PVcomBank niêm yết lãi suất 10%/năm. Đọc lướt thì tưởng tin vui cho người gửi tiền. Nhưng điều kiện tối thiểu 2.000 tỷ đồng. Cái 10% này không dành cho bà bán phở hay ông về hưu đâu. Đây là ngân hàng đang đi xin tiền tổ chức. Phải trả 10% mới xin được. Khi nào ngân hàng chịu trả giá đắt đến vậy chỉ để hút tiền vào, thì bên trong hệ thống đang thiếu máu nặng.
Mà không phải mỗi PVcomBank. ABBank 9,65%, Cake by VPBank 8,7% kỳ hạn 6 tháng, HDBank 8,1%. VietinBank tăng kỳ hạn 24 tháng lên 6,5%, nhảy 1,2 điểm phần trăm trong một tháng. Nhưng đó chỉ là giá public, còn tại quầy chúng mày tự cộng. 20 ngân hàng điều chỉnh tăng trong tháng 3, có đơn vị tăng 4 lần trong một tháng. Bốn lần.
NHNN ra công văn ngày 30/3 yêu cầu ổn định mặt bằng lãi suất, tuân thủ trần, xử lý nghiêm ưu đãi không minh bạch. Nghe rất chỉnh. Nhưng 20 ngân hàng tăng 4 lần trong tháng thì cái công văn đó giống ông bố hét "im lặng" giữa đám giỗ. Hét xong thì tiệc vẫn tiếp.
Tại sao ngân hàng dám vượt rào? Vì chúng nó không có lựa chọn. Mục tiêu tín dụng năm nay là 15%, đầu tư công gần 1 triệu tỷ cần giải ngân. Hai cái đó đòi tiền cho vay. Mà muốn cho vay thì phải có tiền huy động. Máu chảy ra nhanh hơn bổ sung thì phải mua máu bên ngoài. Lãi suất cao chính là giá mua máu.
Nói cho dễ hiểu. Tiền trong hệ thống ngân hàng giống máu trong cơ thể. Huy động từ dân là ăn uống bổ sung, cho vay ra là hiến máu. Bình thường ăn đủ, hiến vừa, cơ thể khỏe. Nhưng khi hiến quá nhiều quá nhanh mà ăn không kịp bù thì thiếu máu. Thiếu máu nặng thì phải truyền, mà truyền máu thì đắt. Cái 10% của PVcomBank không phải quà tặng. Nó là giá mua máu trên chợ đen khi cơ thể sắp kiệt.
Bây giờ nhìn sang tỷ giá thì hiểu thêm một lớp nữa. Chợ đen lập đỉnh 28.055 đồng/đô, tăng hơn 5% trong tháng 3. Vietcombank bán 26.362, chợ đen bán 27.400. Chênh nhau cả ngàn đồng. Cái khoảng chênh đó cho biết một điều rất rõ: nhu cầu đô la thật đang vượt xa nguồn cung chính thức.
Vì sao? Giá dầu lên 115 đô, VN nhập dầu ròng, mỗi tháng mấy tỷ đô la chảy ra. Giá dầu tăng 40% trong tháng 3 nghĩa là hóa đơn nhập khẩu tăng 40%. Cộng thêm đô la mạnh lên toàn cầu, DXY neo quanh 100, tiền rút khỏi châu Á, ETF rút ròng gần 1.400 tỷ trong một tuần, gấp đôi tuần trước. Ngoại tệ ra nhiều hơn vào. Đơn giản vậy.
Và cái hay là ba thứ này quấn vào nhau thành một sợi dây. Không phải ba vấn đề riêng mà là một vòng xoáy.
Giá dầu lên thì cần đô la nhiều hơn để trả tiền nhập khẩu. Đô la căng thì tỷ giá lên. Tỷ giá lên thì NHNN không dám hạ lãi suất, vì hạ nữa là tiền đồng yếu thêm. Lãi suất không hạ được thì ngân hàng phải huy động đắt hơn. Huy động đắt thì dân rút tiền khỏi chứng khoán gửi tiết kiệm cho chắc ăn. Chứng khoán mất tiền thì VN-Index sụt. Index sụt thì khối ngoại rút thêm. Khối ngoại rút thì đô la ra thêm. Lại quay về đầu vòng.
Hiểu được cái vòng xoáy này thì hiểu tại sao NHNN đang ở thế rất khó. Giữ tỷ giá thì phải siết thanh khoản, mà siết thì lãi suất lên, doanh nghiệp đau. Hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng thì tiền đồng yếu, nhập khẩu đắt, lạm phát chực chờ. Muốn GDP hai chữ số mà lại phải nén chi phí vốn xuống thì giống vừa đạp ga vừa đạp phanh. Xe không nổ nhưng má phanh cháy.
Chính phủ đang gánh bằng tài khóa. Miễn thuế xăng dầu 7.200 tỷ mỗi tháng là một cách đệm. Nhưng đệm bằng ngân sách thì có giới hạn. Cái đệm này giúp mua thời gian chứ không giải được vòng xoáy.
