newboi
Gió lạnh đầu buồi
thứ hai, 22/6/2026, 08:01 (GMT+7)
nhiều người tại New York rủ nhau bới rác ban đêm để tìm thực phẩm cao cấp còn nguyên vẹn bị siêu thị vứt bỏ.
21h30 tại Sutton Place, quận Manhattan, New York một nhóm 10 người tập trung bới thùng rác của các siêu thị cao cấp để tìm thực phẩm còn ăn được. Họ là những người Freegans, một cộng đồng theo đuổi lối sống tiết kiệm và chống lãng phí, gặp nhau hai tuần một lần. Các thành viên đến từ nhiều quận, làm các ngành nghề đa dạng và ở độ tuổi 20-60.
người Freegan đeo khẩu trang và găng tay. Các thùng rác trong khu vực không có mùi hay dấu hiệu phân hủy. Bên trong chứa nhiều sản phẩm còn nguyên bao bì, tương tự hàng đang trưng bày trên kệ. Trong một buổi thu gom, nhóm tìm thấy nước sốt, bánh mì sandwich, rau củ, cá hồi đạt chuẩn và những hộp kem tươi giá khoảng 10 USD mỗi hộp.
"Freegan" là từ ghép giữa "Free" (miễn phí, tự do) và "Vegan" (thuần chay), bắt đầu xuất hiện từ giữa thập niên 1990. Những người thực hành lối sống Freegan tại Mỹ đa phần không phải vô gia cư hay nghèo đói. Họ đi tìm kiếm thực phẩm thừa tại thùng rác siêu thị không phải vì áp lực kinh tế mà là một hành động tẩy chay chủ nghĩa tiêu dùng và phản đối hệ thống kinh tế hiện hành.
cộng đồng Freedan xây dựng các thư mục và bản đồ trực tuyến (dumpster directory) để đánh dấu những thùng rác chứa nhiều sản phẩm có thể thu hồi được tại hơn 20 thành phố trên khắp nước Mỹ.
cựu giáo viên Janet Kalish 63 tuổi, tham gia nhóm từ năm 2004, nói: "Tôi không tiêu nhiều tiền vì gần như không tốn cho thực phẩm"
mới đầu Janet Kalish xem đây là cách giảm chi phí sinh hoạt nhưng sau đó quyết định gắn bó lâu dài.
các chuyến thu gom diễn ra chớp nhoáng vì họ chỉ có khoảng hai tiếng từ lúc siêu thị mang rác ra (21h) và xe thu gom tới (23h). Nhưng cũng chính vì thế mà thực phẩm bị vứt bỏ thường vẫn tươi mới. Dù là đêm hè, những hộp sữa chua được lấy ra lúc 21h30 vẫn còn nguyên độ lạnh.
các địa điểm được nhóm chọn lọc kỹ dựa trên vị trí, khả năng tiếp cận và chất lượng thực phẩm. Trong đó, các siêu thị lớn thường có nguồn hàng dồi dào. Nhóm thống nhất không quay lại cùng một điểm hai lần để tránh tranh giành với những người thực sự phụ thuộc vào nguồn thức ăn này. Các chuyến đi thường được tổ chức công khai qua ứng dụng Meetup.
trào lưu này đang lan rộng khi nhiều nhà sáng tạo nội dung chia sẻ video thu gom đồ từ thùng rác.
Anna Sacks (ảnh dưới) người Do Thái có hơn 500.000 người theo dõi trên Instagram, thường đăng video tìm được nhiều món đồ giá trị từ bánh kẹo đến chiếc máy ép chậm giá 500 USD.
dữ liệu từ RTS (Recycle Track Systems) cho thấy nước Mỹ lãng phí 54,4 triệu tấn (120 tỷ pound) thực phẩm mỗi năm, tương đương 40% tổng nguồn cung toàn quốc. Nhiều sản phẩm bị vứt bỏ chỉ để nhường chỗ cho lô hàng mới.
