Thời cổ đại vì sao gọi Hoàng đế là “Bệ hạ”?

hoangbach0

Phóng viên hợp đồng Xamvn
Trong rất nhiều phim điện ảnh truyền hình về lịch sử, chúng ta thường thấy các đại thần khi gặp Hoàng thượng đều xưng là “Bệ hạ”. Vậy từ “Bệ hạ” đã trở thành tôn xưng của Hoàng đế như thế nào?

Xưng vị của các Hoàng đế thời cổ đại là rất nhiều, ví như Hoàng đế tự xưng mình là “quả nhân”, “trẫm”, các phi tần, đại thần xưng Hoàng đế là “Hoàng thượng”, “Vạn tuế gia”… Từ ý nghĩa bề mặt của chữ có thể thấy, những xưng vị này đều có hàm nghĩa thể hiện sự tôn sùng kính sợ, cầu phúc chúc tụng.

Còn về chữ “Bệ hạ”, trong “Thuyết văn giải tự”, Hứa Thận có nói: “Bệ, thăng cao giai dã. Tùng phụ, bỉ thanh”, ý nói, “Bệ” là bậc cấp đi lên cao. Trong từ điển Hán ngữ hiện đại giải thích về chữ “Bệ” đơn giản là bậc thềm, bậc thang trong cung điện. “Bệ hạ” là phía dưới của bậc thềm.

Thời cổ đại, chữ “Bệ” ra đời sớm nhất quả thật là để chỉ bậc thang từ phía bên dưới đi lên đỉnh đài. “Bệ” có thể được làm bằng đất, có khi bằng gỗ với rất nhiều kiểu dáng từ đơn giản đến uốn lượn cầu kỳ. Vào thời cổ đại cũng chỉ có Vua hoặc Chư hầu mới có tư cách xây dựng đài làm nơi ở của mình. Dần dần, “Bệ” trở thành bậc thềm trong cung điện của quân chủ.

Theo sử liệu ghi chép, Hoàng cung thời cổ được thiết kế tương đối kỹ lưỡng. Bảo toạ của Hoàng đế được đặt ở trên cao, từ dưới nhìn lên bảo tọa có một hệ thống bậc thềm. Những bậc thềm này được gọi là “bệ”. Để bảo vệ sự an toàn của Hoàng đế, các thị vệ được chia ra đứng ở hai bên bậc thềm. Lúc thiết triều, các đại thần đứng ở phía dưới. Khi các đại thần muốn dâng lời bẩm báo điều gì, không dám gọi trực tiếp thiên tử, cho nên gọi “Bệ hạ”, ý tứ là bản thân muốn nói với Hoàng thượng, nhờ thị vệ dưới bậc thềm chuyển lời. Qua đó cũng để biểu thị người có địa vị thấp hướng đến người có địa vị tôn quý (Hoàng thượng) để góp ý.

Điều này có thể tìm thấy trong các tư liệu lịch sử. Danh sĩ Thái Ung triều Đông Hán viết: “Gọi là bệ hạ, tức quần thần khi nói với thiên tử, không dám chỉ trích thiên tử, cho nên nói với người dưới bệ để chuyển lời, ý là người có địa vị thấp hướng đến người có địa vị tôn quý”. Vì thế, “Bệ hạ” trở thành danh từ chỉ Hoàng đế, chỉ việc đại thần đợi ý chỉ dưới bệ, Hoàng đế ngồi ở trên bệ cao chờ người chuyển lời lên.

Có tư liệu lịch sử chỉ ra rằng “Bệ hạ” còn có ý nghĩa là tôn xưng của người hành xử hoàng quyền. Theo ghi chép trong Hán thư, triều Hán đời Nguyên Đế, Hoàng hậu Vương Chính Quân từng được quyền thần nhà Hán – Vương Mãng – tôn xưng là “Bệ hạ”.

