Mong muốn tích lũy sớm đang trở thành áp lực âm thầm với không ít người trẻ, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sống ngày càng đắt đỏ...
Không ít người trẻ bước vào tuổi đôi mươi với mong muốn tích lũy và đầu tư từ sớm, nhưng thực tế chi tiêu và những khoản phát sinh bất ngờ lại khiến kế hoạch tài chính mãi giậm chân tại chỗ.
ĐI LÀM TIẾT KIỆM MÃI VẪN “TRẮNG TAY”
Câu chuyện của chàng trai sinh năm 2004 dưới đây phản ánh đúng nỗi trăn trở của rất nhiều lao động trẻ hiện nay.
“Anh chị cho em xin chút góp ý với ạ. Em là nam, sinh năm 2004. Thu nhập của em hiện tại là 11 triệu đồng/tháng. Trong thời gian đi học đại học, em cũng đi làm và làm thêm một số công việc khác nhau. Do em ở với bố mẹ nên mỗi tháng em đưa bố mẹ 5 triệu đồng, ăn uống sinh hoạt mỗi tháng là 4 triệu đồng, còn 2 triệu đồng là tiết kiệm.
Mỗi tháng dù tiết kiệm được 20% thu nhập nhưng mà cứ có việc gấp nên phải rút ra, nên là dù đi làm 2 năm rồi nhưng mà vẫn chẳng có dư đồng nào. Em luôn muốn đầu tư từ sớm để tận dụng thế mạnh thời gian và lãi kép nhưng mãi vẫn chưa tích lũy được gì.
Anh chị có lời khuyên gì hoặc kinh nghiệm gì đi trước, hoặc chỉnh sửa lại các khoản chi như nào cho hiệu quả giúp em được không ạ? Em cảm ơn cả nhà rất nhiều ạ!”.
Ở phần bình luận, nhiều người cho rằng với mức thu nhập 11 triệu đồng mỗi tháng, điều quan trọng nhất lúc này là tối ưu lại dòng tiền thay vì nóng vội đầu tư.
“Với mức thu nhập này sắp xếp được thì tìm thêm công việc phụ nhé, không thì rút gọn lại ăn uống và biếu bố mẹ 5 triệu đồng là được rồi. Chi phí 4 triệu đồng kia không biết là những gì trong khi ở với bố mẹ, không tiền nhà và tiền ăn. Ngoài tiền xăng và chi phí lặt vặt, bạn xem cân nhắc cắt bớt đi. Tại vì bây giờ bạn tiết kiệm được chút nào thì 2 - 3 năm nữa bạn sẽ thấy được kết quả bất ngờ đấy! Chúc bạn thành công”.
Bên cạnh chuyện chi tiêu, không ít người cũng nhắc tới yếu tố phát triển bản thân như một khoản đầu tư lâu dài.
“Em cũng giỏi rồi á, cố gắng học thêm ngoại ngữ hay kỹ năng này kia để thăng tiến hơn. Khoản 5 triệu đồng đó có bàn bạc với ba mẹ giảm xuống 3 triệu đồng thì đỡ hơn”.
Một số ý kiến khác lại đi sâu vào bài toán sinh hoạt hàng ngày. Việc mang cơm nhà đi làm, hạn chế ăn uống bên ngoài hay rà soát lại các khoản chi nhỏ lẻ được xem là cách giúp người trẻ duy trì khoản tiết kiệm ổn định hơn mỗi tháng.
“Nếu bạn không muốn bớt lại phần cho bố mẹ mà cũng muốn tiết kiệm thì khoản 4 triệu đồng của bạn xài ngoài đang nhiều quá. Bạn thử mang cơm nhà theo đi làm xem sao, tiết kiệm được khoản ăn uống ngoài cũng đỡ được phần nào”.
Việc mang cơm nhà đi làm được xem là cách giúp người trẻ duy trì khoản tiết kiệm ổn định (Ảnh minh họa)
Khi câu chuyện chuyển sang chủ đề đầu tư, nhiều cư dân mạng đưa ra các gợi ý mang tính tích lũy an toàn như mua vàng theo từng chỉ nhỏ hoặc bắt đầu làm quen với chứng khoán bằng số vốn thấp.
“Có 1 trong 2 lựa chọn hoặc em dùng cả hai. Thứ nhất là mua tích lũy 0,1 chỉ vàng (tích lũy hàng tháng). Thứ hai là mua chứng khoán, giờ họ cũng có bán lẻ 50 hay sao ấy, không bắt buộc mua 100 cổ. Mua chứng khoán nếu chả may có việc cần thì cũng có thể rút ra. Nếu được thì tháng mua vàng, tháng mua chứng khoán”.
