newboi
Đàn iem Duy Mạnh
11-03-2026 - 18:29
các nhà khoa học từng lý giải nguyên nhân là do giai đoạn "Trái Đất quả cầu tuyết" (kỷ Băng Hà) hoặc sự hình thành siêu lục địa Rodinia, nhưng nghiên cứu mới chỉ ra một sự kiện xói mòn lớn xảy ra trước 2 thời kỳ này.
bằng cách phân tích các khối đá cổ ở Trung Quốc, nghiên cứu mới phát hiện ra rằng việc Trái Đất hình thành siêu lục địa Columbia có thể là thủ phạm chính.
lịch sử 4,6 tỷ năm của hành tinh Trái Đất phần lớn có thể được diễn giải thông qua câu chuyện trải dài của các tầng địa chất nằm bên dưới bề mặt. Nhưng đôi khi, câu chuyện đó giống như một tiểu thuyết trinh thám hơn là một cuốn sách lịch sử. Một trong những ví dụ tiêu biểu nhất cho bí ẩn địa chất này được gọi là "Sự bất hợp chỉnh vĩ đại" (The Great Unconformity).
"mất tích 1 tỷ năm địa chất" là một bài toán hóc búa về đá được tìm thấy trên khắp thế giới, đặc biệt là ở hẻm núi Grand Canyon (ảnh trên). Nó liên quan đến một lớp địa chất bị thiếu giữa đá thời kỳ Cambri và Tiền Cambri, đại diện cho khoảng một tỷ năm lịch sử Trái Đất đã "bốc hơi".
từ khi được phát hiện vào giữa thế kỷ 19, các nhà địa chất đã đưa ra một vài "nghi phạm" thú vị. Một trong số đó là "Trái Đất quả cầu tuyết" - kỷ Băng Hà cách đây 700 triệu năm khi cái lạnh khắc nghiệt toàn cầu tạo ra các lực địa chất quét sạch các lớp đá này. Một nghi phạm khác là sự hình thành siêu lục địa Rodinia đâu đó 1 tỷ năm trước, sự kiện đã đẩy các lớp đá cổ lên cao và khiến chúng bị mài mòn bởi thời tiết.
giờ đây, một nhóm khoa học quốc tế cho biết họ đã có phát hiện gây ngạc nhiên khi phân tích 5 địa điểm tại Hoa Bắc, nơi "Sự bất hợp chỉnh vĩ đại" lộ diện. Kết quả được công bố trên tạp chí PNAS cho thấy sự phá hủy lớp đá thực tế đã xảy ra trước cả 2 sự kiện kể trên.
cách đây 200-300 triệu năm, siêu lục địa Pangea không phải là lần đầu tiên các lục địa trên Trái Đất va chạm và hợp nhất. Trước đấy đã có ít nhất 4 siêu lục địa thực sự, một là Columbia, hình thành 2 tỷ năm trước và bắt đầu tan rã 400 triệu năm sau đó. Bằng cách nhìn vào những khối đá cổ nhất, các nhà khoa học đã phân tích các nguyên tố phóng xạ để xác định chính xác khoảng thời gian trôi qua sau khi đá nguội đi đến một mức độ nhất định.
dòng thời gian này cho thấy phần lớn quá trình xói mòn đã diễn ra từ rất lâu, trước khi "Trái Đất quả cầu tuyết" hay trước cả khi xuất hiện lục địa Rodinia.
Liang Duan (ảnh dưới) từ Đại học Tây Bắc, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết các lực địa chất từ những sự kiện khác có thể đóng một vai trò nào đó, nhưng chúng không phải là lý do chính "hô biến" 1 tỷ năm thạch học.
kết luận này, nếu vượt qua được các vòng kiểm chứng khắt khe, sẽ gây bối rối theo nhiều cách. Các lý thuyết trước đây cho rằng "Sự bất hợp chỉnh vĩ đại" là một sự kiện xói mòn khổng lồ đã làm tràn ngập đại dương các chất dinh dưỡng và khoáng chất, từ đó kích hoạt "Sự bùng nổ Cambri" - giai đoạn tiến hóa thần tốc cách đây 540 triệu năm.
dữ liệu cho thấy một sự kiện xói mòn lớn phải xảy ra trong giai đoạn lịch sử Trái Đất từ 1,8 tỷ đến 800 triệu năm trước - một thời kỳ vốn được coi là "Tỷ năm nhàm chán" vì các hoạt động địa chất được cho là rất ít biến động.
bí ẩn này đã làm đau đầu các nhà khoa học và địa chất học trong 200 năm qua
trong các tầng địa chất trên thế giới (đặc biệt là ở vùng Tây Nam Hoa Kỳ), đâu đó 1 tỷ năm thạch học đã biến mất - một bí ẩn được gọi là "Sự bất hợp chỉnh lớn" (The Great Unconformity).
