Góc tổng hợp nhạc hay

Kiendinh35

Thanh niên Ngõ chợ
France
Với cương vị là một thằng cuồng nhạc thì tao lập ra topic này để anh em thảo luận cũng như chia sẻ nhạc.


“Tombe La Neige", bản Dance vút lên như gọi về miền quá khứ, như phủ dụ tuyết trắng rơi làm giá buốt tâm hồn...
 

Nhận xét khá hay của ca sĩ Quỳnh Giao về Đôi Mắt Người Sơn Tây

Thơ Quang Dũng không nhiều, nhưng lãng mạn và có hào khí trượng phu thời chinh chiến. Nổi tiếng nhất và được miền Nam phổ vào nhạc là hai bài "Mắt Người Sơn Tây" và "Đôi Bờ".

Nhạc sĩ Cung Tiến yêu thích hai bài thơ trên và phổ y nguyên thành hai ca khúc riêng, là "Đôi Bờ", và "Đường Hoa". Khi soạn "Đường Hoa" sau này, có lẽ Cung Tiến tránh bị trùng với tác phẩm của Phạm Đình Chương nên dùng tựa "đường hoa" từ câu:

Em mơ cùng ta nhé
Bóng ngày mai quê hương
Đường hoa khô ráo lệ…

Nhạc sĩ Phạm Đình Chương thì gom cả hai bài để phổ thành ca khúc trác tuyệt và đặt tựa là "Đôi Mắt Người Sơn Tây". Phải chăng chữ "đôi" thêm vào "mắt người Sơn Tây" là của "đôi bờ"?

Trong ba ca khúc, bài "Đôi Mắt Người Sơn Tây" của Phạm Đình Chương là phổ biến hơn cả, và được nhiều người trình bày, từ lớp ca sĩ ngày xưa cho đến nay. Ông soạn bài này năm 1969 trên căn gác nhỏ đường Ngô Tùng Châu Sài Gòn và ghi lại trong tập nhạc in tại Hoa Kỳ năm 1990 là viết khi nhớ quê ngoại, nhớ những năm đi kháng chiến chống Pháp, và nhớ Quang Dũng. Ít người nhớ là chính Phạm Đình Chương đã khiến thơ Quang Dũng có nhiều độc giả ở trong Nam, khi hai miền còn cách biệt.

Bài hát viết trên cung Do thứ, nhịp Slow chậm rãi, tha thiết. Bốn câu mở đầu ad libitum, hát tự do không cần nhịp, là từ bài thơ "Đôi Bờ":

Thương nhớ ơ hờ thương nhớ ai
Sông xa từng lớp lớp mưa dài
Mắt em (ôi mắt em) xưa có sầu cô quạnh
Khi chớm Thu về (khi chớm Thu về) một sớm mai…

Những chữ nhắc lại là của Phạm Đình Chương thêm vào. Câu mở này rất khó hát, lúc đầu nỗi nhớ cao vút đến nốt Mi trên dòng kẻ thứ 5 ở hai chữ “nhớ” quạnh quẽ, rồi xuống dần đến nốt Sol thật thấp ngoài hai dòng kẻ và gây tiếc nuối bùi ngùi. Ngoài tình cảm, đoạn này dùng nhiều hơi để câu hát được luyến quện (legato) chứ không ngắt đoạn. Nhiều người hát câu này bị tác giả lắc đầu.

Riêng Quỳnh Giao trộm nghĩ thì chỉ Hoài Bắc mới diễn câu bất hủ này đến chỗ "đạt". Thái Thanh hát nức nở quá, mà ông anh nói cái buồn ở đây nó u uẩn lắm, và nghiêm trang lắm. Nghiêm trang nhưng không được "cứng", thế mới khó!

