Một quy hoạch có thể được thể hiện bằng những đường nét trên bản đồ, nhưng với người dân sống trong khu vực quy hoạch, đó còn là câu chuyện về ngôi nhà, con đường, kế sinh nhai và không gian sống của chính mình.
Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân đối với Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Cộng đồng dân cư trong ranh giới và vùng ảnh hưởng của quy hoạch được trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến.
Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân đối với Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Cộng đồng dân cư trong ranh giới và vùng ảnh hưởng của quy hoạch được trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến.
Giữa kỳ vọng phát triển và nỗi lo mất “cơ nghiệp”
“Đại đa số người dân khi biết dự án rất lo lắng, nhất là hộ gia đình đang có ảnh hưởng rất lớn trong trục cảnh quan phải di dời, nhưng nhìn chung đại bộ phận đồng thuận vì sự phát triển của đất nước cho thế hệ tương lai.”
“Người dân thì nhà là cơ nghiệp cả đời của người ta, nếu nhà nào trong phạm vi giải tỏa nhà nước cố gắng xem xét có mức đền bù hợp lý, đừng để người dân thiệt thòi, được mua nhà mới bằng hoặc tốt hơn cũ.”
Những chia sẻ vừa rồi của người dân cho thấy: Một bên là kỳ vọng về một không gian phát triển mới, một bên là nỗi lo rất cụ thể, bởi phía sau mỗi phương án quy hoạch vẫn là căn nhà, cuộc sống và những dự định của từng gia đình.
Nhưng cũng từ những băn khoăn ấy, người dân mong muốn được tham gia nhiều hơn vào quá trình xây dựng quy hoạch, để những gì được thể hiện trên bản đồ không tách rời thực tế cuộc sống.
“Người dân thì nhà là cơ nghiệp cả đời của người ta, nếu nhà nào trong phạm vi giải tỏa nhà nước cố gắng xem xét có mức đền bù hợp lý, đừng để người dân thiệt thòi, được mua nhà mới bằng hoặc tốt hơn cũ.”
Những chia sẻ vừa rồi của người dân cho thấy: Một bên là kỳ vọng về một không gian phát triển mới, một bên là nỗi lo rất cụ thể, bởi phía sau mỗi phương án quy hoạch vẫn là căn nhà, cuộc sống và những dự định của từng gia đình.
Nhưng cũng từ những băn khoăn ấy, người dân mong muốn được tham gia nhiều hơn vào quá trình xây dựng quy hoạch, để những gì được thể hiện trên bản đồ không tách rời thực tế cuộc sống.
Ảnh: chinhphu.vn/Thùy Chi
Với ông Trần Văn Lâm, phường Lĩnh Nam, việc lấy ý kiến người dân chính là cơ hội để bản quy hoạch được nhìn từ thực tế của những người đang sống trong khu vực:
“Tôi cho rằng việc lấy ý kiến nhân dân về điều chỉnh quy hoạch tổng thể phân khu đô thị sông Hồng là rất cần thiết, để người dân có thể hiến kế làm cho bản quy hoạch tốt hơn, phù hợp với thực tiễn cũng như chiều dài tương lai. Bởi hơn ai hết, đặc biệt là người dân trong vùng dự án hiểu rất rõ về thực tại cũng như những mong muốn, làm sao cho cuộc sống, nơi ở của bản thân, gia đình ngày một tốt hơn.”
Theo phương án vừa được Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội công bố lấy ý kiến, thành phố dự kiến xây dựng hai trục đại lộ dọc hai bờ sông Hồng, cơ bản song song với hệ thống đê hiện nay.
Tuyến bờ bắc dài khoảng 35 km, từ khu vực cầu Hồng Hà qua Đông Anh, Long Biên đến xã Bát Tràng; tuyến bờ nam dài hơn 45 km, từ khu vực cầu Hồng Hà kéo dài đến Vành đai 4, khu vực cầu Mễ Sở. Hai tuyến được định hướng là trục chính đô thị, gồm 6 làn đường chính, tốc độ thiết kế 80 km/giờ và đường gom tối đa 4 làn, tốc độ 60 km/giờ. Mặt cắt toàn tuyến rộng khoảng 54-73,5 m, tùy từng khu vực.