Vòng xoáy chỉ dừng khi một trong hai thứ xảy ra: hoặc giá dầu hạ nhiệt, hoặc đô la yếu đi. Cả hai đều nằm ngoài tầm tay VN.
Chứng khoán thì VN-Index hồi lên 1.702 đầu tuần, tăng gần 2%. BSC hạ dự báo cả năm xuống 1.750, Mirae Asset vẫn kỳ vọng 2.300. Chênh nhau 550 điểm, gần 30%. Hai công ty chứng khoán lớn mà nhìn khác nhau 30% thì nói thật, lúc này ai nói chắc đều đang đoán.
Mà thực ra cái VN-Index hồi 28 điểm không nói lên nhiều. Cái nói lên nhiều hơn là tiền đang đi đâu. Lãi suất huy động vượt 7% diện rộng nghĩa là dòng tiền có một lựa chọn mới rất hấp dẫn: gửi ngân hàng. 7-8% chắc chắn, ngủ ngon, không cần nhìn bảng điện mỗi sáng. Tiền mà có chỗ ngon hơn thì nó rời sàn, không cần ai ra lệnh.
Nhân thể, có chi tiết ít ai để ý. Lãi suất cho vay bình quân thấp nhất VietinBank 5,42%, cao nhất Sacombank 6,87%. Nhưng huy động mới đã vượt 8-9% ở nhiều nơi. Nghe thì tưởng ngân hàng đang bán lỗ, nhưng không hẳn. Ngân hàng còn một cái kho tiền gửi không kỳ hạn gần như miễn phí, trộn vào thì giá vốn bình quân vẫn thấp hơn nhiều so với 8-9%. Chưa lỗ, nhưng biên lãi đang bị ép mỏng dần.
Cái đáng sợ không phải ngân hàng dẹp tiệm. Ngân hàng không bao giờ chịu lỗ. Cái đáng sợ là nó sẽ đẩy toàn bộ phần chi phí tăng thêm đó sang cho doanh nghiệp. Hợp đồng vay nào đến kỳ điều chỉnh, lãi suất nhảy lên ngay. Giống anh bán phở không chịu lỗ tiền thịt bò, ảnh tăng giá tô phở. Người ăn phở mới là người trả.
Q2, Q3 là lúc mấy hợp đồng vay cũ lãi rẻ lần lượt hết hạn, doanh nghiệp bắt đầu vay lại giá mới. Lúc đó chi phí vốn mới thật sự cắn vào lợi nhuận. Ai đang nhìn báo cáo Q1 đẹp mà tưởng cả năm đẹp thì nên nhớ: Q1 là giá thịt bò cũ. Từ Q2 trở đi mới là giá thịt bò mới.
Vậy nên tao nhìn toàn cảnh thế này. Hệ thống đang ở giai đoạn nén. Máu trong cơ thể cạn dần, chi phí mua máu ngày càng đắt, ngoại tệ chảy ra nhanh hơn chảy vào, lãi suất leo thang không phải vì kinh tế nóng mà vì thanh khoản khan. Đây không phải khủng hoảng, nhưng nó là kiểu thời tiết mà ai đang ôm nhiều nợ hoặc cầm nhiều tài sản không có dòng tiền thì nên nhìn lại.
Lúc này nên làm gì thì ai cũng hỏi, nhưng thực ra câu hỏi đó sai. Câu hỏi đúng là: lúc này nên KHÔNG làm gì.
Giai đoạn nén không phải lúc đi tìm cơ hội. Nó là lúc ngồi yên đếm xem mình còn bao nhiêu viên đạn. Vì khi nước rút hết rồi lên lại, người có đạn sẽ mua được thứ mà hôm nay người khác đang gồng bằng nợ. Mọi gia tài lớn đều được xây trong giai đoạn mà đám đông thấy chán, không phải trong giai đoạn đám đông thấy hưng phấn.
Ai đang cầm cổ phiếu thì tự hỏi một câu thôi: nếu lãi suất lên 10% và kéo dài 18 tháng, cái mình đang cầm có tự thở được không? Doanh nghiệp đó có dòng tiền thật, có khách hàng thật, có đơn hàng không cần vay thêm để duy trì? Nếu có thì cầm. Nếu nó sống nhờ vay, lớn nhờ đòn bẩy, lãi nhờ định giá lại tài sản thì cái mày đang cầm không phải cổ phiếu. Đó là vé số có thời hạn.
Ai đang ôm đất bằng tiền vay thì tao chỉ hỏi: mỗi tháng mày trả lãi bao nhiêu, và miếng đất đó đẻ ra cho mày bao nhiêu? Nếu nó không đẻ ra đồng nào mà mỗi tháng mày vẫn phải cho nó ăn tiền lãi, thì mày không phải nhà đầu tư. Mày là bảo mẫu, đang nuôi một đứa con bằng vàng mà không biết bao giờ nó lớn.
Giai đoạn nén không giết ai cả. Nó chỉ lộ ra ai đang nuôi tài sản, và ai đang bị tài sản nuôi ngược.
.png "Sex :vozvn (36):"){kind=icon}
