newboi
Đàn iem Duy Mạnh
Adam Ramsay 14 April 2026
một cuộc điều tra của Byline Times tiết lộ cách các cơ quan pháp lý của Anh đang âm thầm thực hiện công việc bảo vệ Shell và BP.
khi cuộc chiến của Trump ở Iran đẩy giá dầu thô Châu Âu lên đến 150 đô la Mỹ 1 thùng lần đầu tiên trong lịch sử, Byline Times xin phép tiết lộ cách các vùng lãnh thổ của Anh đang giúp các công ty dầu mỏ bảo vệ lợi nhuận kỷ lục khỏi thuế trên toàn thế giới.
Shell và BP – 2 “siêu tập đoàn” dầu khí Anh – được dự đoán sẽ thu được lợi nhuận bổ sung kết hợp 5 tỷ bảng Anh nhờ chiến sự Iran, trong khi các công ty dầu mỏ Hoa Kỳ có thể kỳ vọng tăng thêm 63 tỷ USD, và các công ty khác trong ngành dầu khí cũng được hưởng lợi tương tự.
cuộc điều tra này – được xuất bản chung bởi Byline Times, bản tin Abolish Westminster và The Ecologist – tiết lộ mức độ mà Anh và mạng lưới các vùng lãnh thổ ngoài khơi Vương quốc Anh đóng vai trò trung tâm trong việc che chắn những khoản lợi nhuận đó khỏi các cơ quan thu thuế và quản lý trên toàn thế giới.
Vương quốc Anh bảo vệ việc trốn thuế trên toàn thế giới
mạng lưới Công lý Thuế xếp hạng Vương quốc Anh đứng thứ 19 trong số các quốc gia tạo điều kiện cho việc trốn thuế doanh nghiệp.
2 khu vực pháp lý tệ nhất, theo cùng bảng xếp hạng, là Quần đảo Virgin thuộc Anh và Quần đảo Cayman. Bermuda đứng thứ 4, Jersey thứ 8, Isle of Man thứ 12 và Guernsey thứ 13.
tất cả đều là Lãnh thổ hải ngoại hoặc Lãnh thổ phụ thuộc của Vương miện Anh. Nói cách khác, 7 trong số 20 nơi tạo điều kiện hàng đầu cho việc trốn thuế doanh nghiệp là các vùng lãnh thổ thuộc Anh. Cũng nằm trong top 20 là Singapore, Hồng Kông, UAE, Bahamas, Cyprus và Malta, tất cả đều có mối liên hệ phức tạp về lịch sử và cả những mối liên hệ không-mang-tính-lịch-sử-như-bạn-nghĩ với Vương quốc Anh.
nhiều Lãnh thổ hải ngoại khác của Anh – ví dụ như Anguilla, Turks và Caicos, và Gibraltar – có thứ hạng tương đối thấp trong danh sách (thứ 32, 40 và 48) chỉ vì vai trò toàn cầu của những lãnh thổ này không lớn, trong khi vẫn giữ vị thế riêng như 1 phần của mạng lưới các khu vực tài phán ngoài khơi của Anh.
cùng nhau, mạng lưới này – bao gồm cả chính Vương quốc Anh – tạo thành hệ thống không gian ngoài khơi quan trọng nhất thế giới và chịu trách nhiệm cho 1 phần 3 các hành vi lạm dụng thuế doanh nghiệp, theo Mạng lưới Công lý Thuế.
Shell trốn thuế
nếu xem xét cách thức ngành công nghiệp dầu mỏ tận dụng mạng lưới này, ví dụ rõ ràng nhất trong những năm gần đây là Shell.
trong hơn 1 thế kỷ, công ty Shell được biết đến với tên gọi Anglo-Dutch. Tên đầy đủ của hãng, Royal Dutch Shell, không phải là ám chỉ đến Hoàng gia Windsor, mà là Hoàng gia Orange – gia đình hoàng gia của Hà Lan.
từ năm 1917 trụ sở chính toàn cầu của Shell đặt tại The Hague.
năm 2022 trung tâm Shell, nằm trên bờ nam sông Thames, đã trở thành trụ sở chính quốc tế của Shell. Giờ đây, tên hãng chỉ còn là Shell plc. Và giờ đây, ít nhất là về mặt pháp lý, hãng chỉ còn là ‘Anglo’ (Anh)
các chuyên gia ở cả Hà Lan và Anh đều cho rằng thuế là lý do chính khiến Shell thực hiện động thái này.
