newboi
Gió lạnh đầu buồi
Ryan Ness - 21.07.26
nắng nóng là mối nguy hiểm khí hậu chết người nhất mà con người đang đối mặt, và công nghệ làm mát là một trong những công cụ tốt nhất để giữ an toàn cho con người.
không có lý do gì để tranh luận xem nên bảo vệ người dân khỏi cái nóng chết người hôm nay, hay cắt giảm khí thải để ngăn chặn vấn đề trở nên tồi tệ hơn vào ngày mai. Con người cần cả 2 để chống lại biến đổi khí hậu và cứu sống con người.
khi cái nóng ngột ngạt bao trùm phần lớn Bắc Mỹ, các vụ cháy rừng đe dọa các cộng đồng và những cột khói khổng lồ nhuộm các thành phố trong một màu cam như ngày tận thế. Hai điều này có liên quan đến nhau: cùng một vùng áp suất cao bị đình trệ gây ra cái nóng cũng đang hoạt động như một cái nắp đậy không khí, giữ khói gần mặt đất thay vì để nó tan đi.
một cuộc tranh luận đang nổi lên về cách tốt nhất để bảo vệ những người tìm nơi trú ẩn trong nhà có điều hòa đang biến thành một sự lựa chọn sai lầm giữa việc giảm khí thải hoặc thích ứng với biến đổi khí hậu.
2 phản xạ đang kéo theo 2 hướng ngược nhau, nhưng cả 2 đều mắc phải những sai lầm nguy hiểm.
khi các đợt nắng nóng làm gián đoạn cuộc sống và sinh kế, một số viện nghiên cứu và các nhà bình luận phản biện đã lái cuộc thảo luận ra khỏi các chính sách giải quyết nguyên nhân gốc rễ của biến đổi khí hậu.
chính phủ bị cáo buộc chỉ tập trung vào việc cắt giảm khí thải nhà kính, trong khi bỏ mặc người dân không có khả năng tự vệ trước cái nóng cực độ đang hiện hữu. Các biện pháp thích ứng — như cải thiện khả năng tiếp cận điều hòa không khí — được coi là ưu tiên thận trọng nhưng lại bị bỏ quên, trong khi giảm thiểu lại bị xem là sự nuông chiều sai lầm.
thực tế là các chính phủ đã liên tục thiếu kinh phí và bỏ qua việc thích ứng với biến đổi khí hậu — nhưng thất bại đó không chứng minh rằng việc cắt giảm khí thải và bảo vệ người dân khỏi cái nóng là một trò chơi có tổng bằng không. Thích ứng mà không tiếp tục giảm khí thải giống như tát nước ra khỏi thuyền mà không bịt lỗ thủng: nước cứ dâng lên và việc tát nước càng khó khăn hơn.
mỗi phần nhỏ của độ C nóng lên toàn cầu đều làm cho cái nóng trở nên tồi tệ hơn cho đến khi vượt quá khả năng thích ứng của con người — vượt quá khả năng mà chính phủ, cộng đồng hoặc cơ thể con người có thể chịu đựng được. Làm chậm nỗ lực cắt giảm khí thải không làm giảm gánh nặng thích ứng với cái nóng; sẽ dẫn đến một gánh nặng nặng nề hơn.
phản xạ thứ 2 thì lặng lẽ hơn, nhưng không kém phần nghiêm trọng: sự khó chịu của một số nhà môi trường và nhà bình luận đối với chính việc sử dụng điều hòa không khí.
lo ngại của các nhà hoạt động môi trường — về việc sử dụng năng lượng và khí thải — là những mối quan ngại chính đáng. Nhưng một mối quan ngại đang dần trở thành một quan niệm sai lầm có hại: tuyên bố rằng điều hòa không khí đang làm cho các đợt nắng nóng trở nên tồi tệ hơn.
khoa học không ủng hộ tuyên bố đó. Máy điều hòa không khí — và cả máy bơm nhiệt ngày càng phổ biến để làm mát — đều thải nhiệt thừa ra môi trường, và ở những khu vực đô thị đông đúc nhất, điều này có thể làm tăng nhiệt độ đường phố.
