đéo có hình chó nó tin
Địt Bùng Đạo Tổ
Ngày 30.3, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN). Trong đó, đặt mục tiêu phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3,0% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.
Lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất tự tiêu dùng. Ảnh: Nguyễn Long
Lợi ích kép
Anh Nguyễn Hà ở xã Nghi Lộc (Nghệ An) hồ hởi khoe khoản tiền điện mà gia đình anh phải trả tháng qua chỉ… 42.000 đồng.
“Nhà tôi vốn dùng không nhiều điện, nhưng trước đây mỗi tháng cũng phải trả từ 300.000 - 500.000 đồng tiền điện, vào mùa nắng nóng có khi cao hơn. Nhưng từ khi tôi đầu tư một hệ thống điện mặt trời áp mái, hệ 12 volt thôi thì tiền điện chỉ 35 đến hơn 40.000 đồng/tháng, rất tiết kiệm và hiệu quả”.
Ở quy mô rộng hơn, anh Trần Đức Tuấn tại Quảng Trị đã bỏ ra khoản đầu tư gần 30 tỉ đồng từ năm 2020 để lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà cung cấp điện cho trang trại gà của anh. Với 15 dãy chuồng gà, trước khi lắp đặt hệ thống, mỗi tháng anh chi tới 60 triệu đồng tiền điện.
“Kể từ khi có nguồn điện mặt trời, tôi chỉ phải trả khoảng 30 triệu/tháng - anh Tuấn nói - chưa kể, tổng công suất lắp đặt của hệ thống đạt 2,4 MW, trong khi vào ban ngày trang trại chỉ sử dụng khoảng 5 - 10% công suất. Phần điện còn lại được ký hợp đồng bán lên lưới điện, mang lại nguồn thu khoảng 600 triệu đồng mỗi tháng. Như vậy chỉ khoảng vài năm nữa là tôi hoàn vốn”. Những ví dụ trên cho thấy người dân ngày càng ưu tiên điện mặt trời mái nhà để giảm chi phí điện. Hệ thống này giúp sản xuất, sử dụng điện tại chỗ, giảm phụ thuộc lưới quốc gia, đặc biệt khi giá điện có xu hướng tăng.
Ngoài ra, nếu cơ chế bán điện dư được hoàn thiện, người dân có thể tăng thêm thu nhập. Theo chuyên gia, thời gian hoàn vốn hiện chỉ còn vài năm nhờ chi phí giảm và công nghệ cải thiện.
Tại TPHCM, toàn thành phố đã có khoảng 1.797 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất lắp đặt khoảng 400 MW. Trong đó, có hơn 1.200 trường hợp thực hiện theo hình thức thông báo đơn giản, chủ yếu là các hộ gia đình.
Tháng 3.2026, UBND TPHCM có văn bản gửi Bộ Công Thương và Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) kiến nghị ưu tiên cung cấp điện trong giai đoạn cao điểm mùa khô từ tháng 4 - 6 năm nay. Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, TPHCM cho biết nhu cầu dùng điện sẽ tăng mạnh.
Số liệu của Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) cho thấy công suất cực đại năm nay được dự báo ở mức 9.556 MW và có thể lên đến 10.059 MW. Ở kịch bản này, TP có thể thiếu hụt khoảng 354 MW vào khung giờ cao điểm buổi tối (từ 17 - 20 giờ), thậm chí mức thiếu hụt có thể lên tới 723 - 1.226 MW.
Không chỉ tại TPHCM, theo dự báo kịch bản vận hành cực đoan năm nay, công suất phụ tải của Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) sẽ vượt ngưỡng khả dụng do NSMO phân bổ vào các tháng 5, 6, 7 và 11. Ở phía Bắc, trong 3 tháng, công suất phụ tải cực đại toàn Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đạt khoảng 17.789 MW, tăng 9,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Dự báo cả năm nay, phụ tải miền Bắc tiếp tục tăng có thể đạt từ 20.746 - 21.397 MW, tương ứng tăng từ 9,3 - 12,8% so với năm 2025.
Tháo nút thắt
Ở quy mô quốc gia, Bộ Công Thương đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 14 triệu hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà, tương đương khoảng 50% số hộ. Đây là con số rất tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi nếu có cơ chế phù hợp.
Theo các báo cáo, so với tiềm năng thực tế, mức độ khai thác hiện nay vẫn còn khiêm tốn. Một phần do chính sách chưa thực sự đồng bộ, phần khác do tâm lý e ngại thủ tục, chi phí đầu tư ban đầu của người dân.
Chỉ thị của Thủ tướng về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển ĐMTMN nêu rõ các giải pháp này phải được tổ chức thực hiện quyết liệt ngay từ năm 2026, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp.
Chỉ thị đặt mục tiêu phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3,0% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.
Đồng thời, đẩy mạnh phát triển ĐMTMN tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ; phấn đấu hàng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng ĐMTMN.
Thủ tướng cũng yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành kế hoạch hành động năm 2026 về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, quản lý nhu cầu điện và phát triển ĐMTMN; xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu tiết kiệm điện, lộ trình thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; gắn kết quả thực hiện với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.
