Tao cũng 2kxx đây, vào xàm được các tml khác khai trí về các vấn đề kinh tế, xã hội thấy mở mang vl. Nay cuối tuần học hành tập tành xong rồi tối lên tranh thủ cào phím chém gió tí. Là một thằng trẻ, là người trong cuộc trong câu chuyện người trẻ tích trữ tài sản, mua nhà HN, SG, tao xin được xàm tâm sự về góc nhìn và câu chuyện của mình.
Nhớ lại hồi trước 12-13 tuổi đang đi học đã bắt đầu tư duy triệu phú, rồi xác định phải tự đi con đường riêng, không dựa dẫm gia đình (lúc này hay mâu thuẫn với bố mẹ nên cũng hơi sĩ, đ muốn sau này thừa kế tài sản đất đai . Sáng đi học chiều ra mở nhập hàng về bán, mở "start-up" (gọi thế cho sang thôi chứ đ có công nghệ đột phá nào cả, cũng chỉ là dịch vụ bình thường), tao còn plan mở rộng business rồi tự mua nhà các thứ. Mới đầu được người quen bạn bè ủng hộ, kiếm được tí thì nghĩ mình bố đời lắm. Xong về sau lỗ sml, làm việc cẩu thả, kỷ luật kém (hứng lên thì làm hết hứng thì nghỉ) nên chẳng mấy chốc cũng chán bỏ luôn, lại ôm thêm cục nợ (ít thôi may mà báo nhà 2 lần bố mẹ trả hết)
Sau này lớn hơn mới nhận thấy là kiếm tiền nó ko dễ như lúc mõm. Self-help có thể đúng bên nước ngoài nhưng về VN thì "cơ chế" nó khác. Đặc biệt càng lớn càng nhận thấy lợi thế khổng lồ của những đứa sở hữu bds, đặc biệt bds nội đô.
Có mấy lần được bố dẫn theo đi mua đất mua nhà (chỉ được đứng dựa cột nghe bố vs mấy ông môi giới nói thôi), mà thấy giá bds shock vl. Tao nhớ bố tao mua một lô 120m trong SG khu Thảo Điền, An Phú gần xa lộ HN: miếng đất để không, thêm cái nhà cấp 4 nát để giữ đất không cho hàng xóm đổ rác (nhà này có cho vào ở thì tao không thể ở được) mà net tầm 19-20 tỏi, cho thuê lại cũng được gần 10tr. Xung quanh cafe phở hủ tiếu ăn sáng đắt vl toàn 50-60-70k. Bố tao bảo miếng đất đó nếu bỏ ra thêm vài tỏi xây xáo sửa sang lại thì có thể cho thuê được 25-30tr thậm chí hơn, bằng một xuất lương cao ở SG rồi, nhưng vì mình ở xa nên cho người ta thuê 4 năm rồi tự sửa sang rồi cho thuê lại coi như người ta quản lý hộ mình luôn, đỡ rủi ro. Có thể nói chăm chỉ cày cuốc thời nay chưa chắc bằng một thằng có nhà cho thuê là như thế. Tao cũng quen vài ông anh 9x đi làm cho có rồi chỉ chăm chăm cuối tháng lấy tiền thuê nhà đi tiêu xài.
Hồi dậy thì thì hay ức chế, chửi đời bất mãn các thứ, nhưng về sau nhìn lại thấy mình quá may mắn, xã hội VN bây giờ không còn như thời bao cấp nơi ai cũng nghèo bình đẳng mà đã phân hoá khá sâu sắc, mỗi tầng lớp lại có cuộc sống, vòng tròn xã hội và vị trí riêng rồi, xuất phát điểm sẽ là thứ quyết định mình đi được bao xa, bên cạnh nỗ lực và ý chí của bản thân.