tác động tăng nhiệt đường phố chỉ cục bộ và nhỏ — tối đa 1 độ vào ban đêm — và phụ thuộc rất nhiều vào địa lý, khí hậu và quy hoạch đô thị địa phương. Việc thổi phồng tác động có thật nhưng khiêm tốn này thành lý do chống lại việc làm mát trong khi người dân đang phải đối mặt với cái nóng cực đoan ngày càng nguy hiểm là thiếu trách nhiệm.
nắng nóng là mối nguy hiểm khí hậu chết người nhất mà con người đối mặt, và làm mát là một trong những công cụ tốt nhất để giữ an toàn cho mọi người.
những người dễ bị tổn thương nhất — người cao tuổi, người mắc bệnh mãn tính, người thuê nhà và các hộ gia đình thu nhập thấp không có hệ thống làm mát — là những người mà sự nghi ngờ theo phản xạ đối với máy điều hòa không khí có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.
cả 2 phản xạ đều mắc cùng một sai lầm — coi việc thích ứng và giảm phát thải là một sự đánh đổi — trong khi cách giải quyết là làm cả 2. Con đường dẫn đến giải pháp “cả 2” cho những thách thức trong việc làm mát nhà cửa của con người trong những ngày nắng nóng gay gắt nằm ở nguồn năng lượng sạch hơn — và khả năng tiếp cận rộng rãi hơn với năng lượng sạch.
khi mùa hè trở nên nguy hiểm hơn, nhiều người Canada sẽ cần đến hệ thống làm mát nhà cửa. Đây không phải là một thất bại về môi trường mà là một nhu cầu thiết yếu về sức khỏe. Câu hỏi đặt ra là liệu nguồn năng lượng hỗ trợ có sạch, giá cả phải chăng và dồi dào hay không: lưới điện giữ cho người dân an toàn trong nhà cũng chính là lưới điện giúp khử carbon cho nền kinh tế.
nguồn điện sạch, giá rẻ dồi dào nằm trong tầm tay của Canada, nếu chính phủ có thể xây dựng hệ thống điện nhanh hơn và linh hoạt hơn so với hiện nay.
phần còn lại của chương trình nghị sự như sau: Giúp người dân tự bảo vệ mình ngay bây giờ bằng cách tiếp cận công nghệ làm mát hiện đại và giá cả phải chăng, từ máy điều hòa không khí di động đến máy bơm nhiệt.
trong những thập kỷ tới, cải thiện nhà cửa bằng cách cách nhiệt và thông gió tốt hơn, trồng thêm cây xanh và tạo bóng mát để giữ cho cộng đồng mát mẻ mà không tiêu thụ điện năng.
tiếp tục cắt giảm khí thải, bởi vì mỗi phần mười độ C ấm lên toàn cầu được tránh là lượng nhiệt mà con người không bao giờ phải thích ứng.
quá nhiều chính phủ tiểu bang ở Canada vẫn coi việc thích ứng là điều thứ yếu — khiến công việc bảo vệ người dân bị thiếu kinh phí và thiếu sự lãnh đạo — ngay cả khi áp lực ngày càng tăng để giảm bớt các mục tiêu giảm phát thải.
bỏ bê bất kỳ ưu tiên nào, người dân Canada cũng đều trả giá. Hiện tượng mái vòm nhiệt năm 2021 đã cướp đi sinh mạng của hơn 600 người ở tiểu bang British Columbia, hầu hết là trong nhà và không có hệ thống làm mát.
việc tiếp tục trì hoãn cả việc thích ứng và giảm phát thải chỉ làm cho các thảm họa trong tương lai trở nên tồi tệ hơn.
con người Trái Đất sẽ cảm nhận được cái nóng khi nhiệt độ tăng cao, nhưng không có logic nào trong việc lựa chọn sai lầm giữa việc bảo vệ bản thân khỏi cái nóng cực đoan ngày hôm nay trong khi ngăn chặn cái nóng trong tương lai.
