Tên lửa Iskander-1000 xuất trận: ‘Tia lôi điện’ mới của Nga nguy hiểm thế nào?

GUR xác nhận Nga lần đầu dùng tên lửa đạn đạo Iskander-1000 tập kích Kyiv. Với tầm bắn gia tăng cùng khả năng xuyên thủng phòng không vượt trội, vũ khí này đang khiến đối phương báo động.​

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) vừa xác nhận rằng trong một đợt tấn công kết hợp vào Kyiv, Nga lần đầu tiên sử dụng tên lửa đạn đạo hiện đại hóa 9M723-2, được gọi không chính thức là tên lửa Iskander-1000.

Loại vũ khí này thuộc tổ hợp Bora-M và được đánh giá nguy hiểm hơn bản Iskander-M tiêu chuẩn nhờ tầm bắn gia tăng cùng khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không tốt hơn.

Theo GUR, tầm bắn thực tế của phiên bản đã triển khai đạt khoảng 550km, so với khoảng 390km của mẫu 9M723-1 thông thường, trong khi các tuyên bố trước đó từ phía Nga và một số nguồn tin nói về mục tiêu dài hạn lên tới 1.000km.

Nếu những con số cao hơn được xác nhận đầy đủ, tên lửa này có thể đe dọa gần như toàn bộ lãnh thổ Ukraine tùy theo vị trí phóng.

Phóng thử nghiệm tên lửa Iskander-1000 năm 2025. Nguồn: Truyền thông Nga/united24media.com
Tên lửa Iskander-1000 về cơ bản vẫn giữ khung cấu trúc của dòng 9M723 quen thuộc nhưng được nâng cấp động cơ mạnh hơn và lớn hơn, buộc phải điều chỉnh cả bệ phóng.

Tên lửa đạn đạo chiến thuật này thuộc loại quasi-ballistic, nghĩa là nó bay theo quỹ đạo đạn đạo nhưng có khả năng cơ động mạnh trong giai đoạn giữa và giai đoạn cuối để tránh bị đánh chặn.

Chiều dài tên lửa Iskander-1000 khoảng 7,3 mét, đường kính thân khoảng 920 mm và khối lượng phóng dao động từ 3,8 đến hơn 4 tấn tùy cấu hình.

Đầu đạn thường nặng khoảng 450 đến 480kg, có thể mang thuốc nổ mạnh, đầu đạn chùm hoặc các loại chuyên dụng khác, trong khi tốc độ đạt khoảng 2,1km mỗi giây, tạo ra thời gian bay rất ngắn chỉ vài phút khi tấn công các mục tiêu như thủ đô của Ukraine.

Nga lần đầu dùng tên lửa Iskander-1000 tấn công Ukraine. Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga thông qua CSIS/twz.com
Điểm then chốt của bản nâng cấp nằm ở động cơ nhiên liệu rắn được mở rộng. Việc tăng kích thước và sức đẩy của động cơ giúp kéo dài tầm hoạt động thêm khoảng 160km so với phiên bản tiêu chuẩn theo số liệu GUR.

Phần còn lại của tên lửa Iskander-1000, bao gồm hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp hiệu chỉnh quang học hoặc vệ tinh tùy biến thể, cũng như thân và đầu đạn, về cơ bản giữ nguyên thiết kế của 9M723-1.

Điều này giúp Nga tận dụng dây chuyền sản xuất sẵn có trong khi vẫn đạt bước tiến về tầm bắn. Một số phân tích trước đây còn đề cập đến mô-đun 9B899 được cải tiến, có khả năng triển khai các mục tiêu giả, phản xạ lưỡng cực và biện pháp gây nhiễu radar trong giai đoạn cuối quỹ đạo, tạo thêm áp lực lên hệ thống phòng không đối phương và làm giảm xác suất đánh chặn.

Khả năng cơ động cao kết hợp với tốc độ lớn và quỹ đạo khó dự đoán khiến Iskander vốn đã là mối đe dọa nghiêm trọng.

Nga đang hiện đại hóa dòng tên lửa đạn đạo Iskander, giúp gia tăng tầm bắn và khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng không. Ảnh: ukrmedia.news
Phiên bản 1000 (Iskander-1000) mở rộng vùng bao phủ, cho phép phóng từ sâu hơn trong lãnh thổ Nga hoặc từ các khu vực chiếm đóng mà vẫn với tới các mục tiêu xa hơn về phía tây Ukraine.

Thời gian bay ngắn và việc thường được dùng trong các đợt tấn công kết hợp ban đêm càng làm tăng tính bất ngờ và khó phòng thủ.

GUR cũng lưu ý rằng Nga đang ngày càng dựa nhiều vào vũ khí đạn đạo trong các chiến dịch không kích, đồng thời công bố dữ liệu về mạng lưới sản xuất với nhiều linh kiện nước ngoài vẫn được sử dụng trong dòng tên lửa này.

Việc xuất hiện tên lửa Iskander-1000 trên chiến trường đánh dấu bước tiến thực tế trong chương trình hiện đại hóa tên lửa chiến thuật của Nga.

Dù tầm bắn 550km theo đánh giá của tình báo Ukraine chưa đạt mức 1.000km từng được nhắc tới trong các tài liệu rò rỉ trước đó, nó đã đủ để thay đổi đáng kể bản đồ đe dọa trên lãnh thổ Ukraine.

Sự kết hợp giữa động cơ mạnh hơn, khả năng cơ động và các biện pháp xuyên phá phòng không khiến loại tên lửa này trở thành công cụ tấn công nguy hiểm hơn, buộc phía Ukraine phải điều chỉnh chiến lược phòng thủ và tìm cách đối phó với mối đe dọa tầm xa mới.