Nên theo tao thấy nếu chỉ đi làm công ăn lương bình thường hoặc dạng khá (chưa phải nổi trội, chưa làm quản lí cấp cao, chưa đầu tư lớn, hoặc ko tự mở riêng) thì giấc mơ tích đủ tiền mua nhà có vẻ xa vời, và đó sẽ là tình cảnh chung của phần lớn thế hệ bọn trẻ như tao. Như tao tính cho bản thân nếu để đầu tư thì có thể bọn trẻ như tao sẽ đánh nhiều hơn vào chứng khoán, vàng, crypto, quỹ đầu tư các thứ (vẫn biết là toàn cá mập ăn cá con, rồi úp bô lùa gà, giá vàng VN đ theo giá vàng thế giới, nhưng đây cũng đều là các lựa chọn khả dĩ nhất rồi). Đánh kiểu lướt sóng thì mình ko đủ chất xám với độ sỏi, hold dài hạn thì tao ưu tiên hơn. Hoặc có một cách khác là về vùng sâu vùng xa (ngoại thành hoặc tỉnh, quê thôi chứ tao ko nói Mù Cang Chải nhé) mua đất rồi cộng với việc cày cuốc cứ chuyển từ miếng ở xa đến miếng ở gần, rồi có thể mua được chung cư nội đô. Nói chung bớt mơ mộng hão huyền, xác định trước việc tự mua được nhà đất nội đô là rất khó khăn thì đỡ bị stress, khổ vì mong cầu quá cao mà tài lực quá thấp.
Tuy nhiên tao không thích lối sống buông xuôi đầu hàng như "du lịch ăn chơi mua đồ hiệu trả thù", tao vẫn tin vào việc trau dồi bản thân sẽ mang lại kết quả. Nên tao quan niệm những thứ "chung chung" mà nhà trường hay truyền thông hay nhồi như kỹ năng sống, kỹ năng mềm, xử thế, tư duy thành công, tự kỉ ám thị, EQ trí tuệ cảm xúc, cùng với sự trỗi dậy của các Sharks, Câu chuyện khởi nghiệp, chuyên gia làm giàu như Lê Thẩm Dương vv xin lỗi tao phải nói thẳng: phần lớn là mõm, thoả mãn tâm lí ngại khổ, thích đi đường tắt, mẹo vặt, hy sinh ít nhưng đạt được nhiều của số đông. Chúng cũng quan trọng đấy, nhưng trước tiên tao đầu tư vào kỷ luật bản thân (lối sống, làm mọi thứ đúng deadline, có trách nhiệm) vs lại kĩ năng cứng (chuyên môn làm một nghề ra tiền, xã hội cần) đã.
Còn để chọn sự nghiệp cho bọn trẻ như tao như thế nào thì tao mạn phép đưa ra góc nhìn của mình như sau:
1. Tao thấy nhóm ngành STEM, đặc biệt là công nghệ, nói thẳng ra là IT, sẽ là sân chơi phù hợp nhất cho người trẻ có chất xám và thông minh, được học hành bài bản hoặc tự học tốt. Đo được bằng hiệu suất rõ ràng, hạn chế "cơ cấu, cơ chế", cộng với đây là miếng bánh mà các thế hệ già chưa khai phá hết (nhưng thật ra vẫn có cá mập hết thôi, phải chấp nhận). Nhưng nhiều phần học nửa chừng bỏ hoặc làm trái ngành, thấy mọi người bảo IT là vua nghề cũng lao chym vào mà không tìm hiểu kĩ, lúc vào rồi mới nhận thấy mình không hợp, không có tố chất nên cũng chỉ tàng tàng.
2. Những ngành sản xuất thì các cô chú thế hệ trước nắm gần hết rồi, trừ khi là con chủ doanh nghiệp. Hoặc phải chọn thị trường ngách (niche market). Tao có quen một ông anh đóng bàn ghế nội thất cho quán cafe nhưng chỉ đóng cho quán theo theme thời bao cấp, cách mạng, ********, hoài niệm các thứ.
