mày nói đúng đấy.
Tao có đứa bạn, nó bỏ việc lương cao chỉ ở nhà chăm con, chấp nhận chỉ một đầu lương của chồng để đồng hành cùng con từ bé. Nó vừa chơi vừa dạy con, vừa tốn tiền thuê trẻ con trong xóm đến nhà chơi, tổ chức sinh nhật hội hè miết, tất cả cũng vì để ép thằng con vào môi trường lúc nào cũng phải giao tiếp. Thế mà thằng nhỏ đúng là thoát ra được cái định mệnh, cũng một thời gian rất dài, lớn lên đi học trường như các bạn khác.
Mà tao nói thật, có muốn quăng con vào mấy cái trường chuyên biệt cả chục triệu một tháng cũng phải cẩn thận, đéo tin được ai cả. Tao biết có chỗ còn cho thuốc ngủ cho nó uống giờ nghỉ trưa cho đừng quậy, tao cũng đéo rảnh mà bịa chuyện.
Bạn mày làm đúng cách rồi đấy.
Tự kỉ, rối loạn tăng động, được xếp vào nhóm khuyết tật về giao tiếp.
Tức là các tín hiệu bé nhận được (âm thanh nghe được, những cái nó thấy) không được xử lý như bình thường, hoặc không đi tới đúng vị trí tiếp nhận, hoặc đi vòng vèo và dần mất tín hiệu trước khi tới đúng chỗ.
Tín hiệu ở đây là các sinap (có thể đo được trên vỏ não). Âm thanh đi vào tai, hình ảnh đi vào mắt dêud có đường đi tới nơi tiếp nhận để xử lý, thì các bé này nó không đi giống bình thường.
Nguyên nhân vẫn không xác định được, cũng như không loại trừ được. Chấp nhận nó như một tỉ lệ nhất định trong dân số. Có điều, tỉ lệ này có khuynh hướng tăng lên. Giống như dị ứng, cũng tăng lên.
Với một đứa trẻ tự kỉ, thì nó lại mang trong nó:
- sự lặp đi lặp lại. Ví dụ đóng mở cái gì đó, ngắm nhìn cái gì đó, luyện tập cái gì đó (đàn chẳng hạn) không mệt mỏi.
-sự tập trung: đứa bé ít bị phiền nhiễu so với bình thường
- sự quen thuộc
-học bằng mắt giỏi hơn bằng tai
Anhxtanh lên 5 mới biết nói. Cũng là đứa bé tự kỉ, nhưng là tự kỉ thiên tài.
Vấn đề của đứa bé tự kỉ:
-không chịu nói, nên phải dạy nói, dạy hát. Nếu hiểu ý nó và làm đúng ý nó thì nó càng không nói.
-không hiểu quy tắc xã hội, phải dạy từng cái một, ví dụ xếp dép khi vào nhà. Dạy xong thì không bao giờ quên. Không hiểu luật chơi, phải dạy. Những đứa khác nhìn là biết, hoặc bắt chước nên biết, thì trẻ tự kỉ phải dạy, cùng chơi từng chút một.
-vốn từ vựng thường yếu hơn trẻ bình thường
-không thể tự kết bạn. Không hiểu tâm trạng đối phương. Phải dạy từng cảm xúc
-rất khó diễn đạt cảm xúc bản thân. Phải dạy từng khung cảnh, ví dụ A đấm B thì B đau nên B khóc. A làm mất đồ chơi nên A buồn.
Nói chính xác là:
-trẻ không tự cảm nhận được các cảm xúc, có thể ở các mức cơ bản như đau, sợ (nếu bị đânh thì biết sợ) nên không thể hiểu cảm xúc đối phương
-trẻ không thể kết nối các từ vựng để nói ra cái mình muốn nói
-trẻ có đôi mắt tốt hơn đôi tai, nên đọc tốt chứ không phải nghe tốt. Nhạc thì có nhạc lý, quy tắc nên trẻ này nắm bắt giỏi, nhưng hội thoại thì quá nhiều ngữ cảnh, từ vựng nên nó không nắm bắt, nhớ và sử dụng được từ ngữ.
Kết,
Vì là trẻ khiếm khuyết về giao tiếp, nên cố gắng nhất về mặt đó.
-tăng phản xạ nói. Ban đầu chưa nói được thì chỉ cần bắt chước, ví dụ mẹ đưa ra hạt đậu, bảo nó nói: hạt đậu, nó nói được là khen.
- tăng lượng từ vựng
-tăng số câu chuyện, thông qua đọc truyện tranh, cha mẹ đọc cho con
Và, nhất là tăng tương tác cho con với người lạ, người khác. Dẫn đi chơi, rủ bạn về chơi…
Nếu con bị tự kỉ, thì xác định là dạy cho con biết nói mất 5 năm, để nó 8 tuổi nói được bằng đứa 4-5 tuổi là thành công rồi. Nhưng đạt được mức này rồi thì sau đó thông qua việc chơi với bạn, nó khắc phục dần các điểm yếu về nói.
Trẻ tự kỉ, nếu nặng quá thì khổ thật, nhưng vừa vừa thì IQ vẫn tốt. Chưa kể rất trội/giỏi ở những gì có tính quy tắc, quy luật. Vẫn học được, vẫn chơi thể thao giỏi, đánh đàn tốt.
Cần tăng thời gian học nói, dùng thẻ để dạy từ vựng + ngữ cảnh, đọc thật nhiều câu chuyện, sẽ có nhiều cải thiện. Và tăng cường chơi với người ngoài. Mới đầu chưa biết cách chơi, nhưng khi hiểu luật chơi thì sẽ chơi được, rồi muốn nói và sẽ bật từ.
Chắc chắn là muộn, chắc chắn là không giỏi, nhưng không phải là không thể.
Thực ra trẻ tự kỉ lại ít phiền toái kiểu đòi hỏi, tị nạnh, xấu tính do biết quá nhiều thứ, vì chúng nó không có sự phức tạp đó trong bản thân mình.