Có Hình Khi một trò chơi trẻ em cũng trở thành niềm tự hào dân tộc

Tối 17/1, MrBeast đăng tải một video mới trên kênh MrBeast Gaming, nơi các đội đến từ nhiều quốc gia tham gia thử thách xây dựng phiên bản đất nước của mình trong trò chơi Minecraft. Đại diện Việt Nam, do YouTuber Neji dẫn dắt, giành chiến thắng sau khi được giám khảo chính là MrBeast chấm điểm tuyệt đối.

Ngay lập tức, chiến thắng này trở thành một “làn sóng tự hào” trên TikTok và mạng xã hội Việt Nam. Hàng loạt video, bài đăng ăn mừng xuất hiện dày đặc, dù bản chất đây chỉ là một nội dung giải trí xoay quanh Minecraft – một trò chơi sandbox có đối tượng người xem chủ yếu là trẻ em.


Trong thử thách, các đội đến từ Anh, Argentina, Hà Lan, Colombia, Ấn Độ, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ và Việt Nam được yêu cầu tái hiện những biểu tượng văn hóa, danh lam thắng cảnh của quốc gia mình bằng các khối vuông trong Minecraft. Đây là dạng nội dung quen thuộc, mang tính sáng tạo cao nhưng không vượt ra ngoài phạm vi giải trí.

Đội Việt Nam gây ấn tượng nhờ quy mô lớn, độ chi tiết cao và việc sử dụng các vật phẩm tuỳ chỉnh để tái hiện Hang Múa, Núi Ngọa Long, chùa Bái Đính cùng cảnh quan thiên nhiên. MrBeast chấm điểm 10 tuyệt đối, giúp Việt Nam đạt tổng cộng 38,5 điểm, vượt qua Colombia và Thổ Nhĩ Kỳ với cách biệt rất sít sao.


Vấn đề không nằm ở việc thắng hay thua, mà ở phản ứng quen thuộc của cộng đồng mạng Việt Nam. Khi thắng, mọi thứ được đẩy lên thành “niềm tự hào dân tộc”. Nhưng nếu kết quả không như mong muốn, những nội dung tương tự sẽ nhanh chóng rơi vào im lặng, không ai buồn nhắc tới.

Điều này từng lặp lại không ít lần. Trường hợp Allstar Việt Nam từng đánh bại SKT là một ví dụ. Khi chiến thắng, cộng đồng tung hô không tiếc lời. Nhưng chỉ ít lâu sau, khi đội tuyển dính bê bối, tranh cãi nội bộ và phong độ sa sút, tất cả nhanh chóng bị lãng quên, như thể chưa từng tồn tại.


Câu chuyện tương tự cũng xảy ra với những cá nhân có tầm ảnh hưởng. Thầy Giáo Ba từng được xem là biểu tượng của cộng đồng Liên Minh Huyền Thoại Việt Nam, được tung hô, bảo vệ và thần tượng. Nhưng khi các bê bối nổ ra, cộng đồng lập tức quay xe, chửi bới và phủ nhận sạch những gì từng tôn vinh trước đó.

Từ game, streamer cho đến đời sống xã hội, mô hình phản ứng này lặp đi lặp lại: thắng thì tâng bốc, thua hoặc dính scandal thì né tránh hoặc phủi tay.



Ngay cả với người Việt ở nước ngoài, thái độ cũng không khác. Khi một người gốc Việt thành công và giàu có, như trường hợp tỷ phú Mỹ gốc Việt Charlie “Tôn Quý”, họ lập tức được gọi là “kiều bào”, “khúc ruột ngàn dặm”. Nhưng với những người không giàu, không có danh tiếng hay quyền lực, họ dễ dàng bị gán nhãn tiêu cực như “3 que”, “khát nước”, bất chấp việc họ là ai và đã sống ra sao, ví dụ điển hình là một video của "Việt Lê" khi anh đăng một video vào 2023 khoe ngôi nhà của mình thì bình luận đều chuyển anh này sang california mặc dù anh ta ở texas.

Chiến thắng trong một video Minecraft của MrBeast, dù đáng ghi nhận về mặt sáng tạo, suy cho cùng vẫn chỉ là một khoảnh khắc giải trí. Việc thổi phồng nó thành biểu tượng tự hào dân tộc cho thấy một tâm lý quen thuộc: giỏi trong thế giới ảo, phấn khích với những thắng lợi ngắn hạn, nhưng thiếu sự quan tâm bền bỉ đến giá trị thực chất.

Khi cơn sốt qua đi, video vẫn ở đó, nhưng sự tung hô sẽ nhanh chóng bị thay thế bởi một chủ đề khác. Và vòng lặp thắng – tâng bốc – quên lãng lại tiếp tục.

Vấn nạn leo thang bởi người King tại Quảng Châu​

Cộng đồng người Kinh ở Quảng Châu từng bị lôi ra làm “niềm tự hào dân tộc” khi câu chuyện di sản văn hoá được nhắc tới: nào là nón quai thao, áo dài, hát chèo, rồi tranh cãi xem thế giới công nhận cho ai. Nhưng cũng chính cộng đồng đó, khi không còn mang lại lợi thế trong tranh luận hay drama, lập tức biến mất khỏi ký ức tập thể. Người Việt rất quen với kiểu tự hào chọn lọc: cái gì có lợi thì nhận vơ, cái gì bất tiện thì im lặng hoặc chối bỏ. Di sản có thể là văn hoá, nhưng cách đối xử với con người thì lại rất thời vụ.

Bấm để mở rộng...