Alison Schultz từ Mạng lưới Công lý Thuế cho biết: “Đối với một công ty, điều đó hoàn toàn hợp lý. Nếu bạn thực sự muốn trốn thuế, việc đặt trụ sở tại Anh là điều hợp lý. Ngay cả khi đến từ Hà Lan – nơi [cũng] cho phép bạn đóng thuế ít và che giấu mọi thứ.”
Alison Schultz cho biết, động lực chính thúc đẩy việc Shell chuyển trụ sở là thuế khấu trừ cổ tức, một loại thuế mà các công ty phải trả trực tiếp mỗi khi hãng chi trả cổ tức. Tại Hà Lan, mức thuế này là 15%. Tại Đức, con số này là 26%
“Hầu hết các quốc gia đều áp dụng loại thuế này,” Alison Schultz nói, “nhưng ở Anh, mức thuế này là 0%. Thông thường, mức thuế này dựa trên vị trí đặt trụ sở chính. Đó là lý do tại sao việc Shell chuyển trụ sở chính lại có lợi – giờ đây trụ sở đặt tại Anh, và Anh không phải thu bất kỳ khoản cổ tức nào dưới dạng thuế.”
nhà nghiên cứu Vincent Kiezebrink (ảnh dưới) viện nghiên cứu SOMO (Hà Lan), người đã xem xét kỹ lưỡng các vấn đề của Shell, cũng nhấn mạnh đến thuế khấu trừ cổ tức. Vincent Kiezebrink cho biết, Shell đã ở lại Hà Lan trong những năm trước đó vì chính phủ Hà Lan đã lên kế hoạch bãi bỏ loại thuế này.
ý tưởng bãi bỏ ở Hà Lan đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các đảng đối lập và đã bị hủy bỏ, dẫn đến việc Shell chuyển trụ sở sang Anh. Giám đốc Ben van Beurden (ảnh dưới) điều hành Shell thời điểm chuyển đổi, đã nói với podcast Cleaning Up năm 2025 rằng đây là một yếu tố chính trong quyết định thay đổi của ông.
Shell cũng là một bên nhận cổ tức lớn – từ các công ty con trên toàn thế giới. “Thông thường, với tư cách là trụ sở chính – chủ sở hữu cuối cùng toàn cầu – bạn sẽ nhận được cổ tức từ một số công ty con của mình,” Schultz nói.
trên toàn thế giới, việc miễn thuế cho các khoản này là phổ biến nếu, chẳng hạn, trụ sở chính sở hữu 100% cổ phần trong một công ty khác. Nhưng thường thì một tập đoàn khổng lồ như Shell sẽ có cổ phần nhỏ hơn trong nhiều công ty, và các quy định về việc có bị đánh thuế hay không và đánh thuế như thế nào sẽ khác nhau tùy theo quốc gia. Schultz xác nhận rằng các quy định của Anh đặc biệt hào phóng với các tập đoàn lớn so với các quốc gia khác.
chi tiết về chế độ thuế Anh đối với các công ty khai thác dầu Biển Bắc cũng rất phức tạp, và một lần nữa, mục đích trên hết là bảo vệ lợi nhuận của các công ty dầu khí.
1 báo cáo năm 2020 tính toán rằng, năm 2016 sản lượng dầu mỏ ở vùng Schleswig-Holstein phía bắc nước Đức chỉ bằng 2% so với Anh, “nhưng vùng này nhận 57 triệu đô la Mỹ thuế từ các công ty, trong khi Anh trả 322 triệu đô la Mỹ cho các công ty”.
báo cáo tính toán rằng Anh đã bỏ lỡ 250 tỷ bảng Anh (323 tỷ đô la) tiền thuế trong 13 năm trước đó do sự hào phóng này đối với ngành công nghiệp (dầu khí)
năm 2022 thuế suất chính thức đã tăng lên, kể từ khi giá dầu tăng vọt do Nga xâm lược Ukraine, nhưng khung pháp lý cơ bản vẫn hướng đến lợi nhuận của ngành công nghiệp (dầu khí) nhiều hơn so với các quốc gia khác.
