NƯỚC MỸ ...CÁI NHÌN TỪ CHUYÊN GIA. Cảnh báo

Tài liệu mang tính học thuât. Bài viết sưu tầm cho ai thích đọc
Vì sao các thể chế thoái trào

Trong tác phẩm kinh điển “Trật tự chính trị trong những xã hội biến đổi” (Political Order in Changing Societies), nhà chính trị học Samuel Huntington đã sử dụng thuật ngữ “suy thoái chính trị” (political decay) để giải thích tình trạng bất ổn chính trị tại nhiều quốc gia mới giành được độc lập sau Thế chiến II. Huntington lập luận rằng quá trình hiện đại hoá kinh tế-xã hội gây ra những vấn đề đối với trật tự chính trị truyền thống, dẫn đến sự vận động của những tầng lớp xã hội mới nổi không thích nghi được với những thể chế chính trị hiện có. Suy thoái chính trị được tạo ra do các thể chế không thể thích nghi được với tình hình đang biến chuyển. Vì vậy trên nhiều khía cạnh, tình trạng suy thoái lại trở thành điều kiện cho sự phát triển chính trị: cái cũ phải bị phá bỏ để dọn đường cho cái mới đi lên. Tuy nhiên, giai đoạn quá độ từ cũ sang mới có thể vô cùng hỗn độn và mang màu sắc bạo lực, và không có gì đảm bảo rằng các thể chế cũ sẽ thích nghi với những điều kiện mới một cách liên tục và hoà bình.

Về lý thuyết, nền dân chủ và đặc biệt là nền dân chủ kiểu Madison được Hiến pháp Hoa Kỳ ghi nhận có thể làm giảm nguy cơ chiếm đoạt từ bên trong như vậy bằng cách ngăn chặn sự nổi lên của một phe phái hay nhân vật tinh hoa có thế áp đảo, có khả năng sử dụng quyền lực chính trị để thống trị đất nước. Nền dân chủ làm được điều này bởi nó chia quyền lực cho nhiều nhánh của chính quyền và cho phép các lợi ích khác nhau cạnh tranh lẫn nhau trên một đất nước rộng lớn và đa dạng.

Dù vậy, ngược với những gì được ca tụng, nền dân chủ kiểu Madison thường xuyên thất bại trong việc này. Những nhân vật thuộc tầng lớp tinh hoa thường xuyên được tiếp cận với quyền lực và thông tin vượt trội và họ sử dụng chúng để bảo vệ lợi ích của bản thân. Những cử tri thông thường sẽ không cảm thấy tức giận trước một chính trị gia tham nhũng nếu như họ không hề biết ông này đã tham nhũng ngay từ đầu. Sự cứng nhắc trong nhận thức hay niềm tin cũng có thể ngăn những nhóm xã hội vận động vì chính lợi ích của họ. Ví dụ, ở nước Mỹ, nhiều cử tri thuộc tầng lớp lao động ủng hộ những ứng viên hứa hẹn cắt giảm thuế đánh vào người giàu mặc dù việc giảm thuế như vậy sẽ có thể tước đi những dịch vụ quan trọng do chính phủ cung cấp cho họ.

Cuối cùng, nền dân chủ tự do gần như ở đâu cũng gắn với nền kinh tế thị trường, một mô hình kinh tế có xu hướng tạo ra kẻ thắng người thua và làm trầm trọng hơn điều mà James Madison gọi là “những nhóm thụ đắc tài sản khác biệt và không công bằng”. Loại hình bất bình đẳng kinh tế này tự nó không phải là một điều xấu trong chừng mực mà nó vẫn kích thích đổi mới và tăng trưởng với điều kiện mọi người được tiếp cận hệ thống kinh tế một cách bình đẳng. Tuy nhiên, tình trạng bất bình đẳng này trở nên vô cùng nan giải khi những kẻ thắng cuộc trong trò chơi kinh tế tìm cách biến tài sản của họ thành sức ảnh hưởng chính trị vượt trội. Họ có thể làm vậy bằng cách hối lộ nhà làm luật hay quan chức, nghĩa là dựa trên nền tảng một cuộc giao dịch, hoặc tệ hơn bằng cách làm thay đổi những quy tắc thể chế theo hướng có lợi cho họ, ví dụ như chấm dứt cạnh tranh trong thị trường mà họ từ trước đó đã thống trị, khiến sân chơi ngày càng nghiêng theo ý muốn của họ hơn.