Ngoài từ “Bệ hạ” thì các từ như “Các hạ”, “Điện hạ”, “Tại hạ”, “Tất hạ”… cũng là có hàm ý chỉ sự tôn kính của người bề dưới đối với người bề trên như vậy.

Từ sau triều đại nhà Tần, từ “Bệ hạ” chuyên dùng để chỉ Hoàng đế đã được sử dụng một cách phổ biến. Như trong “Sử ký. Tần Thủy Hoàng bản kỷ”, Tư Mã Thiên viết: “Từ thời thượng cổ không có ai uy đức bằng bệ hạ”. Từ bệ hạ ở đây là chỉ Hoàng đế Tần Thủy Hoàng.
 
Do mấy ông nội nhà đài phiên âm chứ gì. Tại trc do dân trí thấp nên nhà đài phải phiên âm sao cho dân dễ hiểu dễ nhớ và dễ đọc thôi. Chứ nếu coppy từ "hoàng thượng" vô để con google nó đọc theo tiếng trung là bì xìa á :))))
 
Đọc từ tiếng quảng sang thì chả thế, phân tích chữ nghĩa nhiều vc
Như tập cận bình tại sao tên chữ viết nó là xi jingping nhưng người việt lại gọi là tập cận bình. Đơn giản
Trung (đại lục) -> Trung (quảng đông) -> Việt
 
Đọc từ tiếng quảng sang thì chả thế, phân tích chữ nghĩa nhiều vc
Như tập cận bình tại sao tên chữ viết nó là xi jingping nhưng người việt lại gọi là tập cận bình. Đơn giản
Trung (đại lục) -> Trung (quảng đông) -> Việt
Một ví dụ nữa là chữ TÂM 心

Nhật Bản đọc là Shin
Cao Ly đọc là Sim
Trung Quốc đọc là Xin

Việt Nam tự nhiên lại đọc là TÂM, tuy nhiên nếu biết tiếng Quảng thì sẽ thấy bọn Quảng nó đọc chữ này là Sâm, từ đó mới thấy có nhiều âm Hán-Việt của Việt Nam gần với Quảng hơn là với Trung Quốc
 
Do mấy ông nội nhà đài phiên âm chứ gì. Tại trc do dân trí thấp nên nhà đài phải phiên âm sao cho dân dễ hiểu dễ nhớ và dễ đọc thôi. Chứ nếu coppy từ "hoàng thượng" vô để con google nó đọc theo tiếng trung là bì xìa á :))))
Không phải, từ hoàng thượng cũng là để gọi vua, từ bệ hạ (陛下) cũng là để gọi vua, chỉ là khác thời kỳ thôi.

Ví dụ như thời Trần ở Việt Nam, thời Trần Thái Tông thì gọi vua là Quốc Gia, đến thời Trần Thánh Tông thì lại gọi vua là Quan Gia

Thời Lý có lúc còn gọi vua là Vạn Thặng

Mọi chi tiết tôi nói đều có trong quyển Đại Việt Sử Ký Toàn Thư - quyển chính sử của Việt Nam cho nên không phải là hư cấu.
 
Tùy thôi nhiều chữ tiếng phổ thông lại giống tiếng Việt hơn tiếng Quảng như công an, bộ đội, hải quan.... chẳng hạn.
À cái này thì lại thuộc về ngữ pháp chữ không phải là âm đọc nữa, ví dụ như Việt Nam gọi là Đảng + Sản, nhưng các nước khác nó lại là + Sản Đảng chẳng hạn, đơn giản là ngữ pháp đảo lại thôi.

Mà nói thật ngữ pháp của Việt Nam khó phết, bọn nước ngoài học ngoại ngữ nó đánh giá tiếng Việt thuộc loại khá khó học vì phát âm khó lẫn ngữ pháp cũng hỗn loạn. Ngoài ra tiếng Việt hiện nay cũng không có thống nhất thế nào là danh từ, thế nào là tính từ, động từ, một số cái dùng lẫn lộn được hết. Dĩ nhiên là người Việt hiểu nhưng mà với người nước ngoài thì khó thật sự
 
Trong rất nhiều phim điện ảnh truyền hình về lịch sử, chúng ta thường thấy các đại thần khi gặp Hoàng thượng đều xưng là “Bệ hạ”. Vậy từ “Bệ hạ” đã trở thành tôn xưng của Hoàng đế như thế nào?