Đoạn nhạc tiếp nối là lời thơ "Mắt Người Sơn Tây", nhịp Lento chậm rãi, tha thiết. Phạm Đình Chương đảo lộn các đoạn thơ trước sau. Ông mở đầu bằng đoạn thứ năm của cả bài thơ:

Đôi mắt người Sơn Tây
U uẩn chiều luân lạc
Buồn viễn xứ khôn khuây (lập lại)
Em hãy cùng ta mơ
Mơ một ngày đất mẹ
Ngày bóng dáng quê hương
Đường hoa khô ráo lệ…

Câu tiếp theo, ông lại dùng đoạn thơ mở đầu:

Tôi từ chinh chiến đã ra đi
Chiều xanh không thấy bóng Ba Vì
Sông Đáy chậm nguồn qua phủ Quốc
Non nước u hoài (lập lại) ngày chia tay

Em vì chinh chiến thiếu quê hương
Sài Sơn, Bương, Cấn mãi u buồn
Tôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắm
Em có bao giờ em nhớ thương…

Từ đầu bài, dù thấp thoáng âm điệu Đông phương và tình tự quê hương, nhưng đến câu cuối này "Em có bao giờ, em có bao giờ, em thương nhớ ơ ớ… thương…" thì lại có giai điệu rất Huế. Chữ "nhớ" cuối cùng như một dấu nặng, kéo dài và lên cao vút rồi mới buông vào chữ "thương". Khi hát bài này trên sân khấu vùng Hoa Thịnh Đốn nhân dịp kỷ niệm 45 năm nhạc Phạm Đình Chương, ông hỏi Quỳnh Giao: "cháu là người Huế, nghe chú hát có ra “Huế” không?”…

Ca khúc còn đặc biệt là khi chính tác giả trình bày, ông cảm khái đọc đoạn cuối của bài thơ khi dàn nhạc đàn dạo giữa bài:

Bao giờ ta gặp em lần nữa
Ngày ấy thanh bình chắc nở hoa
Đã hết sắc mùa chinh chiến cũ
Còn có bao giờ em nhớ ta…

Người viết rất trân quý cách ông đọc câu thơ. Vì vậy, khi thực hiện đĩa nhạc "Thơ Tình Phổ Nhạc" vào năm 2002 thì ông mất được hơn 10 năm rồi, nên Quỳnh Giao hỏi Phạm Thành, trưởng nam của Phạm Đình Chương, cho dùng lại đoạn đọc thơ độc đáo này. Nhờ kỹ thuật tối tân, phòng thu của Hoa Kỳ đã cắt và ráp đúng vào đoạn dạo nhạc. Cũng không dễ gì cho Duy Cường là người viết hoà âm. Anh phải canh cho đoạn dạo nhạc vừa đúng để cùng kết thúc với đoạn diễn đọc này của Hoài Bắc Phạm Đình Chương.

Coda tức là câu kết của Phạm Đình Chương mới là đẹp và sáng trên sân khấu:

Đôi mắt người Sơn Tây
Đôi mắt người Sơn Tây
Buồn viễn xứ khôn khuây…

Chữ "buồn viễn xứ" kéo thật dài và cao tới nốt Fa trên dòng kẻ thứ 5, là đoạn ca sĩ trổ giọng với làn hơi phong phú và buông xuống chữ "khuây" kéo dài với bốn mesures (ô nhịp) để cùng kết thúc với dàn nhạc. Thật là "coup de rideau!" như tác giả vẫn tự hào.

Đấy là lý do mà nhiều ca sĩ ưa trình bày tác phẩm này trên sân khấu. Khán giả sẽ tán thưởng với tràng pháo tay giòn giã bất tận…
 
Hoàng Hạc Lâu và bản dịch đỉnh cao của Vũ Hoàng Chương. Nói không ngoa thì còn hay hơn cả bản gốc của Thôi Hiệu

