Xamvn123456zxc
Sinh lý yếu
1. Các hình thức gian lận phổ biến thời Nguyễn
Dù quy chế thi cử thời Nguyễn rất nghiêm ngặt (như khám xét thân thể, niêm phong bài thi, rọc phách, chép lại bài thi sang mực xanh để tránh nhận diện nét chữ), các sĩ tử vẫn tìm ra kẽ hở:- Mang tài liệu vào phòng thi (Mang phao): Sĩ tử viết chữ nhỏ li ti trên lụa mỏng, giấy cuộn nhỏ giấu trong ống tre, đế giày, búi tóc, hoặc giấu trong váy áo của người nhà mang thức ăn vào.
- Thi thuê, thi hộ (Tráo người): Những người học giỏi nhưng nghèo nhận tiền để đi thi thay cho các công tử con nhà giàu.
- Gửi gắm, móc ngoặc với giám thị: Thí sinh dùng "ký hiệu ngầm" trong bài thi (ví dụ cố tình dùng một từ hiếm, viết sai một quy định nhỏ cố ý) để quan chấm thi là người quen nhận ra và nâng điểm.
- Ném bài, nhắc bài: Các lều thi (lều chõng) dựng san sát nhau, thí sinh có thể ném bài viết sẵn cho nhau hoặc gà bài từ xa.
2. Các hình phạt khủng khiếp từ luật pháp nhà Nguyễn
Dưới thời các vua Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, khung hình phạt cho tội gian lận thi cử được quy định rất rõ trong Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ và Hoàng Việt luật lệ.Đối với Sĩ tử (Thí sinh)
- Nhẹ thì gông cùm, đánh roi: Nếu bị phát hiện mang tài liệu hoặc vi phạm quy chế nhỏ, thí sinh bị đóng gông phơi nắng trước cửa trường thi, bị đánh từ vài chục đến một trăm roi (trượng), và bị gạch tên khỏi danh sách sĩ tử.
- Cấm thi vĩnh viễn hoặc có thời hạn: Tùy mức độ, thí sinh có thể bị cấm thi từ 3 khoa (khoảng 9 năm) cho đến suốt đời. Điều này đồng nghĩa với việc chấm dứt hoàn toàn tiền đồ.
- Tội chết (Trảm quyết/Tội tử): Đối với các vụ án gian lận nghiêm trọng, có tổ chức, câu kết với quan trường làm sai lệch kết quả, thí sinh có thể bị khép vào tội chết.
Đối với Giám thị, Quan chấm thi
Nhà Nguyễn cực kỳ nghiêm khắc với quan lại tha hóa trong thi cử vì họ làm lung lay nền móng của triều đình.- Cách chức, tịch thu tài sản: Quan viên nhận hối lộ hoặc lơ là trách nhiệm để xảy ra gian lận nhẹ sẽ bị lột sạch chức tước, bổng lộc, phạt làm dân thường hoặc đi đày.
- Tử hình: Quan chấm thi chủ mưu nâng điểm, tráo bài, nhận hối lộ lớn đều phải nhận án tử (thắt cổ hoặc chém đầu).
3. Những vụ đại án thi cử chấn động thời Nguyễn
Để thấy rõ sự nghiêm minh (và đôi khi là bi kịch) của luật pháp thời bấy giờ, chúng ta có thể nhìn vào hai vụ án nổi tiếng nhất:Vụ án Cao Bá Quát (Năm 1841 - thời vua Thiệu Trị)
- Bối cảnh: Danh sĩ Cao Bá Quát lúc đó làm quan sơ khảo (chấm sơ bộ) tại trường thi Thừa Thiên. Vì mến tài của hai thí sinh có bài văn hay nhưng phạm húy (lỗi dùng từ chạm đến tên vua, hoàng tộc), ông và bạn đồng nghiệp đã dùng muội đèn sửa lại bài cho họ đậu.
- Hậu quả: Sự việc bị phát giác. Bộ Hình khép Cao Bá Quát vào tội chết (trảm quyết). Tuy nhiên, vua Thiệu Trị nhận định ông sửa bài vì thương người tài chứ không phải vì nhận hối lộ, nên đã giảm án xuống đường "tử tội giam hậu" (giam lại chờ xét sau), sau đó cho đi "đoái công chuộc tội" (đi phục dịch nước ngoài).
Vụ án trường thi Nghệ An (Năm 1874 - thời vua Tự Đức)
- Bối cảnh: Khoa thi Hương năm Giáp Tuất tại Nghệ An xảy ra tình trạng trò gian lận, thầy bao che, quan trường ăn hối lộ lộ liễu.
- Hậu quả: Vua Tự Đức nổi lôi đình. Kết quả là Chánh chủ khảo mang hàm Thượng thư (tương đương Bộ trưởng) bị cách chức, tước hết phẩm hàm. Hai quan phó chủ khảo bị phạt đánh trượng và đi đày. Riêng những thí sinh gian lận và người thi hộ bị tử hình ngay lập tức để răn đe thiên hạ.
