nhi154006
Bò lái xe
Thời Tây Chu, Chu Lệ Vương tàn bạo vô đạo, tham tài háo lợi, lũng đoạn việc kinh doanh núi rừng sông hồ, khiến người dân trong thành oán thán ngút trời. Nhưng Chu Lệ Vương thay vì lắng nghe lại đàn áp tự do ngôn luận, ngăn không cho phép bách tính được phép lên tiếng.
Nhằm khống chế ngôn luận trong xã hội, Chu Lệ Vương ngấm ngầm giám sát dân chúng, khuyến khích tố cáo những người đàm luận về triều chính. Những người này nhất loạt đều bị xử tử. Vậy nên, người dân trong nước đều vô cùng hoang mang, ai nấy đều phẫn nộ nhưng không dám nói. Bách tính đi trên đường gặp mặt nhau cũng chỉ dám giao tiếp bằng ánh mắt. Toàn bộ thành trì bị bao trùm bởi một bầu không khí khủng bố, chư hầu cũng không dám tới thiết triều.
Chu Lệ Vương ngày càng hà khắc, người dân không ai dám hé răng. Lệ Vương thấy vậy vô cùng cao hứng, nói với đại thần Triệu Công rằng: “Ta có thể tiêu diệt mọi ngôn luận về mình, họ đều không dám nói nữa.”
Triêu Công nói: “Phòng miệng dân, hơn cả ngăn sông. Nước tích tụ nhiều, hễ vỡ đập, chắc chắn sẽ làm tổn hại đến rất nhiều người. Không cho dân được quyền nói, cũng cùng một đạo lý như vậy. Cho nên, người trị thuỷ phải hiểu được cách khơi thông dòng nước, kẻ trị quốc cũng phải mở mang con đường ngôn luận, mới có thể biết được việc chấp chính được mất, mà thúc đẩy việc thiện, áp chế việc ác. Nếu không thì ai sẽ trung thành với thiên tử? Điều tốt thì thực thi, điều xấu thì phòng bị, đạo lý này cũng giống như đại địa sinh ra vật báu, như cơm ăn áo mặc vậy. Dân chúng trong tâm thường nghĩ gì, miệng sẽ nói nấy. Nếu bịt miệng họ, vậy có thể giữ được bao lâu! Chi bằng ngài thử thay đổi cách làm một chút xem sao.”
Nhưng Lệ Vương căn bản không nghe theo những lời khuyên ngăn, vẫn tiếp tục làm theo ý mình. Cuối cùng chính binh sĩ của ông ta phẫn nộ, không chịu phục tùng mệnh lệnh, khiến ông ta phải chạy trốn và chết ở phương xa.
Có thể thấy rằng, nếu một quốc gia không còn muốn lắng nghe ngôn luận của dân chúng thì ngày suy vong của chế độ đó chẳng còn xa nữa. Ngôn luận và hành vi của con người dẫu có thể nhất thời bị bộ máy của chính quyền bạo ngược khống chế, nhưng ý chí tự do sẽ vĩnh viễn không thể bị tước đoạt.
Nhằm khống chế ngôn luận trong xã hội, Chu Lệ Vương ngấm ngầm giám sát dân chúng, khuyến khích tố cáo những người đàm luận về triều chính. Những người này nhất loạt đều bị xử tử. Vậy nên, người dân trong nước đều vô cùng hoang mang, ai nấy đều phẫn nộ nhưng không dám nói. Bách tính đi trên đường gặp mặt nhau cũng chỉ dám giao tiếp bằng ánh mắt. Toàn bộ thành trì bị bao trùm bởi một bầu không khí khủng bố, chư hầu cũng không dám tới thiết triều.
Chu Lệ Vương ngày càng hà khắc, người dân không ai dám hé răng. Lệ Vương thấy vậy vô cùng cao hứng, nói với đại thần Triệu Công rằng: “Ta có thể tiêu diệt mọi ngôn luận về mình, họ đều không dám nói nữa.”
Triêu Công nói: “Phòng miệng dân, hơn cả ngăn sông. Nước tích tụ nhiều, hễ vỡ đập, chắc chắn sẽ làm tổn hại đến rất nhiều người. Không cho dân được quyền nói, cũng cùng một đạo lý như vậy. Cho nên, người trị thuỷ phải hiểu được cách khơi thông dòng nước, kẻ trị quốc cũng phải mở mang con đường ngôn luận, mới có thể biết được việc chấp chính được mất, mà thúc đẩy việc thiện, áp chế việc ác. Nếu không thì ai sẽ trung thành với thiên tử? Điều tốt thì thực thi, điều xấu thì phòng bị, đạo lý này cũng giống như đại địa sinh ra vật báu, như cơm ăn áo mặc vậy. Dân chúng trong tâm thường nghĩ gì, miệng sẽ nói nấy. Nếu bịt miệng họ, vậy có thể giữ được bao lâu! Chi bằng ngài thử thay đổi cách làm một chút xem sao.”
Nhưng Lệ Vương căn bản không nghe theo những lời khuyên ngăn, vẫn tiếp tục làm theo ý mình. Cuối cùng chính binh sĩ của ông ta phẫn nộ, không chịu phục tùng mệnh lệnh, khiến ông ta phải chạy trốn và chết ở phương xa.
Có thể thấy rằng, nếu một quốc gia không còn muốn lắng nghe ngôn luận của dân chúng thì ngày suy vong của chế độ đó chẳng còn xa nữa. Ngôn luận và hành vi của con người dẫu có thể nhất thời bị bộ máy của chính quyền bạo ngược khống chế, nhưng ý chí tự do sẽ vĩnh viễn không thể bị tước đoạt.