Ca sĩ Quỳnh Giao chia sẻ :
Sinh tiền, Vũ Hoàng Chương là thày dạy Việt văn của Cung Tiến. Ông sinh năm 1916, trước người nhạc sĩ tên tuổi này 22 năm. Nhưng với thói quen khoáng đạt của một nhà thơ, ông không hề câu nệ, vẫn coi Cung Tiến như người bạn vong niên hơn là một đứa học trò.
Có lần ông nói đùa. Rằng Cung Tiến phổ thơ biết bao người mà chưa từng phổ thơ Vũ Hoàng Chương! Cung Tiến không quên điều ấy nhưng biến cố 1975 đã ụp trên cả nước và người nhạc sĩ thì lưu vong ra ngoài, còn nhà thơ kẹt lại ở bên trong với những Mai Thảo, Phạm Đình Chương, Thanh Tâm Tuyền, Phạm Xuân Ninh, Phan Lạc Phúc, v.v....
Trong nỗi bi phẫn về cảnh bạn bè tán lạc, Vũ Hoàng Chương đã cảm dịch bài thơ Hoàng Hạc Lâu nổi tiếng của Thôi Hiệu, rồi nhờ bạn bè chuyển được ra ngoài, Đến tay Cung Tiến khi ấy còn ở Canberra bên Úc... Thôi Hiệu là nhà thơ khét tiếng thời Thịnh Đường vào đầu thế kỷ thứ tám. Bài thơ của ông khiến một người như Lý Bạch còn nghẹn lời không dám viết về lầu Hoàng Hạc nữa và được Kim Thánh Thán ngợi ca là "bút pháp tuyệt kỳ, tác phẩm đệ nhất cổ kim trong thơ Luật".
Đấy cũng là bài được người mình dịch sang Việt ngữ nhiều nhất. Có người đếm ra hơn bốn trăm bản dịch khác nhau, từ Tản Đà, Ngô Tất Tố đến Trần Trọng Kim, Trần Trọng San, Nguyễn Đức Hiển, v.v... Với Cung Tiến và nhiều bằng hữu thì bài cảm dịch của Vũ Hoàng Chương là một sự tuyệt mỹ vì tâm cảnh mọi người vào lúc đó.
Từ bên ngoài, nhận được bản dịch, Cung Tiến nhớ thầy, nhớ bạn và nhớ lại cung cảnh xa xưa nên đã xuất thần phổ nhạc rất nhanh và tìm cách gửi về ngay năm sau. Nhưng không kịp nữa. Vũ Hoàng Chương bị cầm tù và bị kiệt sức mới được thả ra và tạ thế sau đó năm ngày nên không bao giờ được nghe ca khúc này. Bây giờ nhớ lại thì xin ghi bài cảm dịch của ông để chúng ta khỏi quên và cùng thưởng thức:

"Xưa hạc vàng bay vút bóng người
Đây lầu Hoàng Hạc chút thơm rơi
Vàng tung cánh hạc đi đi mãi
Trắng một màu mây vạn vạn đời
Cây bến Hán Dương còn nắng chiếu
Cỏ bờ Anh Vũ chẳng ai chơi
Gần xa chiều xuống nào quê quán
Đừng giục cơn sầu nữa, sóng ơi..."

