Lotusai
Xamer mới lớn
Bà Nguyễn Thị Năm (1906-1953), tên thường gọi là bà Cát Hanh Long. Sở dĩ bà có tên này vì con trai cả của bà là Nguyễn Hanh và con trai thứ là Nguyễn Cát (sinh năm 1925). Ông Cát còn có tên khác là Nguyễn Công. Chồng bà Năm là Nguyễn Oánh, ông Oánh mất năm 1943, bà Năm ở vậy nuôi con.
Dẫu một nách nuôi hai con nhỏ nhưng bà rất giỏi làm ăn. Đầu tiên là thu mua sắt vụn bán cho các chủ tàu người Pháp, mua các mặt hàng tiêu dùng từ tàu buôn nước ngoài cung cấp cho chợ đầu mối ở Hải Phòng, Hà Nội. Bà sớm thành đạt trên thương trường, xây nhà, tậu ruộng, thuê mướn rất nhiều nhân công.
Đầu những năm 1940, có một tàu buôn của người Pháp trên đường vào cảng Hải Phòng bị đắm ở Cửa Cấm gần Đồ Sơn. Chủ tàu sợ Việt Minh nên bán tháo, bỏ của chạy lấy người để về nước. Bà Năm bỏ tiền ra mua tàu với giá rẻ mạt, rồi thuê thợ lặn vớt hàng. Chỉ riêng rượu vang Bordeaux vớt lên bán đã đủ tiền trả xác tàu, còn bao nhiêu hàng hóa trên tàu là tiền lãi của bà.
Có tiền, bà tậu hai đồn điền ở Đồng Bẩm và Phúc Trừu thuộc tỉnh Thái Nguyên, rộng cả nghìn héc ta. Sở dĩ khi đó bà tậu đồn điền là vì phong trào Việt Minh đang lên mạnh, các chủ đồn điền người Pháp lo sợ nên bán rẻ để về nước.
Nhờ những đồn điền này mà gia đình bà đã trở thành cơ sở của Việt Minh từ khi chưa cướp chính quyền cho đến khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Người giác ngộ nữ doanh nhân trẻ tuổi này và mời bà tham gia Mặt trận Việt Minh ở Hải Phòng là nhà văn Nguyễn Đình Thi. Cũng từ đây bà gặp nhiều cán bộ cách mạng sau này đảm nhiệm những cương vị quan trọng như Hoàng Hữu Nhân - Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Hoàng Tùng - Chánh văn phòng Trung ương Đảng, Vũ Quốc Uy, Hoàng Thế Thiện, Phạm Tuấn Khánh...
Làm ăn phát đạt, bà Năm cung cấp nhiều tài chính cho cách mạng. Hiện con cháu bà còn giữ một tập chứng từ về việc đóng góp cho cách mạng 20.000 đồng bạc Đông Dương (tương đương 700 lạng vàng), thóc gạo, vải vóc, nhà cửa và vàng. Bà là một trong những người đóng góp nhiều nhất trong Tuần lễ vàng ở Hải Phòng.
Ngày 18/8/1945, bà là người phụ nữ duy nhất đã phóng xe hơi nhà, treo cờ đỏ sao vàng từ Hải Phòng lên thẳng chiến khu, qua thành phố Thái Nguyên, nơi quân Nhật còn chiếm đóng đến Đồng Bẩm, Đình Cả, Võ Nhai để báo cho con trai và các đồng chí tin Hà Nội đã giành được chính quyền.
Hai con của bà sau đó về tham gia lực lượng vũ trang ở Thủ đô, một người bị thương ở Cầu Giấy khi toàn quốc kháng chiến bùng nổ, một người đã từng tháp tùng đoàn đại biểu Chính phủ do các ông Nguyễn Lương Bằng, Trần Huy Liệu dẫn dầu vào Huế tước ấn kiếm vua Bảo Đại, rồi sau này trở thành Trung đoàn trưởng nổi tiếng của Sư đoàn 351.
Trong thời gian kháng chiến chống Pháp, bà Năm tham gia lãnh đạo Hội Phụ nữ tỉnh Thái Nguyên và Liên khu Việt Bắc, trong đó có ba năm làm Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Thái Nguyên. Nhiều cán bộ cách mạng, nhiều đơn vị bộ đội tá túc trong đồn điền của bà, được bà nuôi ăn, may quần áo cho mặc.
Năm 1953, cuộc cải cách ruộng đất được tiến hành. Đợt “phát động” mang tính thí điểm đầu tiên ở huyện Đại Từ, Thái Nguyên, bà Nguyễn Thị Năm bị quy là địa chủ. Sau những cuộc đấu tố với đủ thứ tội được gán ghép, vu khống, người phụ nữ 47 tuổi này đã bị xử bắn và được báo chí đương thời xem là “phát súng hiệu” cho cuộc cách mạng “long trời lở đất”.
