Ngân hàng Trung ương Nga đã khởi kiện sau khi chịu thiệt hại đáng kể do những hạn chế trong việc quản lý các quỹ của Euroclear, trong bối cảnh các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên minh châu Âu được áp đặt sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine bắt đầu vào đầu năm 2022.
Theo thông tin mới nhất, Tòa Trọng tài Moscow của Nga ngày 15/5 ra phán quyết yêu cầu tập đoàn dịch vụ tài chính quốc tế Euroclear của Bỉ bồi thường khoảng 250 tỷ USD (18.200 tỷ Ruble) cho Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) vì những thiệt hại xuất phát từ hành động phong tỏa hàng tỷ USD tài sản của nước này tại Liên minh châu Âu (EU) kể từ lúc bùng phát cuộc xung đột ở Ukraine.
"Tòa án Trọng tài Moscow đã chấp thuận yêu cầu của Ngân hàng Trung ương Nga đối với Euroclear về việc thu hồi 18,2 nghìn tỷ Ruble", tòa án cho biết trong một tuyên bố.
Hiện chưa rõ phía Moscow dự định thu hồi số tiền nêu trên bằng cách nào, trong khi Euroclear tuyên bố không công nhận thẩm quyền của tòa án Nga. Theo Euroclear, yêu sách của CBR là “không đáng lưu tâm”.
Một người phát ngôn của Euroclear cũng khẳng định “các hoạt động và tình hình tài chính” của công ty “không bị ảnh hưởng bởi quyết định của tòa án (Nga)”, đồng thời cho biết họ sẽ kháng cáo.
Ở chiều ngược lại, CBR đã lên tiếng hoan nghênh phán quyết của Tòa Trọng tài Moscow, cho rằng phán quyết này công nhận hành động của Euroclear là “bất hợp pháp”.
Theo giới phân tích pháp luật, các tòa án Nga không có thẩm quyền ở nước ngoài và Moscow không có con đường rõ ràng nào để đưa vụ kiện ra xét xử tại tòa án châu Âu.
EU đã phong tỏa hàng chục tỷ Euro dự trữ ngoại hối của Nga sau khi Điện Kremlin phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine hơn 4 năm trước. Phần lớn số tiền đó bị giữ lại tại Euroclear - công ty thanh toán bù trừ có trụ sở tại Bỉ, chuyên xử lý các giao dịch và tiền gửi. Bước đi này là một phần của các biện pháp trừng phạt sâu rộng nhằm ngăn cản guồng máy quân sự của Moscow.
Về phần mình, Nga - vốn mô tả việc phong tỏa tài sản “hành vi trộm cắp” - hồi tháng 12 năm ngoái đã đệ đơn kiện Euroclear sau khi EU đề xuất sử dụng số tiền đó làm tài sản thế chấp cho một khoản vay dành cho Ukraine.
Hồi cuối năm 2025, Euroclear trở thành tâm điểm chú ý sau khi EU không thể triển khai kế hoạch dùng lượng tiền mặt của Nga đang bị phong tỏa tại Euroclear để hỗ trợ Ukraine - đây là bước đi chưa từng có, vì động thái này kéo Euroclear ra khỏi vai trò lưu ký trung lập vốn có.
Một số chuyên gia cảnh báo việc can thiệp vào hạ tầng tài chính châu Âu có thể khiến các quốc gia và ngân hàng trên thế giới quay lưng với hệ thống này. Đầu tháng 12/2025, hãng xếp hạng tín nhiệm Fitch đã phát tín hiệu có thể hạ bậc tín nhiệm Euroclear - tổ chức lâu nay được xem là một trong những định chế tài chính vững chắc nhất thế giới. Fitch đã đưa Euroclear vào diện "theo dõi xếp hạng tiêu cực", viện dẫn các rủi ro pháp lý và thanh khoản tiềm tàng phát sinh từ kế hoạch của EU sử dụng tài sản bị đóng băng của Nga để tài trợ khoản vay bồi thường xung đột quân sự cho Ukraine.
(theo AFP, 24newshd)
