Tại sao ông bà cha mẹ lương lèo bèo mà đủ nhà đủ cửa, nuôi con ăn học? còn Gen Y, Gen Z, Gen Alpha thì căng

Heisenberg17

Khổ vì lồn
Sách: Tư bản thế kỷ 21 - Thomas Piketty



1) Giải thích quy luật R > G và ảnh hưởng đến giá nhà.

Quy luật R > G được ông Thomas Piketty đúc kết sau khi nghiên cứu dữ liệu thu nhập và tài sản suốt hơn ba thế kỷ, giải thích lý do vì sao thu nhập từ sức lao động ngày càng khó bắt kịp giá trị tài sản.
Cụ thể, quy luật này được định nghĩa như sau:
  • R là tốc độ sinh lời từ vốn, bao gồm lợi nhuận từ các tài sản như bất động sản, cổ phiếu, đất đai, v.v..
  • G là tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, cụ thể là tốc độ tăng trưởng của tổng thu nhập quốc gia hoặc tiền lương mỗi năm.
  • R > G nghĩa là tài sản luôn sinh ra thu nhập nhanh hơn tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. Do đó, người đã sở hữu tài sản sẽ giàu lên nhanh hơn nhiều so với người làm công ăn lương, tạo ra một khoảng cách ngày càng nới rộng thành một "vực thẳm" khó vượt qua.
Tác giả nhấn mạnh rằng R > G không phải là một lỗi của hệ thống mà là trạng thái mặc định của nền kinh tế tư bản trong phần lớn lịch sử nhân loại. Trong hàng nghìn năm cho đến thế kỷ 17, lợi nhuận từ vốn (R) luôn ổn định ở mức 4-5%/năm, cao gấp 20 lần so với tốc độ tăng trưởng kinh tế (G) chỉ khoảng 0.1-0.2%/năm. Thậm chí, khi thị trường tư bản càng tự do vận hành và cạnh tranh hoàn hảo, thị trường sẽ luôn tự động điều chỉnh về trạng thái R lớn hơn G. Nếu có trường hợp R < G (lãi suất vay thấp hơn tốc độ tăng thu nhập), mọi người sẽ ồ ạt đi vay để chi tiêu, đẩy nhu cầu vốn và lãi suất tăng vọt cho đến khi R vượt qua G một lần nữa.

Ảnh hưởng của quy luật R > G đến giá nhà:
  • Nhà ở chiếm một nửa kho vốn của xã hội: Tại các nước phát triển, toàn bộ kho vốn (R) của xã hội gần như được chia đôi: một nửa là nhà ở, nửa còn lại là vốn kinh doanh như cổ phiếu doanh nghiệp.
  • Giá nhà tăng nhanh hơn lương: Vì nhà ở chiếm đến 50% kho vốn, nên khi R > G (tổng kho vốn tăng nhanh hơn lương), một nửa sự tăng giá đó đổ dồn trực tiếp vào nhà ở.
  • Lương không đủ để mua nhà là một trạng thái thiết lập sẵn: Việc người trẻ không thể mua được nhà bằng lương không hẳn là một cuộc khủng hoảng hay do chính sách kém, mà do lịch sử đã vận hành như vậy. Dù bạn có học giỏi và cố gắng kiếm nhiều tiền hơn để tăng tốc độ tăng trưởng thu nhập cá nhân (G), thì vốn và giá nhà (R) vẫn luôn chạy nhanh hơn phía trước.
Xuyên suốt lịch sử, chỉ có những giai đoạn rất ngắn (như sau Thế chiến thứ I và thứ II) khi các cú sốc lớn như lạm phát siêu cao, quốc hữu hóa, hay mất thuộc địa làm xóa sổ đáng kể kho vốn tư nhân (đưa R xuống thấp hơn G), thì người lao động mới có thể mua được nhà bằng lương. Tuy nhiên, khi các cú sốc đi qua, thị trường lại nhanh chóng quay về quy luật mặc định là R > G

2) Tại sao chiến tranh giúp người lao động mua được nhà?

Chiến tranh giúp người lao động có thể mua được nhà bằng lương vì các cuộc chiến (đặc biệt là Thế chiến thứ nhất và thứ hai) đã tạo ra những cú sốc lớn làm xóa sạch kho vốn tích lũy hàng thế kỷ của các nước phát triển, tạm thời đưa nền kinh tế từ trạng thái mặc định R > G sang trạng thái R < G.
Cụ thể, chiến tranh đã làm bốc hơi khối tài sản (vốn) khổng lồ của xã hội thông qua ba cơ chế chính:
  • Lạm phát siêu cao: Để có ngân sách tài trợ cho chiến tranh, chính phủ các nước Tây Âu thời đó đã in lượng tiền rất lớn. Điều này dẫn đến lạm phát siêu cao, làm xóa sạch hoàn toàn giá trị của các khoản tiết kiệm và trái phiếu của tầng lớp tư sản – những người đã cho nhà nước vay tiền để đánh giặc.
  • Kiểm soát giá và quốc hữu hóa hậu chiến: Nhằm mục đích ổn định lại xã hội sau chiến tranh, các chính phủ đã áp dụng chính sách kiểm soát giá thuê nhà, đồng thời quốc hữu hóa các doanh nghiệp. Các động thái này khiến giá trị tài sản bị nén xuống mức cực thấp trong nhiều thập kỷ, nghĩa là dù có sở hữu nhà thì giá trị căn nhà cũng không còn đáng giá bao nhiêu.
  • Mất tài sản tại các nước thuộc địa: Trước chiến tranh, các đế quốc như Anh và Pháp sở hữu một lượng tài sản đầu tư khổng lồ tại các nước thuộc địa. Khi làn sóng đấu tranh giành độc lập nổi lên trong và sau chiến tranh, họ thất bại, bị đuổi đi và toàn bộ khối tài sản đầu tư ngoài quốc gia này bốc hơi hoàn toàn.
Tóm lại, chính sự tàn phá của chiến tranh và các biến cố chính trị đã triệt tiêu, tái phân phối lại nguồn vốn tư nhân, khiến cho tốc độ tăng trưởng thu nhập tạm thời vượt lên trên lợi nhuận từ vốn (R < G). Đây là một khe cửa hẹp và hiếm hoi trong lịch sử để người lao động bình thường có thể dùng tiền lương mua được nhà.
Tuy nhiên, nguồn tư liệu cũng nhấn mạnh rằng sự dễ thở này chỉ là tạm thời. Thị trường tự do không thể duy trì trạng thái R < G được lâu; khi các cú sốc đi qua, cơ chế vay mượn của chính nó sẽ tự động điều chỉnh và đưa nền kinh tế quay về vòng quay mặc định là R > G, khiến khoảng cách giữa lương và giá nhà tiếp tục nới rộng
 

Có thể bạn quan tâm

Top