Chốt lại:
1. Đây là một người phụ nữ có tài
2. Gặp thời phất lên nhờ Việt Minh (các chủ Pháp sợ hãi Việt Minh đã bỏ của chạy lấy người)
3. Có ánh mắt nhìn xa trông rộng (sẵn sàng đầu tư cho cong san dù khi ấy tổ chức này mới chỉ là một team khủng bố)
4. Nhưng thiếu kiến thức, thông tin về giáo lý của cong san, về những gì mà Cong San đã về gây ra,
Nên cái kết của bà ta rất đắng, tuy Việt Minh đã giúp bà ta phất lên, thậm chí bà cũng cưu mang những thành viên trong tổ chức này , nhưng lại chết thảm, chết oan bởi chính bọn họ và đến tận bây giờ vẫn chưa được giải oan.
Dẫu một nách nuôi hai con nhỏ nhưng bà rất giỏi làm ăn. Đầu tiên là thu mua sắt vụn bán cho các chủ tàu người Pháp, mua các mặt hàng tiêu dùng từ tàu buôn nước ngoài cung cấp cho chợ đầu mối ở Hải Phòng, Hà Nội. Bà sớm thành đạt trên thương trường, xây nhà, tậu ruộng, thuê mướn rất nhiều nhân công.
|
Có tiền, bà tậu hai đồn điền ở Đồng Bẩm và Phúc Trừu thuộc tỉnh Thái Nguyên, rộng cả nghìn héc ta. Sở dĩ khi đó bà tậu đồn điền là vì phong trào Việt Minh đang lên mạnh, các chủ đồn điền người Pháp lo sợ nên bán rẻ để về nước.
Nhờ những đồn điền này mà gia đình bà đã trở thành cơ sở của Việt Minh từ khi chưa cướp chính quyền cho đến khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Người giác ngộ nữ doanh nhân trẻ tuổi này và mời bà tham gia Mặt trận Việt Minh ở Hải Phòng là nhà văn Nguyễn Đình Thi. Cũng từ đây bà gặp nhiều cán bộ cách mạng sau này đảm nhiệm những cương vị quan trọng như Hoàng Hữu Nhân - Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Hoàng Tùng - Chánh văn phòng Trung ương Đảng, Vũ Quốc Uy, Hoàng Thế Thiện, Phạm Tuấn Khánh...
Làm ăn phát đạt, bà Năm cung cấp nhiều tài chính cho cách mạng. Hiện con cháu bà còn giữ một tập chứng từ về việc đóng góp cho cách mạng 20.000 đồng bạc Đông Dương (tương đương 700 lạng vàng), thóc gạo, vải vóc, nhà cửa và vàng. Bà là một trong những người đóng góp nhiều nhất trong Tuần lễ vàng ở Hải Phòng.
Ngày 18/8/1945, bà là người phụ nữ duy nhất đã phóng xe hơi nhà, treo cờ đỏ sao vàng từ Hải Phòng lên thẳng chiến khu, qua thành phố Thái Nguyên, nơi quân Nhật còn chiếm đóng đến Đồng Bẩm, Đình Cả, Võ Nhai để báo cho con trai và các đồng chí tin Hà Nội đã giành được chính quyền.
Hai con của bà sau đó về tham gia lực lượng vũ trang ở Thủ đô, một người bị thương ở Cầu Giấy khi toàn quốc kháng chiến bùng nổ, một người đã từng tháp tùng đoàn đại biểu Chính phủ do các ông Nguyễn Lương Bằng, Trần Huy Liệu dẫn dầu vào Huế tước ấn kiếm vua Bảo Đại, rồi sau này trở thành Trung đoàn trưởng nổi tiếng của Sư đoàn 351.
|
| Tư liệu thư và bút phê của các cố lãnh đạo Nhà nước thời kỳ trước minh oan cho doanh nhân Nguyễn Thị Năm |
Năm 1953, cuộc cải cách ruộng đất được tiến hành. Đợt “phát động” mang tính thí điểm đầu tiên ở huyện Đại Từ, Thái Nguyên, bà Nguyễn Thị Năm bị quy là địa chủ. Sau những cuộc đấu tố với đủ thứ tội được gán ghép, vu khống, người phụ nữ 47 tuổi này đã bị xử bắn và được báo chí đương thời xem là “phát súng hiệu” cho cuộc cách mạng “long trời lở đất”.
Chốt lại:
1. Đây là một người phụ nữ có tài
2. Gặp thời phất lên nhờ Việt Minh (các chủ Pháp sợ hãi Việt Minh đã bỏ của chạy lấy người)
3. Có ánh mắt nhìn xa trông rộng (sẵn sàng đầu tư cho cong san dù khi ấy tổ chức này mới chỉ là một team khủng bố)
4. Nhưng thiếu kiến thức, thông tin về giáo lý của cong san, về những gì mà Cong San đã về gây ra,
Nên cái kết của bà ta rất đắng, tuy Việt Minh đã giúp bà ta phất lên, thậm chí bà cũng cưu mang những thành viên trong tổ chức này , nhưng lại chết thảm, chết oan bởi chính bọn họ và đến tận bây giờ vẫn chưa được giải oan.