“Anh là một thiên đường thuế lớn”, Schultz kết luận.
Các vùng lãnh thổ ngoài khơi của Anh
ngoài Vương quốc Anh, các vùng lãnh thổ thuộc Anh trên khắp thế giới cũng đóng vai trò trung tâm trong việc giúp các công ty dầu khí duy trì lợi nhuận khổng lồ.
báo cáo thường niên mới nhất của Shell cho thấy 8 công ty con được đăng ký tại Bermuda – vùng lãnh thổ lâu đời nhất của Anh bên ngoài quần đảo (Anh), và báo cáo đóng góp thuế của công ty (Shell) cho biết hãng có 1,8 tỷ bảng Anh vốn tại Bermuda.
Quỹ hưu trí đóng góp ở nước ngoài của Shell, ước tính sở hữu tài sản trị giá 5 tỷ USD, cũng được đăng ký trên đảo Bermuda. Shell chỉ tuyển dụng 3 người ở đảo. Tập đoàn Shell có 7 công ty được đăng ký tại Quần đảo Cayman, cũng là một vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh.
con số này chưa thấm gì so với việc công ty (Shell) sử dụng Bahamas. Theo báo cáo đóng góp thuế năm 2024 của chính hãng, Shell khai báo doanh thu 33 tỷ USD tại quốc gia nhỏ bé vùng Caribe (Bahamas), nơi không có trữ lượng dầu khí nào được biết đến. Con số chiếm 11% doanh thu toàn cầu của công ty Shell. Công ty Shell tuyển dụng 45 người ở Bahamas.
năm 1973 Bahamas giành độc lập, sau khi trở thành thiên đường thuế khi còn là thuộc địa của Anh; quốc gia này vẫn là một phần của mạng lưới tài chính ngoài khơi Anh. Bahamas vẫn duy trì các mối liên hệ hiến pháp quan trọng với Vương quốc Anh – bao gồm việc Charles là quốc vương của họ, và về mặt kỹ thuật, các kháng cáo pháp lý được đệ trình lên nhà vua, còn trên thực tế, là lên uỷ ban tư pháp của Hội đồng Cơ mật.
Gibraltar là một Lãnh thổ hải ngoại của Anh. Trong một cuộc phỏng vấn với phóng viên này cho cuốn sách sắp ra mắt "Abolish Westminster", Bộ trưởng Thương mại của Gibraltar đã giải thích cách các mối liên hệ khác nhau của bán đảo Gibraltar với Vương quốc Anh rất quan trọng đối với khả năng thu hút doanh nghiệp của Gibraltar. Có thể tiết lộ độc quyền rằng một sự thật quan trọng mà tác giả đã trích dẫn – điều mà ông ấy nói rằng Gibraltar thường quảng cáo cho các nhà đầu tư tiềm năng – là tòa phúc thẩm cao nhất ở đó cũng là ủy ban tư pháp của Hội đồng Cơ mật.
nếu các giao dịch kinh doanh gặp trục trặc, tác giả nói, các nhà đầu tư sẽ yên tâm khi biết rằng các vụ kiện của nhà đầu tư sẽ được xét xử tại London, bởi các thẩm phán người Anh. Nói cách khác, mặc dù Bahamas là một quốc gia độc lập, nhưng sự hiện diện trị giá hàng tỷ USD của Shell ở Bahamas cuối cùng vẫn được bảo vệ bởi một tòa án Anh. Và có vẻ như đây là một lý do quan trọng khiến Shell có mặt ở Bahamas.