Xưng vị của các Hoàng đế thời cổ đại là rất nhiều, ví như Hoàng đế tự xưng mình là “quả nhân”, “trẫm”, các phi tần, đại thần xưng Hoàng đế là “Hoàng thượng”, “Vạn tuế gia”… Từ ý nghĩa bề mặt của chữ có thể thấy, những xưng vị này đều có hàm nghĩa thể hiện sự tôn sùng kính sợ, cầu phúc chúc tụng.

Còn về chữ “Bệ hạ”, trong “Thuyết văn giải tự”, Hứa Thận có nói: “Bệ, thăng cao giai dã. Tùng phụ, bỉ thanh”, ý nói, “Bệ” là bậc cấp đi lên cao. Trong từ điển Hán ngữ hiện đại giải thích về chữ “Bệ” đơn giản là bậc thềm, bậc thang trong cung điện. “Bệ hạ” là phía dưới của bậc thềm.

Thời cổ đại, chữ “Bệ” ra đời sớm nhất quả thật là để chỉ bậc thang từ phía bên dưới đi lên đỉnh đài. “Bệ” có thể được làm bằng đất, có khi bằng gỗ với rất nhiều kiểu dáng từ đơn giản đến uốn lượn cầu kỳ. Vào thời cổ đại cũng chỉ có Vua hoặc Chư hầu mới có tư cách xây dựng đài làm nơi ở của mình. Dần dần, “Bệ” trở thành bậc thềm trong cung điện của quân chủ.

Theo sử liệu ghi chép, Hoàng cung thời cổ được thiết kế tương đối kỹ lưỡng. Bảo toạ của Hoàng đế được đặt ở trên cao, từ dưới nhìn lên bảo tọa có một hệ thống bậc thềm. Những bậc thềm này được gọi là “bệ”. Để bảo vệ sự an toàn của Hoàng đế, các thị vệ được chia ra đứng ở hai bên bậc thềm. Lúc thiết triều, các đại thần đứng ở phía dưới. Khi các đại thần muốn dâng lời bẩm báo điều gì, không dám gọi trực tiếp thiên tử, cho nên gọi “Bệ hạ”, ý tứ là bản thân muốn nói với Hoàng thượng, nhờ thị vệ dưới bậc thềm chuyển lời. Qua đó cũng để biểu thị người có địa vị thấp hướng đến người có địa vị tôn quý (Hoàng thượng) để góp ý.

Điều này có thể tìm thấy trong các tư liệu lịch sử. Danh sĩ Thái Ung triều Đông Hán viết: “Gọi là bệ hạ, tức quần thần khi nói với thiên tử, không dám chỉ trích thiên tử, cho nên nói với người dưới bệ để chuyển lời, ý là người có địa vị thấp hướng đến người có địa vị tôn quý”. Vì thế, “Bệ hạ” trở thành danh từ chỉ Hoàng đế, chỉ việc đại thần đợi ý chỉ dưới bệ, Hoàng đế ngồi ở trên bệ cao chờ người chuyển lời lên.

Có tư liệu lịch sử chỉ ra rằng “Bệ hạ” còn có ý nghĩa là tôn xưng của người hành xử hoàng quyền. Theo ghi chép trong Hán thư, triều Hán đời Nguyên Đế, Hoàng hậu Vương Chính Quân từng được quyền thần nhà Hán – Vương Mãng – tôn xưng là “Bệ hạ”.

Ngoài từ “Bệ hạ” thì các từ như “Các hạ”, “Điện hạ”, “Tại hạ”, “Tất hạ”… cũng là có hàm ý chỉ sự tôn kính của người bề dưới đối với người bề trên như vậy.

