Live Huy động vàng trong dân: Nhiều nước cũng muốn làm, không riêng Việt Nam

Đại diện Hội đồng vàng thế giới nói nhiều nước cũng muốn huy động vàng trong dân để phục vụ phát triển kinh tế, không riêng Việt Nam. Và để huy động được, họ cho phép vàng là tài sản đảm bảo, thế chấp.​

Huy động vàng trong dân để tạo nguồn lực thúc đẩy kinh tế - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Kinh nghiệm quốc tế huy động vàng trong dân​

Việc huy động nguồn lực từ vàng được nhắc tới nhiều gần đây. Theo dữ liệu Hội đồng vàng thế giới (WGC) công bố năm ngoái, Việt Nam nằm trong nhóm tiêu thụ vàng cao nhất khu vực - bình quân mỗi năm tiêu thụ khoảng 55 tấn vàng.

Ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC, nói không chỉ Việt Nam, nhiều nước cũng muốn huy động vàng trong dân để phục vụ phát triển kinh tế.

Đại diện WGC nói Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm quốc tế về vấn đề này. Như tại Thổ Nhĩ Kỳ, vàng được công nhận làm phương tiện thanh toán hoặc tài sản đảm bảo, chuyển từ tích trữ sang luân chuyển nền kinh tế.

Thực tế, trước năm 2012, hoạt động huy động và cho vay bằng vàng từng rất phổ biến tại nhiều ngân hàng thương mại ở Việt Nam. Tuy nhiên, điều này phát sinh nhiều rủi ro nên đến nay không còn nữa.

Nói với Tuổi Trẻ, luật sư Nguyễn Văn Được - Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho biết theo quy định hiện hành, vàng được xem là một loại tài sản, hàng hóa hợp pháp trong giao dịch dân sự. Vì vậy, người dân có đầy đủ quyền sở hữu đối với vàng và được phép mua bán, trao đổi, ký quỹ, cầm cố hoặc dùng vàng làm tài sản bảo đảm.

Song việc ngân hàng có nhận vàng làm tài sản bảo đảm hay không lại phụ thuộc vào chính sách và mức độ chấp nhận rủi ro của từng tổ chức tín dụng. Thực tế, các ngân hàng hiện nay khá thận trọng với loại tài sản này.

Nguyên nhân đầu tiên là chi phí kiểm định và bảo quản vàng. Bên cạnh đó, vàng cũng thiếu tính thanh khoản so với tiền gửi thông thường. Nếu muốn sử dụng, ngân hàng phải bán vàng ra thị trường, kéo theo nhiều thủ tục và rủi ro liên quan đến biến động giá.

Nêu quan điểm, ông Nguyễn Quang Huy, CEO khoa tài chính - ngân hàng Trường đại học Nguyễn Trãi, đồng tình việc huy động hiệu quả nguồn vàng trong dân, cần có những thay đổi mang tính đột phá về cơ chế.

Tuy nhiên, không nên "đưa vàng vào lưu thông bằng mọi giá", mà là lựa chọn mô hình vận hành đủ an toàn, minh bạch và kiểm soát được rủi ro hệ thống.


Trong đó, việc cho phép vàng được sử dụng như tài sản bảo đảm trong các giao dịch tín dụng hoặc tài chính có kiểm soát, theo ông Huy, là hướng đi khả thi và phù hợp hơn trong giai đoạn hiện nay.

"Cách tiếp cận này vừa giúp người dân khai thác giá trị tài sản đang nắm giữ mà không nhất thiết phải bán vàng trong những thời điểm chưa thuận lợi, vừa hạn chế tình trạng tích trữ thụ động kéo dài", ông Huy nói.

Không đưa vàng vào lưu thông bằng mọi giá​

Ngược lại, đối với đề xuất xem vàng như phương tiện thanh toán, nhiều ý kiến cho rằng cần được cân nhắc rất thận trọng.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nếu vàng lưu thông rộng rãi thay thế vai trò của đồng nội tệ trong thanh toán, nền kinh tế có thể đối mặt với nguy cơ "vàng hóa", làm suy giảm hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ, gia tăng đầu cơ tài sản và ảnh hưởng đến ổn định tỉ giá, lãi suất cũng như niềm tin vào đồng tiền quốc gia.

Theo ông Huy, định hướng xuyên suốt vẫn cần là bảo đảm vai trò trung tâm của đồng Việt Nam trong thanh toán và điều hành kinh tế vĩ mô. Nếu mở rộng chức năng tài chính của vàng thì cần giới hạn rõ phạm vi áp dụng, tuyệt đối không để vàng thay thế chức năng thanh toán của đồng nội tệ trong nền kinh tế.

Để khơi thông nguồn lực từ vàng, theo ông Được, cần phát triển thêm các kênh đầu tư hấp dẫn và minh bạch hơn, đồng thời cải thiện môi trường kinh doanh để người dân mạnh dạn đưa nguồn vốn tích trữ vào sản xuất, đầu tư.

Chuyên gia Trần Trọng Đức, CEO Virtus Prosperity, nhấn mạnh việc để vàng lưu thông rộng rãi trong hoạt động tín dụng có thể thúc đẩy đầu cơ. Theo đó, người dân khi thế chấp bằng vàng có thể dùng tiền đó giải ngân để mua vàng với nhiều vòng quay liên tục.

Bàn về giải pháp, ông Đức đánh giá việc làm sàn giao dịch vàng là giải pháp khả thi hơn. Trong giai đoạn đầu, sàn có thể tập trung vào giao dịch vàng vật chất, sau đó tiến tới cơ chế lưu ký và giao dịch hiện đại hơn.

Theo ông, người dân nắm giữ vàng chủ yếu nhằm tích trữ tài sản. Vì vậy, một sàn giao dịch minh bạch sẽ giúp huy động nguồn vàng trong dân hiệu quả và tự nhiên hơn so với các biện pháp tín dụng phức tạp.