USMCA, với Mexico.
Hiệp định này được ông Trump ký kết trong nhiệm kỳ đầu tiên để thay thế Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ năm 1994. Đây là nền tảng cho kim ngạch thương mại ba bên hàng năm trị giá 1,6 ngàn tỷ đô la.
Đầu mùa hè năm nay, Canada và Mexico đã chính thức yêu cầu gia hạn USMCA thêm 16 năm nữa. Tuy nhiên, Mỹ đã từ chối gia hạn hiệp định này ở dạng hiện tại.
Khi được hỏi về tác động của việc đàm phán thương mại đổ vỡ hôm 21/8 đối với hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ, ông Carney cho biết đó "chắc chắn không phải là tin tốt".