Có Hình Ở một cái thời, chỉ cần lập cái dự án, ra cái bộ luật, thì miếng đất cha ông mày đổ máu để có sẽ mất vào tay 1 số nhóm. Tao kể về lịch sự khai khẩn MN

Kỳ 1: Dòng máu Ngũ Quảng, Cuộc ly khai vĩ đại và Những con số lịch sử biết nói


Anh em có bao giờ tự hỏi, tại sao tính cách người miền Nam lại bộc trực, thẳng thắn, ghét sự rườm rà và cực kỳ dị ứng với thói "quan cách"? Tất cả bắt nguồn từ DNA của những người đi mở cõi và những cơ chế kinh tế sòng phẳng ngay từ ngày đầu lập xứ.


Cuộc Nam Tiến không phải là một chuyến di dân dạo chơi được nhà nước tài trợ. Đó là một cuộc ly khai vĩ đại về mặt tư duy và thể chế.


1. Cuộc đào tẩu khỏi chiếc lồng phong kiến


Mọi thứ bắt đầu bằng một sự kiện mang tính bước ngoặt: Năm 1558, Đoan Quận công Nguyễn Hoàng vượt đèo Ngang (Hoành Sơn) vào trấn thủ Thuận Hóa. Đi theo ông là hàng vạn lưu dân từ dải đất Thanh - Nghệ và đặc biệt là vùng Ngũ Quảng (Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Đức, Quảng Nam, Quảng Ngãi).


Họ là ai? Họ là những người không cam chịu sự kìm kẹp của chế độ Lê - Trịnh đằng Ngoài, những người chán ngán cảnh binh đao nội chiến và chế độ phân phong ruộng đất bất công. Họ vứt bỏ lũy tre làng, tiến vào vùng sình lầy hoang vu với một quy luật sinh tồn tàn khốc: Làm thì sống, lười thì chết.


2. Chính sách "Làm thật, ăn thật" và nền tảng của quyền tư hữu


Điểm khác biệt lớn nhất tạo nên sự trù phú của phương Nam chính là cơ chế bảo vệ quyền sở hữu tài sản. Không có những lý thuyết sáo rỗng, các Chúa Nguyễn áp dụng một chính sách cực kỳ thực dụng mang hơi hướm kinh tế tự do: Chính sách Đồn điền và Khẩn hoang.


• Quy luật sòng phẳng: Theo các mộc bản và ghi chép triều Nguyễn, triều đình khuyến khích dân chúng tự do quy dân lập ấp. Anh có sức phát hoang được bao nhiêu hecta rừng sình lầy, anh được quyền sở hữu bấy nhiêu làm tư điền. Không có cơ chế "xin - cho", không có chuyện quan lại tịch thu mồ hôi nước mắt của dân.


• Thượng tôn pháp luật sơ khai: Những năm 1698, khi Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược phương Nam, lập ra phủ Gia Định, ông đã xác lập ngay hệ thống sổ sách đinh điền. Lần đầu tiên, quyền sở hữu đất đai của những người nông dân, thợ thủ công khai hoang được pháp luật chính thức thừa nhận và bảo vệ. Anh làm ra của cải, anh có quyền để lại cơ ngơi đó cho con cháu đời sau.


3. Sự dung hợp nhân chủng và văn hóa


Chính vì một môi trường trọng hiệu quả sản xuất như vậy, miền Nam trở thành thỏi nam châm thu hút đa sắc tộc.


• Năm 1611 lập phủ Phú Yên, 1653 lập dinh Thái Khang (Khánh Hòa), vùng đất này chứng kiến sự hòa huyết tự nhiên giữa lưu dân Ngũ Quảng và người Chăm Pa.


• Tiến sâu hơn vào vùng đồng bằng sông Cửu Long, sự giao thoa với nền nông nghiệp lúa nước của người Khmer bản địa đã tạo ra một kỹ năng canh tác khổng lồ.


Không có ai thượng đẳng hơn ai. Những người tiên phong ấy đã cùng nhau xẻ kênh, đắp bờ, vận hành những cỗ máy nông nghiệp thô sơ nhất để biến đầm lầy thành vựa lúa. Tính cách hào sảng, không xét nét gốc gác của người miền Nam sinh ra từ chính những tháng ngày đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi trên cánh đồng đó. Họ đánh giá con người qua năng lực làm việc thực tế, qua cách giữ chữ tín, chứ không qua lý lịch hay những lời nói suông.

