Ơn bác bò vàng:
ĐẤT RƠI VÀO DIỆN GIẢI TOẢ, CÒN DƯ NỢ NGÂN HÀNG XỬ LÝ THẾ NÀO?
Đây là một câu hỏi rất nóng trong thời gian gần đây.
Với kinh nghiệm làm ngân hàng nhiều năm, tôi muốn giải đáp để mọi người hiểu rõ quy định và có sự tính toán cho chặng đường phía trước. Đặc biệt là những gia đình đang rơi vào diện quy hoạch phải di dời trong “cơn bão quy hoạch” bất ngờ ập xuống, nhất là khu vực ven sông Hồng. Chính gia đình tôi lúc này cũng đang thực sự rất lo lắng.
Nhiều người hỏi:
“Sổ đỏ đang cắm/thế chấp ngân hàng, giờ Nhà nước thu hồi đất thì khoản nợ sẽ ra sao?”
Có người hoảng loạn. Có người né tránh ngân hàng. Có người lại nghĩ đơn giản rằng Nhà nước thu hồi đất thì Nhà nước có trách nhiệm trả nợ ngân hàng thay cho mình.
Nhưng thực tế không phải vậy.
Theo quy định của pháp luật, khi đất bị thu hồi thì tài sản thế chấp có thể không còn, nhưng khoản nợ vẫn còn nguyên.
Nghĩa vụ trả nợ ngân hàng là trách nhiệm dân sự của người vay, không tự nhiên mất đi chỉ vì đất bị giải tỏa.
Lúc này, tiền đền bù sẽ trở thành nguồn tài sản thay thế để xử lý khoản vay, và sẽ có quá trình làm việc giữa ba bên: người dân – ngân hàng – cơ quan Nhà nước.
Thông thường sẽ có 2 kịch bản:
KỊCH BẢN 1: TIỀN ĐỀN BÙ LỚN HƠN KHOẢN NỢ NGÂN HÀNG
Ví dụ: Mảnh đất mua 16 tỷ, dư nợ cả gốc và lãi ngân hàng còn 5 tỷ, tiền đền bù được 7 tỷ.
Khi đó, cơ quan chi trả thường sẽ ưu tiên chuyển thẳng 5 tỷ vào ngân hàng để giải chấp khoản vay, phần còn lại 2 tỷ mới chuyển cho chủ đất bị thu hồi.
Nhiều người nghĩ sẽ được cầm tiền đền bù về tay trước, nhưng thực tế thường không đơn giản như vậy.
Đây vẫn là kịch bản “dễ thở” hơn, bởi ít nhất nhà mất nhưng vẫn còn vốn để làm lại cuộc sống.
KỊCH BẢN 2: TIỀN ĐỀN BÙ THẤP HƠN DƯ NỢ NGÂN HÀNG
Đây mới là điều đáng lo nhất.
Ví dụ vẫn mảnh đất 16 tỷ, nhưng bạn đang vay ngân hàng 10 tỷ, trong khi tiền đền bù chỉ được 7 tỷ.
Lúc này, 7 tỷ sẽ được ưu tiên để thu hồi nợ ngân hàng trước.
Điều đau nhất là:
Tài sản không còn, nhưng khoản nợ vẫn còn 3 tỷ.
Người vay vẫn phải tiếp tục có trách nhiệm trả phần còn thiếu. Ngân hàng có thể yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm khác, hoặc cơ cấu lại khoản vay nếu khách hàng hợp tác. Ngược lại, khoản vay có thể bị chuyển nhóm nợ xấu.
Mà nợ xấu thì hệ lụy rất lớn:
* Khó hoặc gần như không thể vay vốn ngân hàng trong thời gian dài
* Ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính sau này
* Nhiều cơ hội trong cuộc sống có thể bị hạn chế
Và tôi muốn hỏi thật:
Nếu một ngày vừa mất chỗ ở, vừa còn khoản nợ vài tỷ trên vai, một gia đình bình thường sẽ bắt đầu lại từ đâu?