các nhà khoa học từng lý giải nguyên nhân là do giai đoạn "Trái Đất quả cầu tuyết" (kỷ Băng Hà) hoặc sự hình thành siêu lục địa Rodinia, nhưng nghiên cứu mới chỉ ra một sự kiện xói mòn lớn xảy ra trước 2 thời kỳ này.
bằng cách phân tích các khối đá cổ ở Trung Quốc, nghiên cứu mới phát hiện ra rằng việc Trái Đất hình thành siêu lục địa Columbia có thể là thủ phạm chính.
lịch sử 4,6 tỷ năm của hành tinh Trái Đất phần lớn có thể được diễn giải thông qua câu chuyện trải dài của các tầng địa chất nằm bên dưới bề mặt. Nhưng đôi khi, câu chuyện đó giống như một tiểu thuyết trinh thám hơn là một cuốn sách lịch sử. Một trong những ví dụ tiêu biểu nhất cho bí ẩn địa chất này được gọi là "Sự bất hợp chỉnh vĩ đại" (The Great Unconformity).
"mất tích 1 tỷ năm địa chất" là một bài toán hóc búa về đá được tìm thấy trên khắp thế giới, đặc biệt là ở hẻm núi Grand Canyon (ảnh trên). Nó liên quan đến một lớp địa chất bị thiếu giữa đá thời kỳ Cambri và Tiền Cambri, đại diện cho khoảng một tỷ năm lịch sử Trái Đất đã "bốc hơi".
từ khi được phát hiện vào giữa thế kỷ 19, các nhà địa chất đã đưa ra một vài "nghi phạm" thú vị. Một trong số đó là "Trái Đất quả cầu tuyết" - kỷ Băng Hà cách đây 700 triệu năm khi cái lạnh khắc nghiệt toàn cầu tạo ra các lực địa chất quét sạch các lớp đá này. Một nghi phạm khác là sự hình thành siêu lục địa Rodinia đâu đó 1 tỷ năm trước, sự kiện đã đẩy các lớp đá cổ lên cao và khiến chúng bị mài mòn bởi thời tiết.
giờ đây, một nhóm khoa học quốc tế cho biết họ đã có phát hiện gây ngạc nhiên khi phân tích 5 địa điểm tại Hoa Bắc, nơi "Sự bất hợp chỉnh vĩ đại" lộ diện. Kết quả được công bố trên tạp chí PNAS cho thấy sự phá hủy lớp đá thực tế đã xảy ra trước cả 2 sự kiện kể trên.
cách đây 200-300 triệu năm, siêu lục địa Pangea không phải là lần đầu tiên các lục địa trên Trái Đất va chạm và hợp nhất. Trước đấy đã có ít nhất 4 siêu lục địa thực sự, một là Columbia, hình thành 2 tỷ năm trước và bắt đầu tan rã 400 triệu năm sau đó. Bằng cách nhìn vào những khối đá cổ nhất, các nhà khoa học đã phân tích các nguyên tố phóng xạ để xác định chính xác khoảng thời gian trôi qua sau khi đá nguội đi đến một mức độ nhất định.
dòng thời gian này cho thấy phần lớn quá trình xói mòn đã diễn ra từ rất lâu, trước khi "Trái Đất quả cầu tuyết" hay trước cả khi xuất hiện lục địa Rodinia.
Liang Duan (ảnh dưới) từ Đại học Tây Bắc, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết các lực địa chất từ những sự kiện khác có thể đóng một vai trò nào đó, nhưng chúng không phải là lý do chính "hô biến" 1 tỷ năm thạch học.
kết luận này, nếu vượt qua được các vòng kiểm chứng khắt khe, sẽ gây bối rối theo nhiều cách. Các lý thuyết trước đây cho rằng "Sự bất hợp chỉnh vĩ đại" là một sự kiện xói mòn khổng lồ đã làm tràn ngập đại dương các chất dinh dưỡng và khoáng chất, từ đó kích hoạt "Sự bùng nổ Cambri" - giai đoạn tiến hóa thần tốc cách đây 540 triệu năm.
dữ liệu cho thấy một sự kiện xói mòn lớn phải xảy ra trong giai đoạn lịch sử Trái Đất từ 1,8 tỷ đến 800 triệu năm trước - một thời kỳ vốn được coi là "Tỷ năm nhàm chán" vì các hoạt động địa chất được cho là rất ít biến động.
Sửa lần cuối:
lần tới chắc nhiều chuyện vui. Trước tao đọc về cơn mưa 2tr năm, mấy vùng trũng của siêu lục địa sau thời này biến thành các đồng bằng châu thổ, các siêu sông lớn như ở TQ, Nam Mỹ, Ai Cập bây giờ 
