Trước thời Peter Đại Đế ăn được Thụy Điển, Ba Lan đéo đâu mà chiếm. Peter lên mới hiện đại hóa quân đội kiểu Châu Âu, đập Thụy Điển, cân kèo Ottoman, mở rộng Hải Quân. Lực mạnh mới lôi thêm đồng minh xác nhận mình, ép bọn Tây Âu phải công nhận theo. Chỉ có đầu bã đậu mới coi nước nhiều đất đai là Đế Quốc, nói thế thì bọn Mexico, Ấn Độ, Canada, Úc là Đế Quốc à.
Trước Ivan IV, các Đại vương công Moscow phải chia sẻ quyền lực đáng kể với tầng lớp quý tộc (gọi là Boyar - Bo-la). Ivan IV đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi này:
Thiết lập chế độ chuyên chế (Autocracy): Ivan IV khẳng định Sa hoàng không chỉ là người cai trị mà là người nắm quyền sinh sát tối thượng, không chịu sự kiểm soát của bất kỳ hội đồng quý tộc nào.
Chính sách Oprichnina (1565–1572): Đây là công cụ khủng khiếp nhất để củng cố quyền lực. Ông chia nước Nga làm hai phần: Zemshchina (do quý tộc quản lý) và Oprichnina (lãnh thổ riêng của Sa hoàng).
Trong vùng Oprichnina, ông có quân đội riêng (Oprichnik) mặc đồ đen, cưỡi ngựa đen.
Lực lượng này được phép tịch thu tài sản, hành quyết bất cứ quý tộc nào bị nghi ngờ chống đối mà không cần xét xử.
Kết quả: Quyền lực của tầng lớp Boyar lâu đời bị đập tan, thay vào đó là tầng lớp quan lại mới phục tùng tuyệt đối Sa hoàng.
Ivan IV đã xây dựng một nền tảng tư tưởng vững chắc cho quyền lực của mình:
Danh hiệu "Tsar": Bắt nguồn từ chữ "Caesar" (Hoàng đế La Mã). Bằng cách đăng quang ngôi vị này, ông đặt nước Nga ngang hàng với các đế chế La Mã thần thánh, và coi Moscow là "Rome thứ ba".
Quyền lực từ Chúa: Ông tin rằng mình là người đại diện của Chúa trên mặt đất. Bất kỳ ai chống lại Sa hoàng đều là chống lại Chúa. Tư tưởng này làm cho quyền lực của ông trở nên bất khả xâm phạm về mặt tinh thần đối với người dân thời bấy giờ.
Tóm lại
Sa hoàng thời Ivan IV mạnh ở chỗ quyền lực tập trung là tuyệt đối. Ông có thể giết bất cứ ai, chiếm bất cứ vùng đất nào trong nước mà không ai dám cản trở. Ông đã biến nước Nga từ một tập hợp các tiểu quốc lỏng lẻo thành một đế chế thống nhất đa sắc tộc. Tuy nhiên, sức mạnh đó dựa quá nhiều vào sự sợ hãi và bạo lực, thiếu đi sự ổn định bền vững về kinh tế và xã hội.