nhà giáo dục môi trường Gil kể từng tìm thấy 6 bánh phô mai nhập khẩu với giá 450 USD mỗi chiếc trong một kho lạnh phế thải. Năm 2010, anh được hướng dẫn đến khu vực phía sau một xưởng bánh mì công nghiệp ở Long Island City. Tại đây có ba thùng rác chứa đầy bánh mì còn ấm. "Bạn có thể sống như một người giàu chỉ từ thùng rác. Điều quan trọng là phải bỏ qua định kiến", Gil nói.
thu được thực phẩm giá trị, vấn đề vệ sinh vẫn là lo ngại lớn. Tuy vậy, những người tham gia lâu năm cho rằng nguy cơ ngộ độc thường bị đánh giá quá mức. Kalish cho biết luôn kiểm tra nấm mốc, mùi, hạn sử dụng và loại bỏ những món có dấu hiệu nhiễm chéo giữa trái cây với thịt.
tại New York, việc nhặt rác được coi là hợp pháp nếu không xâm nhập trái phép vào khu vực có rào chắn. Tuy nhiên, hành vi bới rác bừa bãi có thể khiến cửa hàng bị cơ quan quản lý xử phạt. Vì vậy, nhóm luôn mở túi rác cẩn thận, buộc lại như cũ và dọn sạch khu vực sau khi hoàn tất.
phong trào Freegan được ghi nhận hoạt động sôi nổi tại các thành phố lớn có chi phí sinh hoạt đắt đỏ và lượng rác thải khổng lồ như New York, San Francisco, Los Angeles, hay Portland. Điển hình như tổ chức Freegan.info tại New York thường xuyên có hàng nghìn người đăng ký nhận bản tin email và tham gia các hội nhóm trên ứng dụng Meetup.
ít năm gần đây, với sự phát triển của TikTok và Instagram, số lượng người tham gia vào các hoạt động cốt lõi của Freegan (như dumpster diving - bới rác siêu thị) đang tăng mạnh. Nhiều người (đặc biệt là Gen Z và Millennials) học theo các nhà sáng tạo nội dung như Anna Sacks để đi "săn" đồ thừa nhằm tiết kiệm chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, họ chỉ thực hành việc nhặt đồ chứ không hoàn toàn tuân thủ các triết lý tẩy chay chủ nghĩa tiêu dùng gay gắt của một "Freegan" đích thực.
nhiều người tại New York rủ nhau bới rác ban đêm để tìm thực phẩm cao cấp còn nguyên vẹn bị siêu thị vứt bỏ.
21h30 tại Sutton Place, quận Manhattan, New York một nhóm 10 người tập trung bới thùng rác của các siêu thị cao cấp để tìm thực phẩm còn ăn được. Họ là những người Freegans, một cộng đồng theo đuổi lối sống tiết kiệm và chống lãng phí, gặp nhau hai tuần một lần. Các thành viên đến từ nhiều quận, làm các ngành nghề đa dạng và ở độ tuổi 20-60.
người Freegan đeo khẩu trang và găng tay. Các thùng rác trong khu vực không có mùi hay dấu hiệu phân hủy. Bên trong chứa nhiều sản phẩm còn nguyên bao bì, tương tự hàng đang trưng bày trên kệ. Trong một buổi thu gom, nhóm tìm thấy nước sốt, bánh mì sandwich, rau củ, cá hồi đạt chuẩn và những hộp kem tươi giá khoảng 10 USD mỗi hộp.
"Freegan" là từ ghép giữa "Free" (miễn phí, tự do) và "Vegan" (thuần chay), bắt đầu xuất hiện từ giữa thập niên 1990. Những người thực hành lối sống Freegan tại Mỹ đa phần không phải vô gia cư hay nghèo đói. Họ đi tìm kiếm thực phẩm thừa tại thùng rác siêu thị không phải vì áp lực kinh tế mà là một hành động tẩy chay chủ nghĩa tiêu dùng và phản đối hệ thống kinh tế hiện hành.
cộng đồng Freedan xây dựng các thư mục và bản đồ trực tuyến (dumpster directory) để đánh dấu những thùng rác chứa nhiều sản phẩm có thể thu hồi được tại hơn 20 thành phố trên khắp nước Mỹ.