Đáng chú ý, Hà Nội đề xuất điều chỉnh quy mô tại các khu vực nhạy cảm để hạn chế ảnh hưởng đến di tích và không gian đô thị. Đoạn khoảng 2,3 km từ đầu cầu Long Biên đến sau cầu Chương Dương được nghiên cứu xây dựng hầm kín 6 làn xe; khu vực cầu Long Biên phía hữu ngạn cũng được nghiên cứu phương án đi ngầm. Các đại lộ sẽ kết nối với nhiều cầu lớn như Thăng Long, Nhật Tân, Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy và hệ thống đường vành đai, góp phần hình thành mạng lưới giao thông dọc sông Hồng.
Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng được nghiên cứu trên không gian khoảng hơn 11.400 ha, với dân số hiện trạng khoảng 280.000 người. Từ nay đến hết ngày 26/9, thành phố tổ chức lấy ý kiến người dân về phương án tuyến, vị trí đường bộ tỷ lệ 1/500, đồng thời lấy ý kiến đối với phương án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.
“Tôi cho rằng việc lấy ý kiến nhân dân về điều chỉnh quy hoạch tổng thể phân khu đô thị sông Hồng là rất cần thiết, để người dân có thể hiến kế làm cho bản quy hoạch tốt hơn, phù hợp với thực tiễn cũng như chiều dài tương lai. Bởi hơn ai hết, đặc biệt là người dân trong vùng dự án hiểu rất rõ về thực tại cũng như những mong muốn, làm sao cho cuộc sống, nơi ở của bản thân, gia đình ngày một tốt hơn.”
Theo phương án vừa được Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội công bố lấy ý kiến, thành phố dự kiến xây dựng hai trục đại lộ dọc hai bờ sông Hồng, cơ bản song song với hệ thống đê hiện nay.
Tuyến bờ bắc dài khoảng 35 km, từ khu vực cầu Hồng Hà qua Đông Anh, Long Biên đến xã Bát Tràng; tuyến bờ nam dài hơn 45 km, từ khu vực cầu Hồng Hà kéo dài đến Vành đai 4, khu vực cầu Mễ Sở. Hai tuyến được định hướng là trục chính đô thị, gồm 6 làn đường chính, tốc độ thiết kế 80 km/giờ và đường gom tối đa 4 làn, tốc độ 60 km/giờ. Mặt cắt toàn tuyến rộng khoảng 54-73,5 m, tùy từng khu vực.
Đáng chú ý, Hà Nội đề xuất điều chỉnh quy mô tại các khu vực nhạy cảm để hạn chế ảnh hưởng đến di tích và không gian đô thị. Đoạn khoảng 2,3 km từ đầu cầu Long Biên đến sau cầu Chương Dương được nghiên cứu xây dựng hầm kín 6 làn xe; khu vực cầu Long Biên phía hữu ngạn cũng được nghiên cứu phương án đi ngầm. Các đại lộ sẽ kết nối với nhiều cầu lớn như Thăng Long, Nhật Tân, Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy và hệ thống đường vành đai, góp phần hình thành mạng lưới giao thông dọc sông Hồng.
Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng được nghiên cứu trên không gian khoảng hơn 11.400 ha, với dân số hiện trạng khoảng 280.000 người. Từ nay đến hết ngày 26/9, thành phố tổ chức lấy ý kiến người dân về phương án tuyến, vị trí đường bộ tỷ lệ 1/500, đồng thời lấy ý kiến đối với phương án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.
Quy hoạch phải được xây dựng từ “dữ liệu sống” của người dân
Từ câu chuyện của những người trực tiếp sống trong khu vực, có thể thấy cộng đồng không chỉ là đối tượng chịu tác động của quy hoạch. Họ đang mang đến những hiểu biết rất cụ thể về nơi mình sống – từ điều kiện hạ tầng, nhu cầu đi lại đến những giá trị đã hình thành qua nhiều năm.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, nếu được lắng nghe thực chất, những trải nghiệm, hiểu biết cụ thể của người dân nơi họ mưu sinh, có thể trở thành một lớp “dữ liệu sống”, giúp quá trình quy hoạch nhận diện đầy đủ hơn những tác động xã hội và có phương án phù hợp hơn với đời sống.