Việc phát triển điện mặt trời mái nhà không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết.
Lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất tự tiêu dùng. Ảnh: Nguyễn Long
Lợi ích kép
Anh Nguyễn Hà ở xã Nghi Lộc (Nghệ An) hồ hởi khoe khoản tiền điện mà gia đình anh phải trả tháng qua chỉ… 42.000 đồng.
“Nhà tôi vốn dùng không nhiều điện, nhưng trước đây mỗi tháng cũng phải trả từ 300.000 - 500.000 đồng tiền điện, vào mùa nắng nóng có khi cao hơn. Nhưng từ khi tôi đầu tư một hệ thống điện mặt trời áp mái, hệ 12 volt thôi thì tiền điện chỉ 35 đến hơn 40.000 đồng/tháng, rất tiết kiệm và hiệu quả”.
Ở quy mô rộng hơn, anh Trần Đức Tuấn tại Quảng Trị đã bỏ ra khoản đầu tư gần 30 tỉ đồng từ năm 2020 để lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà cung cấp điện cho trang trại gà của anh. Với 15 dãy chuồng gà, trước khi lắp đặt hệ thống, mỗi tháng anh chi tới 60 triệu đồng tiền điện.
“Kể từ khi có nguồn điện mặt trời, tôi chỉ phải trả khoảng 30 triệu/tháng - anh Tuấn nói - chưa kể, tổng công suất lắp đặt của hệ thống đạt 2,4 MW, trong khi vào ban ngày trang trại chỉ sử dụng khoảng 5 - 10% công suất. Phần điện còn lại được ký hợp đồng bán lên lưới điện, mang lại nguồn thu khoảng 600 triệu đồng mỗi tháng. Như vậy chỉ khoảng vài năm nữa là tôi hoàn vốn”. Những ví dụ trên cho thấy người dân ngày càng ưu tiên điện mặt trời mái nhà để giảm chi phí điện. Hệ thống này giúp sản xuất, sử dụng điện tại chỗ, giảm phụ thuộc lưới quốc gia, đặc biệt khi giá điện có xu hướng tăng.
Ngoài ra, nếu cơ chế bán điện dư được hoàn thiện, người dân có thể tăng thêm thu nhập. Theo chuyên gia, thời gian hoàn vốn hiện chỉ còn vài năm nhờ chi phí giảm và công nghệ cải thiện.
Tại TPHCM, toàn thành phố đã có khoảng 1.797 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất lắp đặt khoảng 400 MW. Trong đó, có hơn 1.200 trường hợp thực hiện theo hình thức thông báo đơn giản, chủ yếu là các hộ gia đình.
Tháng 3.2026, UBND TPHCM có văn bản gửi Bộ Công Thương và Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) kiến nghị ưu tiên cung cấp điện trong giai đoạn cao điểm mùa khô từ tháng 4 - 6 năm nay. Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, TPHCM cho biết nhu cầu dùng điện sẽ tăng mạnh.
Số liệu của Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) cho thấy công suất cực đại năm nay được dự báo ở mức 9.556 MW và có thể lên đến 10.059 MW. Ở kịch bản này, TP có thể thiếu hụt khoảng 354 MW vào khung giờ cao điểm buổi tối (từ 17 - 20 giờ), thậm chí mức thiếu hụt có thể lên tới 723 - 1.226 MW.
Không chỉ tại TPHCM, theo dự báo kịch bản vận hành cực đoan năm nay, công suất phụ tải của Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) sẽ vượt ngưỡng khả dụng do NSMO phân bổ vào các tháng 5, 6, 7 và 11. Ở phía Bắc, trong 3 tháng, công suất phụ tải cực đại toàn Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đạt khoảng 17.789 MW, tăng 9,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Dự báo cả năm nay, phụ tải miền Bắc tiếp tục tăng có thể đạt từ 20.746 - 21.397 MW, tương ứng tăng từ 9,3 - 12,8% so với năm 2025.
Tháo nút thắt
Ở quy mô quốc gia, Bộ Công Thương đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 14 triệu hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà, tương đương khoảng 50% số hộ. Đây là con số rất tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi nếu có cơ chế phù hợp.
Theo các báo cáo, so với tiềm năng thực tế, mức độ khai thác hiện nay vẫn còn khiêm tốn. Một phần do chính sách chưa thực sự đồng bộ, phần khác do tâm lý e ngại thủ tục, chi phí đầu tư ban đầu của người dân.
Chỉ thị của Thủ tướng về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển ĐMTMN nêu rõ các giải pháp này phải được tổ chức thực hiện quyết liệt ngay từ năm 2026, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp.
Chỉ thị đặt mục tiêu phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3,0% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.
Đồng thời, đẩy mạnh phát triển ĐMTMN tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ; phấn đấu hàng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng ĐMTMN.
Thủ tướng cũng yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành kế hoạch hành động năm 2026 về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, quản lý nhu cầu điện và phát triển ĐMTMN; xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu tiết kiệm điện, lộ trình thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; gắn kết quả thực hiện với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.
Việc phát triển điện mặt trời mái nhà không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết.