cựu giáo viên Janet Kalish 63 tuổi, tham gia nhóm từ năm 2004, nói: "Tôi không tiêu nhiều tiền vì gần như không tốn cho thực phẩm"
mới đầu Janet Kalish xem đây là cách giảm chi phí sinh hoạt nhưng sau đó quyết định gắn bó lâu dài.
các chuyến thu gom diễn ra chớp nhoáng vì họ chỉ có khoảng hai tiếng từ lúc siêu thị mang rác ra (21h) và xe thu gom tới (23h). Nhưng cũng chính vì thế mà thực phẩm bị vứt bỏ thường vẫn tươi mới. Dù là đêm hè, những hộp sữa chua được lấy ra lúc 21h30 vẫn còn nguyên độ lạnh.
các địa điểm được nhóm chọn lọc kỹ dựa trên vị trí, khả năng tiếp cận và chất lượng thực phẩm. Trong đó, các siêu thị lớn thường có nguồn hàng dồi dào. Nhóm thống nhất không quay lại cùng một điểm hai lần để tránh tranh giành với những người thực sự phụ thuộc vào nguồn thức ăn này. Các chuyến đi thường được tổ chức công khai qua ứng dụng Meetup.
trào lưu này đang lan rộng khi nhiều nhà sáng tạo nội dung chia sẻ video thu gom đồ từ thùng rác.
Anna Sacks (ảnh dưới) người Do Thái có hơn 500.000 người theo dõi trên Instagram, thường đăng video tìm được nhiều món đồ giá trị từ bánh kẹo đến chiếc máy ép chậm giá 500 USD.
dữ liệu từ RTS (Recycle Track Systems) cho thấy nước Mỹ lãng phí 54,4 triệu tấn (120 tỷ pound) thực phẩm mỗi năm, tương đương 40% tổng nguồn cung toàn quốc. Nhiều sản phẩm bị vứt bỏ chỉ để nhường chỗ cho lô hàng mới.
nhà giáo dục môi trường Gil kể từng tìm thấy 6 bánh phô mai nhập khẩu với giá 450 USD mỗi chiếc trong một kho lạnh phế thải. Năm 2010, anh được hướng dẫn đến khu vực phía sau một xưởng bánh mì công nghiệp ở Long Island City. Tại đây có ba thùng rác chứa đầy bánh mì còn ấm. "Bạn có thể sống như một người giàu chỉ từ thùng rác. Điều quan trọng là phải bỏ qua định kiến", Gil nói.
thu được thực phẩm giá trị, vấn đề vệ sinh vẫn là lo ngại lớn. Tuy vậy, những người tham gia lâu năm cho rằng nguy cơ ngộ độc thường bị đánh giá quá mức. Kalish cho biết luôn kiểm tra nấm mốc, mùi, hạn sử dụng và loại bỏ những món có dấu hiệu nhiễm chéo giữa trái cây với thịt.
tại New York, việc nhặt rác được coi là hợp pháp nếu không xâm nhập trái phép vào khu vực có rào chắn. Tuy nhiên, hành vi bới rác bừa bãi có thể khiến cửa hàng bị cơ quan quản lý xử phạt. Vì vậy, nhóm luôn mở túi rác cẩn thận, buộc lại như cũ và dọn sạch khu vực sau khi hoàn tất.
phong trào Freegan được ghi nhận hoạt động sôi nổi tại các thành phố lớn có chi phí sinh hoạt đắt đỏ và lượng rác thải khổng lồ như New York, San Francisco, Los Angeles, hay Portland. Điển hình như tổ chức Freegan.info tại New York thường xuyên có hàng nghìn người đăng ký nhận bản tin email và tham gia các hội nhóm trên ứng dụng Meetup.
ít năm gần đây, với sự phát triển của TikTok và Instagram, số lượng người tham gia vào các hoạt động cốt lõi của Freegan (như dumpster diving - bới rác siêu thị) đang tăng mạnh. Nhiều người (đặc biệt là Gen Z và Millennials) học theo các nhà sáng tạo nội dung như Anna Sacks để đi "săn" đồ thừa nhằm tiết kiệm chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, họ chỉ thực hành việc nhặt đồ chứ không hoàn toàn tuân thủ các triết lý tẩy chay chủ nghĩa tiêu dùng gay gắt của một "Freegan" đích thực.