BP có 3 công ty con ở Quần đảo Virgin thuộc Anh và cổ phần trong 9 công ty đăng ký tại Quần đảo Cayman.
một cuộc điều tra của Byline Times tiết lộ cách các cơ quan pháp lý của Anh đang âm thầm thực hiện công việc bảo vệ Shell và BP.
khi cuộc chiến của Trump ở Iran đẩy giá dầu thô Châu Âu lên đến 150 đô la Mỹ 1 thùng lần đầu tiên trong lịch sử, Byline Times xin phép tiết lộ cách các vùng lãnh thổ của Anh đang giúp các công ty dầu mỏ bảo vệ lợi nhuận kỷ lục khỏi thuế trên toàn thế giới.
Shell và BP – 2 “siêu tập đoàn” dầu khí Anh – được dự đoán sẽ thu được lợi nhuận bổ sung kết hợp 5 tỷ bảng Anh nhờ chiến sự Iran, trong khi các công ty dầu mỏ Hoa Kỳ có thể kỳ vọng tăng thêm 63 tỷ USD, và các công ty khác trong ngành dầu khí cũng được hưởng lợi tương tự.
cuộc điều tra này – được xuất bản chung bởi Byline Times, bản tin Abolish Westminster và The Ecologist – tiết lộ mức độ mà Anh và mạng lưới các vùng lãnh thổ ngoài khơi Vương quốc Anh đóng vai trò trung tâm trong việc che chắn những khoản lợi nhuận đó khỏi các cơ quan thu thuế và quản lý trên toàn thế giới.
Vương quốc Anh bảo vệ việc trốn thuế trên toàn thế giới
mạng lưới Công lý Thuế xếp hạng Vương quốc Anh đứng thứ 19 trong số các quốc gia tạo điều kiện cho việc trốn thuế doanh nghiệp.
2 khu vực pháp lý tệ nhất, theo cùng bảng xếp hạng, là Quần đảo Virgin thuộc Anh và Quần đảo Cayman. Bermuda đứng thứ 4, Jersey thứ 8, Isle of Man thứ 12 và Guernsey thứ 13.
tất cả đều là Lãnh thổ hải ngoại hoặc Lãnh thổ phụ thuộc của Vương miện Anh. Nói cách khác, 7 trong số 20 nơi tạo điều kiện hàng đầu cho việc trốn thuế doanh nghiệp là các vùng lãnh thổ thuộc Anh. Cũng nằm trong top 20 là Singapore, Hồng Kông, UAE, Bahamas, Cyprus và Malta, tất cả đều có mối liên hệ phức tạp về lịch sử và cả những mối liên hệ không-mang-tính-lịch-sử-như-bạn-nghĩ với Vương quốc Anh.
nhiều Lãnh thổ hải ngoại khác của Anh – ví dụ như Anguilla, Turks và Caicos, và Gibraltar – có thứ hạng tương đối thấp trong danh sách (thứ 32, 40 và 48) chỉ vì vai trò toàn cầu của những lãnh thổ này không lớn, trong khi vẫn giữ vị thế riêng như 1 phần của mạng lưới các khu vực tài phán ngoài khơi của Anh.
cùng nhau, mạng lưới này – bao gồm cả chính Vương quốc Anh – tạo thành hệ thống không gian ngoài khơi quan trọng nhất thế giới và chịu trách nhiệm cho 1 phần 3 các hành vi lạm dụng thuế doanh nghiệp, theo Mạng lưới Công lý Thuế.
Shell trốn thuế
nếu xem xét cách thức ngành công nghiệp dầu mỏ tận dụng mạng lưới này, ví dụ rõ ràng nhất trong những năm gần đây là Shell.
trong hơn 1 thế kỷ, công ty Shell được biết đến với tên gọi Anglo-Dutch. Tên đầy đủ của hãng, Royal Dutch Shell, không phải là ám chỉ đến Hoàng gia Windsor, mà là Hoàng gia Orange – gia đình hoàng gia của Hà Lan.
từ năm 1917 trụ sở chính toàn cầu của Shell đặt tại The Hague.
năm 2022 trung tâm Shell, nằm trên bờ nam sông Thames, đã trở thành trụ sở chính quốc tế của Shell. Giờ đây, tên hãng chỉ còn là Shell plc. Và giờ đây, ít nhất là về mặt pháp lý, hãng chỉ còn là ‘Anglo’ (Anh)
các chuyên gia ở cả Hà Lan và Anh đều cho rằng thuế là lý do chính khiến Shell thực hiện động thái này.