3. Ngành xã hội học thì VN mình vẫn là nước nghèo so với thế giới, trình độ kinh tế xã hội kém phát triển, nên nhận thức của người dân về các vấn đề này chưa cao, trình độ giảng dạy (trong nước) chưa tốt nên lương thưởng cho ngành này thường là thấp và chưa xứng đáng. Hơn thế nữa bản thân nhưng người học ngành này thường ít hiểu rõ về chính ngành học của mình. Tao lấy ví dụ về ngành tâm lí học, tao hỏi mấy đứa FWB cũ của tao mà chọn ngành tâm lý học (những đứa này thường rất mơ mộng và lý tưởng) tại sao em chọn ngành này thì bọn nó lấy ví dụ về tâm lý học tội phạm ngầu rồi tự chữa lành tổn thương tâm lí, đứa trẻ bên trong, trong khi tao tìm hiểu kĩ thì ngành này chủ yếu nghiêng về kiến thức hoá sinh (các chỉ số, hormone và các chất), kèm theo rất nhiều toán, đặc biệt là xác suất thống kê và các thang đo, chỉ số, ví dụ như test iq để chẩn đoán trẻ tự kỉ hoặc rối loạn lo âu, rồi dùng thang đo IQ nào, Stanford-Binet hay Weschler? Hơn thế nữa tao lấy một khái niệm tưởng đơn giản như bệnh trầm cảm. Phần lớn người Việt hiểu sai, nghĩ rằng nếu một đứa cực kì buồn đau khổ khóc lóc suy sụp thì nó bị trầm cảm. Nhưng không. Vẫn còn cảm thấy buồn thì yên tâm, chưa trầm cảm được đâu, cảm thấy buồn là một cảm xúc bình thường và khoẻ mạnh. Trầm cảm là khi người ta bị một cú shock tâm lí quá lớn không thể handle nổi nên tắt hết mọi chức năng xử lí cảm xúc, mất hết động lực, giống như một cái máy tính bị quá tải nên tự shutdown luôn. Nên bệnh nhân trầm cảm thường gặp khó khăn trong việc tự mình thực hiện các sinh hoạt hằng ngày, nhiều người nghĩ đến tự tự vì tồn tại đối với họ tốn quá nhiều năng lượng, là một gánh nặng.
4. Ngon nhất vẫn là các ngành thăng tiến trong Cộng Cafe, vừa tiền vừa quyền nhưng đòi hỏi phải có gốc to, nhiều xèng nên không dành cho đa số. Hơn thế nữa phải chấp nhận môi trường đấu đá và hơi hướng toxic. Không cẩn thận vô lò.
5. Còn ngành liên quan đến làm kinh tế, thương mại như sales, marketing, quảng cáo, quản trị kinh doanh. Nhóm ngành này tao ko dám khẳng định gì vì nó quá rộng, nhân lực cũng thượng vàng hạ cám, phân hoá cực cao. Tao cũng may gặp được cao nhân cực giỏi, nhưng cũng tiếp xúc nhiều đứa bạn chọn ngành này chỉ vì đơn giản là không có định hướng gì, rồi thích làm công việc sang sang nhiều tiền, công sở cổ cồn an nhàn. (vào rồi mới biết không an nhàn đâu). Nhiều người end up ở công việc bàn giấy văn phòng, thu nhập cũng có thể gọi là chi tiêu ok với nhu cầu đơn giản nhưng để đầu tư lớn hoặc đề phòng trước rủi ro (vd như đợt covid vừa rồi) thì hơi khó.
Còn một dạng nữa là tao, học ko lo học tối lên Xam nói đạo lý. Tỏ vẻ winner nhưng hiện đang đ có người yêu.
Câu chuyện xàm lol không đầu ko cuối các m đọc cho vui. Ai nhiệt tình thì cứ vào còm bổ sung và tư vấn cho một thằng trẻ như tao.
đéo hiểu luôn.
