Nhiều người lao vào làm tiếp thị liên kết với hy vọng kiếm tiền dễ. Nhưng phía sau những khoản hoa hồng "khủng" là không ít chi phí, rủi ro và người sớm bỏ cuộc.
"Kiếm tiền ngay tại nhà", "không cần vốn", "mỗi tháng thu vài chục triệu đồng"... Những lời quảng bá về tiếp thị liên kết (affiliate marketing) đang phủ kín mạng xã hội. Chỉ với một chiếc điện thoại, nhiều người từ sinh viên, nhân viên văn phòng đến bà nội trợ, lao động tự do lao vào cuộc đua làm affiliate với kỳ vọng kiếm thêm thu nhập.Người người nhà nhà làm affiliate
Tiếp thị liên kết là hình thức người tham gia quảng bá sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp thông qua đường link giới thiệu cá nhân. Khi có người mua hàng hoặc thực hiện hành động theo đường link đó, người giới thiệu sẽ nhận hoa hồng.
Mô hình này được các sàn thương mại điện tử và nhiều thương hiệu triển khai rộng rãi, thu hút đông đảo KOL, KOC cũng như người dùng mạng xã hội tham gia nhờ chi phí bắt đầu thấp và không cần nhập hàng hay tự vận hành kho bãi.
Chỉ trong một thời gian ngắn, affiliate dần trở thành "nghề tay trái" của không ít người. Lướt mạng xã hội, người dùng dễ bắt gặp bạn bè, đồng nghiệp, thậm chí người thân liên tục đăng video review sản phẩm kèm đường link mua hàng.
Tin vào những video khoe doanh thu hàng chục triệu đồng mỗi tháng, chị Nguyễn Quỳnh (28 tuổi, Hà Nội) quyết định thử sức với tiếp thị liên kết từ đầu năm nay. Ngoài thời gian đi làm, mỗi tối chị dành 4-5 tiếng quay video, chỉnh sửa nội dung và đăng lên các nền tảng mạng xã hội cá nhân.
Ban đầu, chị Quỳnh cũng nhận được vài đơn hàng và có tháng kiếm khoảng 300.000-500.000 đồng tiền hoa hồng. Thấy có thu nhập, chị tiếp tục đầu tư mua thiết bị quay video, tham gia khóa học và thuê các hội nhóm chia sẻ bài đăng với kỳ vọng tăng lượt xem.
Thế nhưng sau gần 3 tháng, nhiều video chỉ đạt vài trăm đến vài nghìn lượt xem, lượng đơn hàng phát sinh rất ít. Tổng tiền hoa hồng nhận được chưa đủ bù đủ chi phí đã bỏ ra.
Thống kê kết quả tham gia tiếp thị liên kết của một cá nhân trong ngày 28/7 (Ảnh: Minh Huyền).
"Tôi từng nghĩ chỉ cần chăm đăng video là sẽ có đơn. Thực tế, việc xây dựng nội dung, cạnh tranh với hàng nghìn người khác và duy trì lượt xem khó hơn rất nhiều. Có hôm dành cả buổi tối quay dựng nhưng video chỉ vài trăm lượt xem và ngày hôm đó không có đơn hàng nào", chị nói.
Câu chuyện của chị Quỳnh không phải cá biệt. Phía sau những video khoe doanh thu hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi tháng là thực tế ít được nhắc đến. Phần lớn người mới phải mất nhiều tháng xây dựng nội dung, duy trì tần suất đăng bài và chấp nhận giai đoạn gần như không có thu nhập.
Không ít người còn bỏ tiền mua thiết bị, tham gia các khóa học, thuê tăng tương tác hoặc chạy quảng cáo, nhưng lượng đơn hàng vẫn không đủ để bù đủ chi phí.
Làm affiliate có thật dễ kiếm tiền như mạng xã hội quảng cáo?
Theo các chuyên gia thương mại điện tử, affiliate là mô hình có chi phí gia nhập thấp nhưng không phải "việc nhẹ lương cao". Thu nhập phụ thuộc vào khả năng xây dựng nội dung, tạo niềm tin với người xem và duy trì tệp người theo dõi ổn định. Khi số lượng người tham gia tăng nhanh, mức độ cạnh tranh cũng ngày càng gay gắt.
Ông Nguyễn Bình Minh, Trưởng ban Phát triển nguồn nhân lực, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, cho rằng tiếp thị liên kết không phải xu hướng mới mà đã phát triển nhiều năm, đặc biệt gắn với sự bùng nổ của mạng xã hội và đội ngũ sáng tạo nội dung.
Theo ông, ưu điểm lớn nhất của mô hình này là chi phí gia nhập rất thấp, người tham gia không cần nhập hàng hay bỏ nhiều vốn ban đầu. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc ai cũng dễ dàng kiếm được thu nhập cao.
"Nhiều người nhìn thấy các video khoe doanh thu hàng chục triệu đồng mỗi tháng rồi nghĩ rằng làm affiliate rất dễ. Thực tế, hiệu quả của mô hình này nhìn chung chỉ ở mức vừa phải. Muốn tạo ra thu nhập lớn, người làm phải đầu tư bài bản về nội dung, marketing và dành nhiều thời gian xây dựng tệp người theo dõi", ông Minh nói.
Nhiều nhà sáng tạo nội dung đầu tư thiết bị, công nghệ để làm tiếp thị liên kết (Ảnh: Minh Nhật).
Theo ông Minh, với phần lớn người mới, affiliate nên được xem là một nguồn thu nhập phụ, thay vì kỳ vọng có thể nhanh chóng thay thế công việc chính. Nếu không đầu tư quảng cáo hoặc các hoạt động marketing, tỷ lệ chuyển đổi từ lượt xem sang đơn hàng có thể giảm rất mạnh, thậm chí chỉ còn dưới một phần mười so với lượng tương tác thông thường trên mạng xã hội.
Ông Minh cũng nhận định làn sóng nhiều người đổ xô làm affiliate là điều dễ hiểu bởi rào cản gia nhập thấp. Tuy nhiên, thị trường sẽ sớm tự điều chỉnh khi người tham gia nhận ra hiệu quả thực tế không như kỳ vọng.
"Để trở thành một KOL, KOC có sức ảnh hưởng và tạo được thu nhập ổn định từ affiliate là cả một quá trình dài, chứ không đơn giản chỉ đăng video rồi gắn đường link bán hàng", ông nói.
iMoney là dòng sản phẩm chuyên các bài viết về tư vấn đầu tư, tư vấn tiêu dùng, được đăng tải vào thứ 4 mỗi tuần trên báo Dân trí.
iMoney sẽ giải đáp thắc mắc của độc giả về đầu tư, tiêu dùng, tư vấn tài chính, các kênh đầu tư như chứng khoán, bất động sản, tiền mã hóa, tư vấn tiêu dùng cũng như chia sẻ các tip tiêu dùng thông minh, hiệu quả...
