@Trương Lương đang soạn, viết sao để khi ra chiếu, thiên hạ không đại loạn
Chuẩn tấu.
Trẫm nghe rằng: Bậc đế vương dựng nghiệp, cốt ở thuận mệnh trời, hợp lòng người, mưu kế lâu dài cho xã tắc, chứ chẳng phải vì ý thích nhất thời mà đổi dời. Bởi thế, đời Thương dời đến đất Bạc, đời Chu định ở Lạc Ấp, đều là noi theo lẽ trời, xét đủ thế đất, khiến nước mạnh dân yên, phúc truyền muôn thuở.
Nay Thăng Long là nơi phát tích của nhiều triều đại, núi sông bền vững, linh khí hội tụ. Song thời thế đổi thay, việc nước ngày một nhiều, dân cư ngày một đông, thuyền xe chen chúc, việc công việc tư đều quy tụ một nơi. Nếu cứ giữ phép cũ mà không biết tùy thời ứng biến, e khó bền lâu; nếu chỉ ham điều mới mà quên gốc an dân, cũng chẳng hợp đạo trị quốc.
Trẫm ngày đêm suy xét, hỏi khắp bề tôi, nghe rộng lời bàn của sĩ dân, thấy rằng đất Phố Hiến ở nơi sông biển giao hội, thuyền buôn bốn phương qua lại, hàng hóa dồi dào, đường vận tải thuận tiện, đủ làm nơi thông thương thiên hạ. Đất rộng mà bằng, dân thuần mà hậu, thật là nơi có thể mưu nghiệp lớn, mở nền thái bình.
Tuy vậy, dời đô là việc hệ trọng của quốc gia, quan hệ đến sinh kế của lê dân. Nếu làm gấp gáp, lòng người tất dao động; nếu cưỡng ép thi hành, oán khí ắt phát sinh. Vậy nên phải liệu định từng bước, thong thả mà tiến. Triều đình dời trước, quan quân nối sau, dân cư và thương hộ tùy nghi sắp đặt. Nhà cửa, ruộng đất đều phải cấp định rõ ràng; thuế khóa nên tạm giảm để dân bớt nhọc; kho tàng phải đầy đủ, đường sá phải sửa sang, khiến người đi không ngại, người ở không lo.
Trẫm lại truyền cho các nha môn trong ngoài, đều phải lấy việc an dân làm gốc, không được nhân việc chuyển dời mà sách nhiễu trăm họ. Quan lại nếu tận tâm thì thưởng; kẻ trái mệnh, hại dân thì trị theo quốc pháp. Cốt khiến người già được yên, trẻ nhỏ được dưỡng, sĩ, nông, công, thương đều an nghiệp, bốn phương đồng hưởng cảnh thái hòa.
Điều Trẫm mong mỏi không phải để phô trương cung điện, cũng chẳng cầu lợi trước mắt, mà chỉ nguyện xã tắc bền vững, nhân dân yên vui, cơ đồ truyền mãi về sau.
Nay ban chiếu này, bá quan văn võ, cùng quân dân trong ngoài, đều nên kính cẩn phụng hành.
dantri.com.vn
