Hồ Quang Chính (còn gọi là đồng chí/ông Hồ Quang Chính) là người họ hàng gần (được Chủ tịch Hồ Chí Minh gọi là “cháu”), quê làng Thọ Toán, cuối huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An (cùng huyện với quê Bác ở Kim Liên).
Ông là người chứng kiến trực tiếp hai cuộc hội ngộ cảm động năm 1946 giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh với chị ruột Nguyễn Thị Thanh (ngày 27/10/1946) và anh ruột Nguyễn Sinh Khiêm (khoảng đầu tháng 11/1946) tại Hà Nội. Sau này ông viết hồi ký Bác Hồ gặp chị và người anh ruột, ghi lại chi tiết các cuộc gặp đó (như Bác khóc khi gặp chị, gọi “Chị khỏe không?”, nhắc về quê hương, lời ru, và tương tự với anh Cả Khiêm).
Năm 1949, ông công tác tại Phòng mật mã, Bộ Tổng Tư lệnh. Bức thư ngày 25-12-1949 của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi ông (bản chụp bút tích in trên báo Giáo dục và Thời đại số 21, ngày 23-5-1994) có nội dung:
“Gởi Hồ Quang Chính
Phòng mật mã, bộ Tổng Tư lệnh.
Thơ tiếng ta của cháu, còn phải tập làm nhiều nữa, mới khá.
Thơ chữ Tàu của cháu, giống ‘văn chương thầy cúng’.
Khuyên cháu thi đua học tập và làm việc.
Thân ái”
Ông không phải con ruột hay cháu ruột trực hệ trong gia đình Nguyễn Sinh Sắc (Bác Hồ không có con ruột theo các nguồn chính thức), mà là người thân trong họ tộc/quê hương được Bác đối xử thân mật như cháu, khuyến khích học tập và công tác. Thông tin công khai chủ yếu gắn với vai trò chứng kiến các cuộc gặp gia đình năm 1946 và bức thư năm 1949; tiểu sử chi tiết hơn ít được phổ biến rộng.