Khi còn sống, ông Nguyễn Đức Hiển tại Houston Texas cho rằng bản dịch Vũ Hoàng Chương "còn hay hơn nguyên bản, mà nguyên bản vốn đã hay tót vời". Ông Hiển có thể nói không ngoa vì bản thân đã dịch đi dịch lại mười mấy lần bài thơ của Thôi Hiệu! Ông còn dụng công so sánh hai câu thực của nguyên bản, gồm sáu thanh trắc liên tiếp:
"Hoàng Hạc nhất khứ bất phục phản
Bạch vân thiên tải không du du"
Với câu "thực" do Vũ Hoàng Chương để lại mà ông cho là ảo diệu hơn:
"Vàng tung cánh hạc đi đi mãi
Trắng một màu mây vạn vạn đời..."
Khi đọc lại, làm sao mình không ngậm ngùi với những chữ tuyệt diệu như "vút" bóng người, hay chút "thơm" rơi...? Và câu kết, " Đừng giục cơn sầu nữa, sóng ơi!", nghe thê thiết hơn vần lục bát của Tản Đà:
"Quê hương khuất bóng hoàng hôn,
Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai!"
Cung Tiến đưa Hoàng Hạc Lâu vào nhạc với phần hòa âm soạn cho dương cầm và viết trên cung Ré giáng Trưởng, nhịp 4/4 chậm rãi tha thiết - andantino - và Ỷ nhị. Piano mở đầu bằng hai ô nhịp, hai mesures, viết lối Arpège chùm hai nốt, thánh thót, êm đềm. Rồi lời ca cất lên bồi hồi day dứt như một truyện kể, mà dùng phép tả cảnh để tả tình:
"Xưa hạc vàng bay vút bóng người...
Ưây lầu Hoàng Hạc chút (ứ ư ) thơm rơi..."
Đàn piano lại rải, nghe như tiếng chim hót, và cứ thế ca khúc dẫn người nghe vào một bức tranh cổ, với cánh hạc vàng ẩn hiện sau vầng mây bạc có nắng chiếu, có cây bến Hán Dương u buồn và cỏ bờ Anh Vũ vắng vẻ, chẳng còn ai chơi...
Đoạn nhạc chuyển tiếp nỉ non đan lượn những ngậm ngùi rồi chợt mở ra tâm sự kẻ tư hương, nhớ quê, nhớ bạn...
"Gần xa chiều xuống nào quê quán
Ưừng giục cơn sầu nữa (ư ứ), sóng (à à) ơi..."
Rồi đàn lại buông arpège hai nốt nhẹ nhàng, lãng đãng chìm khuất, mơ hồ như cánh hạc vàng tan trong khói sóng...
Toàn bài, Cung Tiến dùng âm giai ngũ cung đầy chất Đông phương với nét nhạc thanh thản, nhuốm vẻ Lão Trang và phảng phất giai điệu Claude Debussy trong bài "Clair de Lune". Cung Tiến rất chuộng Debussy khi nhạc sĩ người Pháp này khám phá nhạc Á Đông vào đầu thế kỷ trước. Debussy cũng dùng hợp âm ngũ cung và cũng lấy "Arpège" rải tay trái và đưa ra một hợp âm lạ tai mà hài hòa êm ái.....
Bài "Hoàng Hạc Lâu" là viên ngọc quý của thơ Đường. Bản dịch Vũ Hoàng Chương là bài chuyển ngữ mang tâm sự của một thi hào trong hoàn cảnh bi đát của đất nước. Ca khúc Cung Tiến là sự kết hợp lạ kỳ của tình cảm và nhạc thuật để nối liền ngần ấy nét đẹp của thơ, của nhạc. Điều hơi tiếc là ít người biết hoặc trình bày ca khúc trác tuyệt này để đời sau còn nhớ Vũ Hoàng Chương và dòng nhạc quý phái của miền Nam chúng ta khi mình đã mất hết...
Lần cuối mà miền Nam tự do có buổi sinh hoạt để vinh danh Vũ Hoàng Chương là vào Tháng Ba năm 1975, tại phòng trà của Khánh Ly, do Mai Thảo và Thanh Tâm Tuyền tổ chức. Đã 35 năm tròn rồi. Sau đó là cảnh chia ly tan tác. "Vàng tung cánh hạc"... như ánh chớp chợt lóe rồi vụt tắt.
Dư âm còn lại là tiếng nhạc lãng đãng trong chiều tà. Sau đấy là cõi tối đen của thơ và nhạc...
 
Bài này thì chắc ai cũng biết rồi. Nghe giải trí cũng rất cảm xúc và "thấm"
 
Tao thích nhạc Bolero vs Những sáng tác của Trúc Phương phải nói không có nhạc sĩ nào có nhiều sáng tác hay như Trúc Phương ở Dòng nhạc Bolero, tao thích nhất bài chiều cuối tuần
 
Tao thích nhạc Bolero vs Những sáng tác của Trúc Phương phải nói không có nhạc sĩ nào có nhiều sáng tác hay như Trúc Phương ở Dòng nhạc Bolero, tao thích nhất bài chiều cuối tuần