Suy thoái chính trị do đó xảy ra khi các thể chế thất bại trong việc thích nghi với tình hình bên ngoài đang biến chuyển bởi sự cứng nhắc trong tư duy hoặc bởi tầng lớp tinh hoa đương nhiệm sử dụng quyền lực để bảo vệ địa vị của họ và ngăn chặn sự thay đổi. Suy thoái có thể xảy ra với bất kỳ loại hình hệ thống chính trị nào, cả độc tài lẫn dân chủ. Và trong khi những hệ thống chính trị dân chủ về mặt lý thuyết có cơ chế tự điều chỉnh tạo điều kiện cho cải cách, các hệ thống này cũng tạo ra mảnh đất màu mỡ cho sự suy thoái chính trị bằng cách hợp pháp hoá hoạt động của các nhóm lợi ích, những người có thể chặn những sự thay đổi cần thiết.

Chính điều này đã xảy ra trong lòng nước Mỹ những thập kỷ gần đây với việc rất nhiều thể chế chính trị của quốc gia này trở nên ngày càng kém hiệu quả. Sự kết hợp giữa tính cứng nhắc trong tư duy và quyền lực của những chính trị gia bám víu địa vị đang ngăn chặn sự cải tổ của các thể chế này. Và không có gì bảo đảm rằng tình hình này sẽ biến chuyển nếu như không có một cú sốc lớn nào giáng xuống hệ thống chính trị.

Một quốc gia của tòa án và đảng phái

Nền dân chủ tự do hiện đại có ba nhánh của chính quyền – hành pháp, tư pháp và lập pháp – tương ứng với ba nhóm thể chế chính trị cơ bản: nhà nước, pháp quyền và nền dân trị. Nhánh hành pháp sử dụng quyền lực để thực thi luật pháp và triển khai chính sách; nhánh tư pháp và nhánh lập pháp kiềm chế quyền lực và hướng quyền lực vào mục đích công. Xét về thứ tự ưu tiên đối với các thể chế, với truyền thống lâu đời không tin tưởng vào quyền lực của chính phủ, Hoa Kỳ luôn luôn đề cao vai trò của hai nhánh tư pháp và lập pháp – các định chế kiểm soát quyền lực của chính phủ. Nhà chính trị học Stephen Skowronek đã mô tả nền chính trị Hoa Kỳ trong suốt thế kỷ 19 như một “quốc gia của toà án và đảng phái”, nơi mà những chức năng của chính phủ được thực hiện bởi các thẩm phán và chính trị gia dân cử, trong khi ở châu Âu những chức năng này được thực thi bởi cơ quan hành pháp.

Sự dịch chuyển sang một bộ máy hành chính theo hướng hiện đại hơn đi kèm với sự gia tăng quy mô khổng lồ của chính quyền trong suốt những thập niên giữa thế kỷ 20. Mức thuế và chi tiêu chính phủ không thay đổi nhiều kể từ những năm 1970; bất chấp những phản ứng tiêu cực của dư luận đối với mô hình kinh tế nhà nước phúc lợi của Tổng thống Ronald Reagan vốn bắt đầu kể từ khi ông nhậm chức vào năm 1980, “chính phủ cồng kềnh” vẫn tỏ ra rất khó gỡ bỏ. Tuy nhiên sự tăng cường quy mô của chính phủ trong thế kỷ 20, điều mà dường như không thể đảo ngược được, đã đánh dấu một sự suy thoái lớn về mặt chất lượng của chính quyền. Điều này chủ yếu do nước Mỹ đã quay trở lại là một “quốc gia của toà án và đảng phái” trên một vài phương diện, nghĩa là một nhà nước mà ở đó toà án và nhánh lập pháp tước đoạt rất nhiều chức năng của nhánh hành pháp, khiến cho quá trình hoạt động của chính phủ nói chung trở nên vừa rời rạc vừa không hiệu quả.