Ở một góc nhìn khác, có người cho rằng tuổi trẻ không nhất thiết phải đặt áp lực tài chính quá lớn lên vai mình.
“Tìm hiểu dần thôi chứ đừng chơi vội nhé em. Đầu tư là phải có kinh nghiệm và thời gian tìm hiểu sâu, vì rủi ro của nó rất cao. Bây giờ nếu còn thời gian rảnh thì anh nghĩ em nên để ý tới sức khỏe nhiều hơn, đừng chủ quan, thỉnh thoảng đi bộ hoặc chơi thể thao gì đó. Anh 2002, một tháng kiếm 950 USD, gọi là ổn, nhưng đổi lại là cái lưng thoái hóa và thoát vị đĩa đệm, buổi tối không thể ngồi học thêm cái khác được nữa”.
Đồng quan điểm, một vị phụ huynh có con bằng tuổi nam thanh niên đã chia sẻ góc nhìn của bậc cha mẹ. Họ chỉ mong con mình khi còn trẻ được sống vui vẻ, hạnh phúc mà không áp lực về tiền bạc.
“Bằng tuổi con trai tôi, 2004 đang học năm cuối Đại học Bách khoa Hà Nội thôi, chưa tốt nghiệp. Gia đình tôi đủ ăn thôi nhưng luôn nói với con là dưới 28 tuổi con làm được bao nhiêu tiền tiêu hết đi, học và làm những gì con muốn, mua trải nghiệm.
Không gì quý giá bằng tuổi trẻ nên là cháu đừng áp lực quá. Học tập, yêu đương, du lịch… Tất cả đều có ích cho cuộc sống của cháu sau này. Ai cũng có một lần để sống thôi, bố mẹ bình thường nào cũng muốn con mình được sống vui vẻ, hạnh phúc”.
GEN Z ĐANG THAY ĐỔI CÁCH TIÊU TIỀN
Không chỉ riêng chàng trai sinh năm 2004 trong câu chuyện trên, xu hướng sống tiết kiệm đang xuất hiện ngày càng rõ trong một bộ phận Gen Z hiện nay. Sau giai đoạn chi tiêu cảm tính và ưu tiên tận hưởng, nhiều người trẻ bắt đầu thận trọng hơn với tiền bạc trong bối cảnh áp lực kinh tế, giá nhà ở và chi phí sinh hoạt liên tục tăng.
Theo báo cáo nghiên cứu tâm lý người tiêu dùng ASEAN 2024 do Ngân hàng UOB công bố, Gen Z là nhóm lo lắng nhiều nhất về tài chính, với tỷ lệ lên tới 87%.
Báo cáo của UOB cũng ghi nhận, Gen Y và Gen Z nổi bật hơn cả trong xu hướng tiết kiệm và đầu tư. Đáng chú ý, Gen Z có xu hướng tăng tích lũy và đầu tư mạnh hơn trước khi dành khoảng 32% thu nhập cho tiết kiệm trong năm 2024, tăng so với mức 30% của năm 2023.
Gen Z là nhóm lo lắng nhiều nhất về tài chính, với tỷ lệ lên tới 87% (Ảnh minh họa)
Cùng với đó, xu hướng tiết kiệm công khai cũng dần phổ biến trên mạng xã hội. Thay vì cố gắng chạy theo những cuộc vui hoặc chi tiêu để giữ hình ảnh, nhiều bạn trẻ sẵn sàng nói thẳng rằng mình không đủ ngân sách cho những khoản không cần thiết. Trào lưu này phản ánh tâm lý mua sắm có chủ đích hơn của Gen Z trong bối cảnh kinh tế khó khăn và giá cả leo thang.
Tuy nhiên, Gen Z cũng được xem là thế hệ có nhiều mâu thuẫn trong chi tiêu. Một mặt họ muốn tiết kiệm, đầu tư và ổn định tài chính. Mặt khác vẫn ưu tiên trải nghiệm cá nhân như du lịch, giải trí hay chăm sóc bản thân. Nhiều khảo sát cho thấy không ít người trẻ sẵn sàng chi một khoản lớn cho các chuyến đi nhằm chữa lành hoặc tìm kiếm trải nghiệm mới, dù thu nhập chưa thực sự cao.
Trong khi đó, khảo sát của Anphabe với hơn 63.000 người đi làm và gần 10.000 sinh viên cho thấy 56% Gen Z đặt mục tiêu thu nhập đủ sống và có thể tiết kiệm, còn 53% ưu tiên sự ổn định trong công việc.
Điều này cho thấy tâm lý của người trẻ hiện nay không còn đơn thuần là kiếm được bao nhiêu tiêu bấy nhiêu, mà bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới sự an toàn tài chính dài hạn.