Nước Mắt Trên Cánh Đồng Khẩn Hoang – Khi Công Lao Mở Cõi Bị Xóa Sổ Bởi "Bản Đồ Quy Hoạch"


Chúng ta vừa nói về một thời đại mà mồ hôi, máu và sinh mạng đổ xuống để đổi lấy quyền sở hữu chính đáng trên từng tấc đất phương Nam. Đó là thời đại của tư duy "làm thật, ăn thật", nơi pháp luật sơ khai ghi nhận và bảo vệ công sức của người khai hoang.


Thế nhưng, hãy nhìn thẳng vào thực tại phũ phàng của ngày hôm nay. Sự bất công tột cùng mà người dân miền Nam đang phải gánh chịu không đến từ bom rơi đạn lạc, mà đến từ những tờ giấy trắng mực đen.


1. Nghịch lý của sự tước đoạt hợp pháp


Sự cay đắng nhất của một người dân mất đất không chỉ là mất đi sinh kế, mà là mất đất ngay trên chính mảnh vườn mà ba bốn đời cha ông họ đã đổ máu để giữ gìn.


Ở cái thời đại này, không cần đến quân lính hay gươm đao để cướp đoạt. Chỉ cần một nhóm lợi ích ngồi trong phòng lạnh, vẽ ra một cái "dự án", đẻ ra một cái "quy hoạch", và hợp thức hóa nó bằng những bộ luật mập mờ về quyền sở hữu. Họ nhân danh "sự phát triển chung", dùng các công cụ hành chính để áp giá đền bù rẻ mạt cho những người nông dân, những người thợ.


Sau cú áp đặt đó, mảnh đất ngấm máu cha ông lập tức được hô biến thành các dự án phân lô bán nền, những khu đô thị "bánh vẽ" với giá trị được đẩy lên gấp hàng trăm, hàng ngàn lần. Đó không phải là tạo ra giá trị thặng dư. Đó là đỉnh cao của trò lùa gà tài chính, cướp đoạt mồ hôi nước mắt của người khác một cách bài bản và có hệ thống.


2. Đứt gãy quyền tư hữu và sự chà đạp lịch sử


Sức mạnh của vùng đất phương Nam từng nằm ở việc tài sản tư nhân được tôn trọng. Khi anh biết mảnh đất này, cái xưởng này là của anh và con cháu anh, anh mới dồn 100% tâm huyết để sản xuất, kiến tạo nên giá trị thật cho xã hội.


Nhưng khi luật pháp không bảo vệ quyền tư hữu tuyệt đối, khi mảnh đất có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào chỉ bằng một quyết định hành chính quy hoạch, thì đó là lúc nền tảng xã hội bị phá vỡ. Những người nông dân, những người lao động chân chính bỗng chốc trở thành những kẻ đi ở trọ trên chính quê hương mình.


Đau đớn hơn cả việc mất tài sản, đó là sự chà đạp lên lịch sử. Khi những chiếc xe ủi ủi thẳng vào những ngôi mộ tổ, san phẳng những mảnh vườn lập ấp từ thuở hoang sơ, họ không chỉ đang cướp đất. Họ đang cố tình xóa sổ bộ nhớ của cả một thế hệ. Họ lấp liếm đi sự thật rằng: Vùng đất này trù phú được như hôm nay là nhờ xương máu của dân Ngũ Quảng, dân Khmer, dân Chăm Pa mở cõi, chứ không phải nhờ những nét vẽ quy hoạch vô hồn của ngày hôm nay.


3. Bản chất của sự bất mãn


Sự phẫn nộ của người miền Nam hiện tại không phải là sự hằn học vô cớ. Nó là tiếng kêu cứu của những người trực tiếp sản xuất, trực tiếp làm ra giá trị thật nhưng lại bị chèn ép bởi những kẻ sống tầm gửi vào các kẽ hở của luật lệ và lợi ích nhóm.

Thời kỳ vươn mình này, cả xã hội đang phải hy sinh cho Vin, Sun, Đại Quang Minh, HP, Thaco…. Thật là sáng mắt sáng lòng.