“Tinh thần dân biết, dân bàn, cùng kiến tạo tương lai cần được hiểu ở nghĩa đầy đủ nhất: người dân không chỉ được thông tin về một phương án đã gần hoàn tất, mà phải có cơ hội tham gia từ sớm, được giải thích đầy đủ, được trình bày những băn khoăn, đề xuất và được biết ý kiến của mình đã được tiếp thu, điều chỉnh hay chưa thể tiếp thu vì lý do gì. Khi quy hoạch được xây dựng bằng sự minh bạch và đối thoại, người dân sẽ không chỉ là đối tượng chịu tác động của quy hoạch mà trở thành chủ thể đồng kiến tạo”.
Sự tham gia ấy vì thế không chỉ dừng ở một cuộc họp hay một lần đóng góp ý kiến. Điều người dân chờ đợi còn là thông tin rõ ràng về quá trình xử lý những kiến nghị sau đó, để họ có thể theo dõi và hiểu những lựa chọn được đưa ra đối với chính không gian mình đang sống. Từ góc nhìn của một chuyên gia đô thị, kiến trúc sư Trần Huy Ánh cho rằng:
"Việc giải trình, tiếp thu, chuyển hóa các nội dung cụ thể của quy hoạch cũng khá uyển chuyển. Tôi cho rằng, trong thời gian tới từng dự án hay từng khu vực nào mà công bố thì người dân rất trông đợi các văn bản chính thức từ những người lãnh đạo cấp cao nhất của thành phố trả lời dân công khai trên báo chí. Đấy là cái người ta nhìn thấy rõ nhất là những kiến nghị của họ đã được tiếp thu và giải trình một cách thỏa đáng hay không?"
Trong khi đó, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam khẳng định, sự minh bạch, lấy ý kiến công khai trong quá trình xây dựng và triển khai quy hoạch là cần thiết, để kiến tạo một không gian đem lại hạnh phúc cho con người.
Tư duy quy hoạch Thủ đô phải hiện đại, trước hết vì mục tiêu hạnh phúc cho người dân, làm thế nào tất cả cơ cấu, tổ chức không gian phải phục vụ con người, là hạnh phúc con người, cây xanh mặt nước phải nhiều lên, đi lại phải thuận tiện hơn.”
“Tinh thần dân biết, dân bàn, cùng kiến tạo tương lai cần được hiểu ở nghĩa đầy đủ nhất: người dân không chỉ được thông tin về một phương án đã gần hoàn tất, mà phải có cơ hội tham gia từ sớm, được giải thích đầy đủ, được trình bày những băn khoăn, đề xuất và được biết ý kiến của mình đã được tiếp thu, điều chỉnh hay chưa thể tiếp thu vì lý do gì. Khi quy hoạch được xây dựng bằng sự minh bạch và đối thoại, người dân sẽ không chỉ là đối tượng chịu tác động của quy hoạch mà trở thành chủ thể đồng kiến tạo”.
Sự tham gia ấy vì thế không chỉ dừng ở một cuộc họp hay một lần đóng góp ý kiến. Điều người dân chờ đợi còn là thông tin rõ ràng về quá trình xử lý những kiến nghị sau đó, để họ có thể theo dõi và hiểu những lựa chọn được đưa ra đối với chính không gian mình đang sống. Từ góc nhìn của một chuyên gia đô thị, kiến trúc sư Trần Huy Ánh cho rằng:
"Việc giải trình, tiếp thu, chuyển hóa các nội dung cụ thể của quy hoạch cũng khá uyển chuyển. Tôi cho rằng, trong thời gian tới từng dự án hay từng khu vực nào mà công bố thì người dân rất trông đợi các văn bản chính thức từ những người lãnh đạo cấp cao nhất của thành phố trả lời dân công khai trên báo chí. Đấy là cái người ta nhìn thấy rõ nhất là những kiến nghị của họ đã được tiếp thu và giải trình một cách thỏa đáng hay không?"
Trong khi đó, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam khẳng định, sự minh bạch, lấy ý kiến công khai trong quá trình xây dựng và triển khai quy hoạch là cần thiết, để kiến tạo một không gian đem lại hạnh phúc cho con người.
Tư duy quy hoạch Thủ đô phải hiện đại, trước hết vì mục tiêu hạnh phúc cho người dân, làm thế nào tất cả cơ cấu, tổ chức không gian phải phục vụ con người, là hạnh phúc con người, cây xanh mặt nước phải nhiều lên, đi lại phải thuận tiện hơn.”