Alison Schultz từ Mạng lưới Công lý Thuế cho biết: “Đối với một công ty, điều đó hoàn toàn hợp lý. Nếu bạn thực sự muốn trốn thuế, việc đặt trụ sở tại Anh là điều hợp lý. Ngay cả khi đến từ Hà Lan – nơi [cũng] cho phép bạn đóng thuế ít và che giấu mọi thứ.”
Alison Schultz cho biết, động lực chính thúc đẩy việc Shell chuyển trụ sở là thuế khấu trừ cổ tức, một loại thuế mà các công ty phải trả trực tiếp mỗi khi hãng chi trả cổ tức. Tại Hà Lan, mức thuế này là 15%. Tại Đức, con số này là 26%
“Hầu hết các quốc gia đều áp dụng loại thuế này,” Alison Schultz nói, “nhưng ở Anh, mức thuế này là 0%. Thông thường, mức thuế này dựa trên vị trí đặt trụ sở chính. Đó là lý do tại sao việc Shell chuyển trụ sở chính lại có lợi – giờ đây trụ sở đặt tại Anh, và Anh không phải thu bất kỳ khoản cổ tức nào dưới dạng thuế.”
nhà nghiên cứu Vincent Kiezebrink (ảnh dưới) viện nghiên cứu SOMO (Hà Lan), người đã xem xét kỹ lưỡng các vấn đề của Shell, cũng nhấn mạnh đến thuế khấu trừ cổ tức. Vincent Kiezebrink cho biết, Shell đã ở lại Hà Lan trong những năm trước đó vì chính phủ Hà Lan đã lên kế hoạch bãi bỏ loại thuế này.
ý tưởng bãi bỏ ở Hà Lan đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các đảng đối lập và đã bị hủy bỏ, dẫn đến việc Shell chuyển trụ sở sang Anh. Giám đốc Ben van Beurden (ảnh dưới) điều hành Shell thời điểm chuyển đổi, đã nói với podcast Cleaning Up năm 2025 rằng đây là một yếu tố chính trong quyết định thay đổi của ông.
Shell cũng là một bên nhận cổ tức lớn – từ các công ty con trên toàn thế giới. “Thông thường, với tư cách là trụ sở chính – chủ sở hữu cuối cùng toàn cầu – bạn sẽ nhận được cổ tức từ một số công ty con của mình,” Schultz nói.
trên toàn thế giới, việc miễn thuế cho các khoản này là phổ biến nếu, chẳng hạn, trụ sở chính sở hữu 100% cổ phần trong một công ty khác. Nhưng thường thì một tập đoàn khổng lồ như Shell sẽ có cổ phần nhỏ hơn trong nhiều công ty, và các quy định về việc có bị đánh thuế hay không và đánh thuế như thế nào sẽ khác nhau tùy theo quốc gia. Schultz xác nhận rằng các quy định của Anh đặc biệt hào phóng với các tập đoàn lớn so với các quốc gia khác.
chi tiết về chế độ thuế Anh đối với các công ty khai thác dầu Biển Bắc cũng rất phức tạp, và một lần nữa, mục đích trên hết là bảo vệ lợi nhuận của các công ty dầu khí.
1 báo cáo năm 2020 tính toán rằng, năm 2016 sản lượng dầu mỏ ở vùng Schleswig-Holstein phía bắc nước Đức chỉ bằng 2% so với Anh, “nhưng vùng này nhận 57 triệu đô la Mỹ thuế từ các công ty, trong khi Anh trả 322 triệu đô la Mỹ cho các công ty”.
báo cáo tính toán rằng Anh đã bỏ lỡ 250 tỷ bảng Anh (323 tỷ đô la) tiền thuế trong 13 năm trước đó do sự hào phóng này đối với ngành công nghiệp (dầu khí)
năm 2022 thuế suất chính thức đã tăng lên, kể từ khi giá dầu tăng vọt do Nga xâm lược Ukraine, nhưng khung pháp lý cơ bản vẫn hướng đến lợi nhuận của ngành công nghiệp (dầu khí) nhiều hơn so với các quốc gia khác.
