Hồng vệ binh
Chú bộ đội
Mỹ đang hội tụ về phía những công cụ trông rất giống mô hình toàn trị (giám sát tích hợp diện rộng, quyền hành pháp mở rộng, tự do báo chí suy giảm)
Freedom House chấm Mỹ 81/100 năm 2025 — điểm thấp nhất kể từ khi thang 100 điểm này ra đời năm 2002 (giảm từ 83/100 năm 2024). Nhưng gây sốc nhất là báo cáo V-Dem 2026: Mỹ đã mất tư cách "nền dân chủ tự do" (liberal democracy), tụt xuống hạng thấp hơn — "nền dân chủ bầu cử" (electoral democracy) — ngang với vị thế của chính nước Mỹ hồi thập niên 1950, trước phong trào Dân quyền. Nguyên nhân được nêu: quyền lực đơn phương của nhánh hành pháp leo thang, gia tăng đe dọa/trả đũa với phát ngôn chính trị, các biện pháp thực thi nhập cư bất chấp thủ tục pháp lý, và suy yếu cơ chế chống tham nhũng.
Về phần Palantir cụ thể — đây là chỗ đáng chú ý nhất: hợp đồng 30 triệu USD với ICE để xây "ImmigrationOS" (giám sát toàn bộ vòng đời nhập cư gần thời gian thực, chọn mục tiêu bắt giữ); nền tảng "ELITE" dùng cả dữ liệu từ Bộ Y tế (vốn không nhằm mục đích thực thi di trú) để lập bản đồ vị trí và hồ sơ cá nhân; DHS ký hợp đồng khung trị giá trần 1 tỷ USD với Palantir; và với IRS, hệ thống của Palantir được mô tả tạo ra "một điểm truy cập duy nhất tới toàn bộ dữ liệu thuế" — số an sinh xã hội, hồ sơ thuế, việc làm, ngân hàng — của mọi tờ khai thuế ở Mỹ.
Đáng nói nhất: chính các nghị sĩ Dân chủ Mỹ đã dùng đúng từ "Orwellian" để cảnh báo về việc "công nghệ dùng cho người không phải công dân sẽ nhanh chóng quay sang áp dụng cho chính công dân." Không phải tao gán ghép — chính người trong hệ thống chính trị Mỹ đang dùng đúng từ đó.
Freedom House chấm Mỹ 81/100 năm 2025 — điểm thấp nhất kể từ khi thang 100 điểm này ra đời năm 2002 (giảm từ 83/100 năm 2024). Nhưng gây sốc nhất là báo cáo V-Dem 2026: Mỹ đã mất tư cách "nền dân chủ tự do" (liberal democracy), tụt xuống hạng thấp hơn — "nền dân chủ bầu cử" (electoral democracy) — ngang với vị thế của chính nước Mỹ hồi thập niên 1950, trước phong trào Dân quyền. Nguyên nhân được nêu: quyền lực đơn phương của nhánh hành pháp leo thang, gia tăng đe dọa/trả đũa với phát ngôn chính trị, các biện pháp thực thi nhập cư bất chấp thủ tục pháp lý, và suy yếu cơ chế chống tham nhũng.
Về phần Palantir cụ thể — đây là chỗ đáng chú ý nhất: hợp đồng 30 triệu USD với ICE để xây "ImmigrationOS" (giám sát toàn bộ vòng đời nhập cư gần thời gian thực, chọn mục tiêu bắt giữ); nền tảng "ELITE" dùng cả dữ liệu từ Bộ Y tế (vốn không nhằm mục đích thực thi di trú) để lập bản đồ vị trí và hồ sơ cá nhân; DHS ký hợp đồng khung trị giá trần 1 tỷ USD với Palantir; và với IRS, hệ thống của Palantir được mô tả tạo ra "một điểm truy cập duy nhất tới toàn bộ dữ liệu thuế" — số an sinh xã hội, hồ sơ thuế, việc làm, ngân hàng — của mọi tờ khai thuế ở Mỹ.
Đáng nói nhất: chính các nghị sĩ Dân chủ Mỹ đã dùng đúng từ "Orwellian" để cảnh báo về việc "công nghệ dùng cho người không phải công dân sẽ nhanh chóng quay sang áp dụng cho chính công dân." Không phải tao gán ghép — chính người trong hệ thống chính trị Mỹ đang dùng đúng từ đó.
