Theo các chuyên gia, việc đề xuất quy định có 1 làn vượt xe không chỉ là thay đổi về tổ chức giao thông mà còn góp phần chấm dứt thói quen 'ôm' làn trái, một trong những nguyên nhân khiến dòng xe bị cản trở và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Chạy "rùa bò" ôm làn trái khiến giao thông dễ bị ùn ứ
Đề xuất của Cục CSGT mới đây về việc quy định làn sát dải phân cách giữa trên một số tuyến cao tốc là làn dành cho xe vượt đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng tài xế.
Theo phương án này, các phương tiện chỉ được chuyển sang làn ngoài cùng bên trái khi có nhu cầu vượt xe phía trước và sau khi hoàn thành phải quay trở lại làn giữa, thay vì chạy liên tục trên làn này như hiện nay.
Điều đáng chú ý, đề xuất trên xuất phát từ một thực trạng khá phổ biến trên nhiều tuyến cao tốc Việt Nam là tài xế, đặc biệt là xe tải và xe khách, chạy với tốc độ thấp nhưng vẫn bám làn trái sát dải phân cách, khiến các phương tiện phía sau không thể vượt, tạo thành những đoàn xe nối dài hàng kilomet.
Tình trạng xe đi làn bên trái di chuyển với tốc độ chậm hơn làn bên phải xảy ra khá phổ biến trên nhiều tuyến cao tốc ở Việt Nam. Ảnh: Hoàng Hiệp
Trên các diễn đàn về ô tô, đa số tài xế đều bày tỏ sự đồng tình với phương án đề xuất mới.
Trao đổi với VietNamNet, anh Phạm Thành Lê - quản trị viên diễn đàn Otofun cho rằng, tình trạng nhiều tài xế "ôm" làn trái nhưng chỉ chạy ở tốc độ thấp là một trong những nguyên nhân khiến việc lưu thông trên cao tốc trở nên kém hiệu quả, đồng thời tạo tâm lý ức chế cho các phương tiện phía sau.
"Việc chạy liên tục ở làn trái với tốc độ thấp không chỉ làm dòng xe bị chậm lại mà còn khiến các xe phía sau phải chuyển làn nhiều lần để vượt, từ đó làm gia tăng nguy cơ mất an toàn", anh Lê nhận định.
Lấy ví dụ từ cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, quản trị viên diễn đàn Otofun cho biết không ít tài xế phản ánh có thời điểm xe đi ở làn phải, sát làn dừng khẩn cấp, lại di chuyển nhanh hơn các xe ở làn giữa và làn trái. Điều này cho thấy các phương tiện chạy chậm ở hai làn bên trái đang vô tình tạo thành những "nút thắt cổ chai", làm giảm năng lực thông hành của tuyến đường.
Về đề xuất bố trí làn dành cho xe vượt, anh Phạm Thành Lê cho rằng đây không phải là ý tưởng mới mà đã được nhiều quốc gia áp dụng từ lâu. Theo anh, về bản chất, đây có thể hiểu là làn dành cho các phương tiện có nhu cầu di chuyển nhanh hơn, giúp dòng xe lưu thông ổn định, hạn chế tình trạng cản trở lẫn nhau.
Anh Phạm Thành Lê - quản trị viên diễn đàn Otofun. Ảnh: BXD
"Đây hoàn toàn không phải là sự lãng phí một làn đường. Ngược lại, nếu được tổ chức hợp lý, giải pháp sẽ giúp giao thông thông suốt hơn, giảm xung đột giữa các phương tiện, nâng cao ý thức chấp hành và cải thiện mức độ an toàn trên cao tốc", anh nói.
Theo vị chuyên gia, nếu mô hình này được triển khai, cơ quan quản lý cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như hoàn thiện hệ thống biển báo, vạch kẻ đường, tăng cường giám sát bằng công nghệ và bổ sung chế tài xử phạt đối với hành vi sử dụng sai làn đường. Chỉ khi quy định rõ ràng và được thực thi nghiêm túc, việc tổ chức làn vượt mới có thể phát huy hiệu quả.
Vì sao không nên lái xe bám làn trái?
Dưới góc nhìn của một chuyên gia lái xe an toàn, anh Nguyễn Thanh Tùng, giảng viên thực hành lái xe tại Hà Nội cho rằng, nhiều tài xế đang hiểu sai về chức năng của làn trái trên cao tốc.
"Không ít người mặc định đây là "làn tốc độ cao", chỉ cần chạy trên mức tối thiểu cho phép là có thể bám làn suốt hành trình. Tuy nhiên, ở hầu hết các quốc gia có hệ thống cao tốc phát triển, làn sát dải phân cách chỉ được sử dụng để vượt xe. Sau khi vượt xong, tài xế phải chủ động trở về làn bên phải", anh Tùng chia sẻ.
Việc các xe, đặc biệt là xe tải, xe khách thường xuyên bám làn trái có thể khiến giao thông bị ùn ứ. Ảnh: Hoàng Hà
Theo vị chuyên gia, với những tuyến cao tốc có 3 làn đường trở lên, tài xế nên ưu tiên di chuyển ở làn giữa thay vì bám làn trái với ba lý do.
Thứ nhất, làn giữa giúp người lái có tầm quan sát rộng hơn, đồng thời giảm nguy cơ bị ảnh hưởng nếu xe từ chiều ngược lại mất lái hoặc có vật thể văng qua dải phân cách.
Thứ hai, khi phía trước xuất hiện xe hỏng, phanh gấp hoặc chướng ngại vật, xe đi ở làn giữa sẽ có nhiều phương án xử lý hơn, có thể chuyển sang làn trái hoặc làn dừng khẩn cấp nếu điều kiện cho phép. Trong khi đó, xe đi ở làn trái gần như chỉ còn một hướng tránh là đánh lái sang làn bên phải.
Và thứ ba quan trọng nhất là việc tài xế chạy chậm nhưng vẫn bám làn trái sẽ cản trở các xe phía sau. Các phương tiện muốn vượt buộc phải vượt bên phải, thao tác tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn với xe tay lái bên trái như ở Việt Nam. Điều này không chỉ gây ức chế cho người lái mà còn làm tăng nguy cơ va chạm do chuyển làn liên tục ở tốc độ cao.
"Nếu tất cả tài xế đều coi làn trái chỉ là làn vượt, năng lực thông hành của cao tốc sẽ tăng lên đáng kể mà không cần mở rộng mặt đường. Đây cũng là cách tổ chức giao thông đã được nhiều quốc gia áp dụng từ lâu", anh Nguyễn Thanh Tùng nhận định.