nắng nóng là mối nguy hiểm khí hậu chết người nhất mà con người đang đối mặt, và công nghệ làm mát là một trong những công cụ tốt nhất để giữ an toàn cho con người.
không có lý do gì để tranh luận xem nên bảo vệ người dân khỏi cái nóng chết người hôm nay, hay cắt giảm khí thải để ngăn chặn vấn đề trở nên tồi tệ hơn vào ngày mai. Con người cần cả 2 để chống lại biến đổi khí hậu và cứu sống con người.
khi cái nóng ngột ngạt bao trùm phần lớn Bắc Mỹ, các vụ cháy rừng đe dọa các cộng đồng và những cột khói khổng lồ nhuộm các thành phố trong một màu cam như ngày tận thế. Hai điều này có liên quan đến nhau: cùng một vùng áp suất cao bị đình trệ gây ra cái nóng cũng đang hoạt động như một cái nắp đậy không khí, giữ khói gần mặt đất thay vì để nó tan đi.
một cuộc tranh luận đang nổi lên về cách tốt nhất để bảo vệ những người tìm nơi trú ẩn trong nhà có điều hòa đang biến thành một sự lựa chọn sai lầm giữa việc giảm khí thải hoặc thích ứng với biến đổi khí hậu.
2 phản xạ đang kéo theo 2 hướng ngược nhau, nhưng cả 2 đều mắc phải những sai lầm nguy hiểm.
khi các đợt nắng nóng làm gián đoạn cuộc sống và sinh kế, một số viện nghiên cứu và các nhà bình luận phản biện đã lái cuộc thảo luận ra khỏi các chính sách giải quyết nguyên nhân gốc rễ của biến đổi khí hậu.
chính phủ bị cáo buộc chỉ tập trung vào việc cắt giảm khí thải nhà kính, trong khi bỏ mặc người dân không có khả năng tự vệ trước cái nóng cực độ đang hiện hữu. Các biện pháp thích ứng — như cải thiện khả năng tiếp cận điều hòa không khí — được coi là ưu tiên thận trọng nhưng lại bị bỏ quên, trong khi giảm thiểu lại bị xem là sự nuông chiều sai lầm.
thực tế là các chính phủ đã liên tục thiếu kinh phí và bỏ qua việc thích ứng với biến đổi khí hậu — nhưng thất bại đó không chứng minh rằng việc cắt giảm khí thải và bảo vệ người dân khỏi cái nóng là một trò chơi có tổng bằng không. Thích ứng mà không tiếp tục giảm khí thải giống như tát nước ra khỏi thuyền mà không bịt lỗ thủng: nước cứ dâng lên và việc tát nước càng khó khăn hơn.
mỗi phần nhỏ của độ C nóng lên toàn cầu đều làm cho cái nóng trở nên tồi tệ hơn cho đến khi vượt quá khả năng thích ứng của con người — vượt quá khả năng mà chính phủ, cộng đồng hoặc cơ thể con người có thể chịu đựng được. Làm chậm nỗ lực cắt giảm khí thải không làm giảm gánh nặng thích ứng với cái nóng; sẽ dẫn đến một gánh nặng nặng nề hơn.
phản xạ thứ 2 thì lặng lẽ hơn, nhưng không kém phần nghiêm trọng: sự khó chịu của một số nhà môi trường và nhà bình luận đối với chính việc sử dụng điều hòa không khí.
lo ngại của các nhà hoạt động môi trường — về việc sử dụng năng lượng và khí thải — là những mối quan ngại chính đáng. Nhưng một mối quan ngại đang dần trở thành một quan niệm sai lầm có hại: tuyên bố rằng điều hòa không khí đang làm cho các đợt nắng nóng trở nên tồi tệ hơn.
khoa học không ủng hộ tuyên bố đó. Máy điều hòa không khí — và cả máy bơm nhiệt ngày càng phổ biến để làm mát — đều thải nhiệt thừa ra môi trường, và ở những khu vực đô thị đông đúc nhất, điều này có thể làm tăng nhiệt độ đường phố.
