Hello các m. Lại là t John Smith đây. Lâu rồi t chưa viết lách gì, nay rảnh, cũng là nhân dịp có dàn lãnh đạo mới và “luồng gió hơi mới” đi kèm, t xin nhàn đàm một vài ý về vấn đề kinh tế và thể chế.
Mong là có sếp TƯ nào đó lướt xàm mà thẩm được thì bắn cho t card 500k để mua data chạy gờ ráp.
Thể chế là cái quần què gì?
Các m hay nghe t nói: “Ngày nay ko còn nước nào thuần là tư bản hay xã nghĩa nữa” (trừ Vương quốc Cao Câu Ly của Kim Nguyên soái). Đây chính là t đang ám chỉ cái gọi là “kinh tế học thể chế”.
Vietsub, đại khái bây giờ các nước xây dựng một nền tê kính quốc dân không chỉ dựa vào các học thuyết tế kinh kinh điển nữa (phần vì các học thuyết này hay “lý tưởng hóa” con người), mà còn dựa trên những đặc tính riêng của quốc gia đó. Đó là luật pháp, văn hóa, tài nguyên, con người…những chuẩn mực cả chính thức và phi chính thức. Xây làm sao để nó phù hợp với tiềm năng của quốc gia đó, ko care và cũng ko cần phải care xem nó là dựa trên học thuyết của ông Mác hay ông Mít (Adam Smith, ko fai John Smith).
Dĩ nhiên, tại đa phần các nền tê kính phát triển thì bàn tay vô hình vẫn là xương sống, là gam màu chủ đạo trong cái bức tranh đủ màu đó.
Tại sao phải xây dựng thể chế
Này xàm mờ thừa hiểu. Không thể tin vào sự xuất chúng của một hay hai cá nhân xuất chúng, nhất là trong những hệ thống được thiết kế để bài trừ những đứa xuất chúng. Phải xây hệ thống để nó vận hành và việc thằng đứng đầu là giám sát cái hệ thống đó xem chỗ nào chưa trơn, chỗ nào cần bản vá lỗi và còn cần làm gì để nó trơn hơn nữa.
Tăng trưởng hai con số bản thân nó không xấu, nhưng nó chỉ nên được coi là kết quả của một thể chế tê kính vận hành hiệu quả. Nếu chỉ đặt mục tiêu là tăng trưởng GDP thì lẽ dĩ nhiên toàn hệ thống sẽ làm mọi cách (kể cả chính đáng và bùa phép) để có được cái mục tiêu đó. Nên, thay vì chỉ đặt ra những mục tiêu tăng trưởng (cũng là cái quyết định chuyện “ghế/đít” trong nhiệm kỳ tới) kiểu như là tăng trưởng bn %, lạm phát bn% thì còn cần phải có những mục tiêu về xây dựng thể chế. Ví dụ, sau 5 năm, thị trường vốn đã có những hành lang pháp lý gì rồi, có bao nhiêu % vốn của doanh nghiệp là lấy từ thị trường, thay vì đi vay.
Túm lại, cứ xây được thể chế mạnh thì mục tiêu tăng trưởng hai con số có lẽ đã đi được nửa đường rồi. Những thứ còn lại như con người, khoa học công nghệ sẽ theo sau thể chế và quyết định phần còn lại.
Xây dựng thể chế gì?
Năm vừa qua, câu chúng m được nghe nhiều nhất có lẽ là “tiền/vàng trong dân còn nhiều, làm răng để đưa vào nền tê kính”. Nên, thể chế cần xây dựng bây giờ nhất có lẽ là thể chế huy động vốn.
Doanh nghiệp Đông Lào mấy năm gần đây gần như chỉ có một kênh vốn duy nhất để trông vào là kênh ngân hàng. Trái phiếu thì be bét, cổ cũng chả khá hơn mấy…tất cả cũng chỉ là vì thể chế xây dựng còn sơ khai, thiếu chặt chẽ để sinh ra những VTP, Elon Quyết. Thành ra kênh bank phải gánh toàn bộ trách nhiệm cấp vốn cho nền tê kính, lúc nào cũng phải cật lực nghĩ sao để bơm hút cho hợp lý (theo chủ quan của một vài cái đầu điều hành), hút vào thì sợ bank thương mại chết thanh khoản, doanh nghiệp thiếu vốn, bơm ra thì lạm phát tưng tưng lên. Kéo theo lãi suất tụt lên tụt xuống, ẩm ẩm ương ương như mấy em single mom hay mấy em U30 dẩm. Đấy là còn chưa kể đến chuyện dòng vốn sẽ đổi đến đâu, công nghệ hay “công nghệ lõi”.
Dân có tiền/vàng, cho dù muốn đầu tư, cũng không có đủ kênh làm họ an tâm xuống tiền, nên mọi lời kêu gọi dân đưa “tiền trong dân” vào tê kính thành ra kệch cỡm, vì có kênh lồn nào đâu để mà xuống, thì nó chả bỏ vào đất/vàng (mà đất hay vàng cũng chưa chắc đã an toàn như vẫn tưởng). Bên cạnh niềm tin cần phải tìm lại với trái/cổ thì hoạt động của những tổ chức tài chính, quỹ đầu tư cá nhân/hộ gia đình/hưu trí…vân vân và mây mây, cũng cần phải có luật pháp quy định chặt chẽ và minh bạch theo dạng tín thác (trust) để những ai có tiền muốn đầu tư nhưng ko biết đầu tư vẫn có thể đầu tư được. Có thế, tiền mới xoay vòng được, thay vì nằm trong két.
Bên cạnh thể chế vốn thì cũng còn hàng ha sa các thể chế khác đang cần xây dựng như thể chế pháp lý (về đầu tư, đất đai, phân quyền chính quyền trung ương-địa phương…), thể chế cạnh tranh (các ông như Viettel tham gia đấu thầu dự án với dntn thì nên thế nào), thể chế giáo dục gắn với nhân lực (chứ đéo phải học “nuật” xong ra chạy gờ ráp, rảnh lên xàm viết tê kính)…
Kết luận
Quanh đi quẩn lại vẫn là câu nói: “Mèo đen hay mèo trắng, hay mèo mướp, con nào bắt được chuột thì là mèo tốt”. T nghĩ, làm tê kính phải thực dụng như thế, cốt làm sao xây được một mô hình phù hợp với đặc điểm của ta, phát triển dựa trên thế mạnh của ta, hướng tới mục tiêu tối thượng là dân giàu, nước mạnh là được.
Có thể nhìn Mẽo, nhìn Sin, nhìn Hàn, nhìn Tàu…để tham khảo và áp dụng sao cho phù hợp với thực tế khách quan tại ta, cũng đừng đi ngược lại với những phát kiến self-evidence của nhân loại, và tuyệt đối đừng có copy paste vô tri.
Chúng m thấy ổn vodka để t biết t thủ dâm có ng đọc
.png "Sex :vozvn (14):"){kind=icon}