Trúc Phương thì thiên về nhạc lính. Nhạc của ông rất "đời". Để hát nhạc Trúc Phương hay thì cảm xúc chiếm tới 80%. Vậy nên không lí nào đi nghe con dẩm mặt mannequin, bắt chước kia hát được. Chưa kể mic nó chỉnh đủ thứ, đéo khác gì rên cả. Phí cả bản nhạc
 
Sửa lần cuối:
Tao thích nhạc Bolero vs Những sáng tác của Trúc Phương phải nói không có nhạc sĩ nào có nhiều sáng tác hay như Trúc Phương ở Dòng nhạc Bolero, tao thích nhất bài chiều cuối tuần

Nghe thử cô Thanh Tuyền hát đi m. Mặc dù DVD nhưng nghe rất cảm xúc
 
Nghe thử cô Thanh Tuyền hát đi m. Mặc dù DVD nhưng nghe rất cảm xúc

Tao nghe hết từ ca sĩ xưa cho đến nay Hoàng Oanh, Thanh Tuyền, Phương Dung, Như Quỳnh, Tâm Đoan, Phương Diễm Hạnh bản này tao thích Phương Diễm Hạnh nhất nhưng lâu lâu đổi mới không khí nghe những ca sĩ trẻ hát cũng hay.
 
Tao nghe hết từ ca sĩ xưa cho đến nay Hoàng Oanh, Thanh Tuyền, Phương Dung, Như Quỳnh, Tâm Đoan, Phương Diễm Hạnh bản này tao thích Phương Diễm Hạnh nhất nhưng lâu lâu đổi mới không khí nghe những ca sĩ trẻ hát cũng hay.
Theo tôi thì bản này hay nhất là Cô Thanh Thúy rồi đến cô Thanh Tuyền. Còn ca sĩ trẻ tôi thấy có một đặc điểm rất cố hữu là không có nét riêng, không có nét riêng dẫn đến hát không cảm xúc. Nguyên nhân có thể là do họ không hiểu về bài hát, họ chỉ biết cầm mic lên hát và hát. Mặc dù về kỹ thuật hát thì có nhiều bạn rất tốt đơn cử như Hoài Lâm. Còn con bé kia mà bạn chia sẻ thì tôi thấy nó hát còn không nổi, mặt thì đơ đơ, giọng hát thì ko tí cho cảm xúc
 
Theo tôi thì bản này hay nhất là Cô Thanh Thúy rồi đến cô Thanh Tuyền. Còn ca sĩ trẻ tôi thấy có một đặc điểm rất cố hữu là không có nét riêng, không có nét riêng rất dẫn dễ đến hát không cảm xúc. Nguyên nhân có thể là do họ không hiểu về bài hát, họ chỉ biết cầm mic lên hát và hát. Mặc dù về kỹ thuật hát thì có nhiều bạn rất tốt đơn cử như Hoài Lâm. Còn con bé kia mà bạn chia sẻ thì tôi thấy nó hát không còn không nổi, mặt thì đơ đơ, giọng hát thì ko tí cho cảm xúc
Mở người mỗi gu mày à tao thấy PA hát nghe tao có cảm xúc hơn, Nghe thế hệ tiền bối hoài cũng chán. Hoài Lâm thì mày nói đúng hát Bolero khá hay, vọng cổ cũng hay nữa nó đa tài thật không chỉ bolero không nhưng nó không giữ được mình nên thật đáng tiếc.
 
t tình cờ nghe đưược bài này khi xem bộ phim cổ lỗ sĩ về chiến tranh VN. Tìm mãi mới được.
Giai điệu buồn bã, chán nản trước sự bế tắc của cuộc chiến họ đang đối mặt. Rồi sự mất mát hy sinh của đồng đội. Đó là tâm trạngcủa các marines khi oánh nhau với quân VN mình.
 
Mỗi người 1 gu nghe nhạc , mày cứ áp cái cách nghe của mày vào là thế đéo nào. Âm nhạc vs hội hoạ là trừu tượng , có phải toán đại số cân đong đo đếm được đâu.

Góp vui cho topic của mày một trong những ban nhạc huyền thoại.

 

Có thể bạn quan tâm

Top