Từ sau triều đại nhà Tần, từ “Bệ hạ” chuyên dùng để chỉ Hoàng đế đã được sử dụng một cách phổ biến. Như trong “Sử ký. Tần Thủy Hoàng bản kỷ”, Tư Mã Thiên viết: “Từ thời thượng cổ không có ai uy đức bằng bệ hạ”. Từ bệ hạ ở đây là chỉ Hoàng đế Tần Thủy Hoàng.
Thằng bộ hạ Tần Thuỷ Hoàng à
 
Đúng là cái loại mất dạy thì luôn khó hiểu như vậy :)) =)) Mày nghĩ tao cần phải trả lời cái câu hỏi của mày hay sao mà hỏi tao hả thằng vô học :)) =))
Óc chó lại nói đạo lý à súc sinh. Bố mày bảo thằng chó Tần Thuỷ Hoàng chắc chạm đến thuỷ tổ nhà mày ;)). Địt mẹ mày diễn đàn sex nhé con chó. Hai nữa thằng khựa chó Tập Cận Bình kêu vua nước Việt là giặc thì bố chả đái vào mả tổ nhà chúng mày. Óc cứt.
 
Óc chó lại nói đạo lý à súc sinh. Bố mày bảo thằng chó Tần Thuỷ Hoàng chắc chạm đến thuỷ tổ nhà mày ;)). Địt mẹ mày diễn đàn sex nhé con chó. Hai nữa thằng khựa chó Tập Cận Bình kêu vua nước Việt là giặc thì bố chả đái vào mả tổ nhà chúng mày. Óc cứt.
Loại như mày không thích nghe đạo lý thì chắc từ nhỏ cha mẹ mày đéo cho mày ăn học rồi, khổ thân vl
 
Óc chó lại nói đạo lý à súc sinh. Bố mày bảo thằng chó Tần Thuỷ Hoàng chắc chạm đến thuỷ tổ nhà mày ;)). Địt mẹ mày diễn đàn sex nhé con chó. Hai nữa thằng khựa chó Tập Cận Bình kêu vua nước Việt là giặc thì bố chả đái vào mả tổ nhà chúng mày. Óc cứt.
Thằng từ bé không được đi học sao im im thế? trả lời tiếp đi mày, hay là chết ở đâu rồi?
 
Óc chó lại nói đạo lý à súc sinh. Bố mày bảo thằng chó Tần Thuỷ Hoàng chắc chạm đến thuỷ tổ nhà mày ;)). Địt mẹ mày diễn đàn sex nhé con chó. Hai nữa thằng khựa chó Tập Cận Bình kêu vua nước Việt là giặc thì bố chả đái vào mả tổ nhà chúng mày. Óc cứt.
Đâu rồi sao im thế? Đang cay à? Hay là đang sục cặc?
 
Mày méo hiểu gì cả, nó là vua nên ko đc gọi thẳng là BỘ HẠ thì phải gọi chệch đi thành BỆ HẠ cho khỏi phạm huý chứ sao...M gọi thằng dân đen là THẰNG CC là nó muốn test độ bền alo m rồi, đây còn là Hoàng đế thì nó chả tiễn cả 9 clan họ nhà m đi ấy! p
 
Óc chó lại nói đạo lý à súc sinh. Bố mày bảo thằng chó Tần Thuỷ Hoàng chắc chạm đến thuỷ tổ nhà mày ;)). Địt mẹ mày diễn đàn sex nhé con chó. Hai nữa thằng khựa chó Tập Cận Bình kêu vua nước Việt là giặc thì bố chả đái vào mả tổ nhà chúng mày. Óc cứt.
tập đây tập đây
ai gọi gì tập đó
tập không hiểu
 
Bệ hạ để sau này hạ bệ , lol nào làm vua chả bị thế :doubt:
 

Có thể bạn quan tâm

Top