tác động tăng nhiệt đường phố chỉ cục bộ và nhỏ — tối đa 1 độ vào ban đêm — và phụ thuộc rất nhiều vào địa lý, khí hậu và quy hoạch đô thị địa phương. Việc thổi phồng tác động có thật nhưng khiêm tốn này thành lý do chống lại việc làm mát trong khi người dân đang phải đối mặt với cái nóng cực đoan ngày càng nguy hiểm là thiếu trách nhiệm.
nắng nóng là mối nguy hiểm khí hậu chết người nhất mà con người đối mặt, và làm mát là một trong những công cụ tốt nhất để giữ an toàn cho mọi người.
những người dễ bị tổn thương nhất — người cao tuổi, người mắc bệnh mãn tính, người thuê nhà và các hộ gia đình thu nhập thấp không có hệ thống làm mát — là những người mà sự nghi ngờ theo phản xạ đối với máy điều hòa không khí có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.
cả 2 phản xạ đều mắc cùng một sai lầm — coi việc thích ứng và giảm phát thải là một sự đánh đổi — trong khi cách giải quyết là làm cả 2. Con đường dẫn đến giải pháp “cả 2” cho những thách thức trong việc làm mát nhà cửa của con người trong những ngày nắng nóng gay gắt nằm ở nguồn năng lượng sạch hơn — và khả năng tiếp cận rộng rãi hơn với năng lượng sạch.
khi mùa hè trở nên nguy hiểm hơn, nhiều người Canada sẽ cần đến hệ thống làm mát nhà cửa. Đây không phải là một thất bại về môi trường mà là một nhu cầu thiết yếu về sức khỏe. Câu hỏi đặt ra là liệu nguồn năng lượng hỗ trợ có sạch, giá cả phải chăng và dồi dào hay không: lưới điện giữ cho người dân an toàn trong nhà cũng chính là lưới điện giúp khử carbon cho nền kinh tế.
nguồn điện sạch, giá rẻ dồi dào nằm trong tầm tay của Canada, nếu chính phủ có thể xây dựng hệ thống điện nhanh hơn và linh hoạt hơn so với hiện nay.
phần còn lại của chương trình nghị sự như sau: Giúp người dân tự bảo vệ mình ngay bây giờ bằng cách tiếp cận công nghệ làm mát hiện đại và giá cả phải chăng, từ máy điều hòa không khí di động đến máy bơm nhiệt.
trong những thập kỷ tới, cải thiện nhà cửa bằng cách cách nhiệt và thông gió tốt hơn, trồng thêm cây xanh và tạo bóng mát để giữ cho cộng đồng mát mẻ mà không tiêu thụ điện năng.
tiếp tục cắt giảm khí thải, bởi vì mỗi phần mười độ C ấm lên toàn cầu được tránh là lượng nhiệt mà con người không bao giờ phải thích ứng.
quá nhiều chính phủ tiểu bang ở Canada vẫn coi việc thích ứng là điều thứ yếu — khiến công việc bảo vệ người dân bị thiếu kinh phí và thiếu sự lãnh đạo — ngay cả khi áp lực ngày càng tăng để giảm bớt các mục tiêu giảm phát thải.
bỏ bê bất kỳ ưu tiên nào, người dân Canada cũng đều trả giá. Hiện tượng mái vòm nhiệt năm 2021 đã cướp đi sinh mạng của hơn 600 người ở tiểu bang British Columbia, hầu hết là trong nhà và không có hệ thống làm mát.
việc tiếp tục trì hoãn cả việc thích ứng và giảm phát thải chỉ làm cho các thảm họa trong tương lai trở nên tồi tệ hơn.
con người Trái Đất sẽ cảm nhận được cái nóng khi nhiệt độ tăng cao, nhưng không có logic nào trong việc lựa chọn sai lầm giữa việc bảo vệ bản thân khỏi cái nóng cực đoan ngày hôm nay trong khi ngăn chặn cái nóng trong tương lai.