“Anh là một thiên đường thuế lớn”, Schultz kết luận.
Các vùng lãnh thổ ngoài khơi của Anh
ngoài Vương quốc Anh, các vùng lãnh thổ thuộc Anh trên khắp thế giới cũng đóng vai trò trung tâm trong việc giúp các công ty dầu khí duy trì lợi nhuận khổng lồ.
báo cáo thường niên mới nhất của Shell cho thấy 8 công ty con được đăng ký tại Bermuda – vùng lãnh thổ lâu đời nhất của Anh bên ngoài quần đảo (Anh), và báo cáo đóng góp thuế của công ty (Shell) cho biết hãng có 1,8 tỷ bảng Anh vốn tại Bermuda.
Quỹ hưu trí đóng góp ở nước ngoài của Shell, ước tính sở hữu tài sản trị giá 5 tỷ USD, cũng được đăng ký trên đảo Bermuda. Shell chỉ tuyển dụng 3 người ở đảo. Tập đoàn Shell có 7 công ty được đăng ký tại Quần đảo Cayman, cũng là một vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh.
con số này chưa thấm gì so với việc công ty (Shell) sử dụng Bahamas. Theo báo cáo đóng góp thuế năm 2024 của chính hãng, Shell khai báo doanh thu 33 tỷ USD tại quốc gia nhỏ bé vùng Caribe (Bahamas), nơi không có trữ lượng dầu khí nào được biết đến. Con số chiếm 11% doanh thu toàn cầu của công ty Shell. Công ty Shell tuyển dụng 45 người ở Bahamas.
năm 1973 Bahamas giành độc lập, sau khi trở thành thiên đường thuế khi còn là thuộc địa của Anh; quốc gia này vẫn là một phần của mạng lưới tài chính ngoài khơi Anh. Bahamas vẫn duy trì các mối liên hệ hiến pháp quan trọng với Vương quốc Anh – bao gồm việc Charles là quốc vương của họ, và về mặt kỹ thuật, các kháng cáo pháp lý được đệ trình lên nhà vua, còn trên thực tế, là lên uỷ ban tư pháp của Hội đồng Cơ mật.
Gibraltar là một Lãnh thổ hải ngoại của Anh. Trong một cuộc phỏng vấn với phóng viên này cho cuốn sách sắp ra mắt "Abolish Westminster", Bộ trưởng Thương mại của Gibraltar đã giải thích cách các mối liên hệ khác nhau của bán đảo Gibraltar với Vương quốc Anh rất quan trọng đối với khả năng thu hút doanh nghiệp của Gibraltar. Có thể tiết lộ độc quyền rằng một sự thật quan trọng mà tác giả đã trích dẫn – điều mà ông ấy nói rằng Gibraltar thường quảng cáo cho các nhà đầu tư tiềm năng – là tòa phúc thẩm cao nhất ở đó cũng là ủy ban tư pháp của Hội đồng Cơ mật.
nếu các giao dịch kinh doanh gặp trục trặc, tác giả nói, các nhà đầu tư sẽ yên tâm khi biết rằng các vụ kiện của nhà đầu tư sẽ được xét xử tại London, bởi các thẩm phán người Anh. Nói cách khác, mặc dù Bahamas là một quốc gia độc lập, nhưng sự hiện diện trị giá hàng tỷ USD của Shell ở Bahamas cuối cùng vẫn được bảo vệ bởi một tòa án Anh. Và có vẻ như đây là một lý do quan trọng khiến Shell có mặt ở Bahamas.
BP có 3 công ty con ở Quần đảo Virgin thuộc Anh và cổ phần trong 9 công ty đăng ký tại Quần đảo Cayman.