Câu chuyện trên đây của toà án là một trong nhiều câu chuyện cho thấy tình trạng tư pháp hoá ngày càng tăng các chức năng của nhà nước mà ở các quốc gia dân chủ phát triển khác các chức năng này được các cơ quan hành chính đảm nhiệm; điều này dẫn đến sự tăng vọt về số lượng các vụ kiện, sự trì trệ của quá trình ra quyết định và sự thiếu nhất quán trong hoạt động thực thi pháp luật. Ở nước Mỹ ngày nay, thay vì thực hiện nhiệm vụ kiềm chế quyền lực chính phủ, toà án đã trở thành công cụ thay thế cho sự mở rộng của chính phủ.

Quốc hội cũng đồng thời chiếm đoạt quyền lực của chính phủ bằng một cách khác. Các nhóm lợi ích, vốn không còn có khả năng mua chuộc các nhà làm luật một cách trực tiếp thông qua hối lộ, đã tìm ra những phương cách khác để thâu tóm và kiểm soát họ. Các nhóm lợi ích này gây ảnh hưởng một cách thái quá so với địa vị xã hội của họ, họ bóp méo cả thuế lẫn chi tiêu chính phủ cũng như làm gia tăng mức thâm hụt ngân sách nhờ khả năng chi phối ngân sách nhà nước theo hướng có lợi cho họ. Các nhóm này cũng làm suy giảm chất lượng bộ máy hành chính bằng cách thuyết phục Quốc hội đưa ra nhiều sứ mệnh cho các cơ quan hành chính theo hướng có lợi cho họ.

dcm. bml tư bản tân mõm lol tuyên truyền mị dân đéo tin
tau chỉ tin bác đảng sự thật

http://1.bp.************/-1ja7pkFKbDM/VWmCZmREPBI/AAAAAAAAQbY/PgtlSjyuGdM/s640/my4.jpg

Trâu Lái Xe:

dcm. bml tư bản tân mõm lol tuyên truyền mị dân đéo tin
tau chỉ tin bác đảng sự thật

http://1.bp.************/-1ja7pkFKbDM/VWmCZmREPBI/AAAAAAAAQbY/PgtlSjyuGdM/s640/my4.jpg

Bấm để mở rộng...

NƯỚC MỸ là thiên đường cho vô số thằng ..xấu cẹc

Cqson:

Câu chuyện trên đây của toà án là một trong nhiều câu chuyện cho thấy tình trạng tư pháp hoá ngày càng tăng các chức năng của nhà nước mà ở các quốc gia dân chủ phát triển khác các chức năng này được các cơ quan hành chính đảm nhiệm; điều này dẫn đến sự tăng vọt về số lượng các vụ kiện, sự trì trệ của quá trình ra quyết định và sự thiếu nhất quán trong hoạt động thực thi pháp luật. Ở nước Mỹ ngày nay, thay vì thực hiện nhiệm vụ kiềm chế quyền lực chính phủ, toà án đã trở thành công cụ thay thế cho sự mở rộng của chính phủ.

Quốc hội cũng đồng thời chiếm đoạt quyền lực của chính phủ bằng một cách khác. Các nhóm lợi ích, vốn không còn có khả năng mua chuộc các nhà làm luật một cách trực tiếp thông qua hối lộ, đã tìm ra những phương cách khác để thâu tóm và kiểm soát họ. Các nhóm lợi ích này gây ảnh hưởng một cách thái quá so với địa vị xã hội của họ, họ bóp méo cả thuế lẫn chi tiêu chính phủ cũng như làm gia tăng mức thâm hụt ngân sách nhờ khả năng chi phối ngân sách nhà nước theo hướng có lợi cho họ. Các nhóm này cũng làm suy giảm chất lượng bộ máy hành chính bằng cách thuyết phục Quốc hội đưa ra nhiều sứ mệnh cho các cơ quan hành chính theo hướng có lợi cho họ.

Bấm để mở rộng...

đạu má. Mỹ đế tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc gần bằng donglao cmnr

Hay

Hay