Hà Nội - Trong vụ án MediUSA sản xuất hàng trăm tấn thực phẩm giả, tòa tuyên hai cựu cán bộ hải quan phạm tội nhận hối lộ, song ghi nhận họ thực hiện đúng công vụ.
Chiều 31/7, TAND Hà Nội tuyên Nguyễn Năng Mạnh, cựu CEO Công ty MediUSA, án 11 năm tù về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng: 3 năm tù và Đưa hối lộ: 2 năm 6 tháng tù. Tổng hợp hình phạt 16 năm 6 tháng.Mạnh được xác định nắm cổ phần cao nhất trong công ty, chủ mưu trong cả ba nhóm tội, do đó cần bị phạt mức án nặng nhất.
Hành vi làm giả thực phẩm chức năng trong vụ án này bị đánh giá đặc biệt nguy hiểm, có tính hệ thống, trong thời gian dài, đa dạng sản phẩm cho nhiều độ tuổi. Các mặt hàng này trước đó được người tiêu dùng tin tưởng.
Theo tòa, hậu quả vụ án không chỉ nằm ở khía cạnh kinh tế mà còn ảnh hưởng niềm tin người dân vào an toàn thực phẩm. Việc đưa và nhận hối lộ giữa MediUSA và các cựu cán bộ y tế, công an, hải quan trong vụ án đã làm thay đổi sự đúng đắn, khách quan trong thực thi công vụ.
Tòa đánh giá cao thái độ thành khẩn, đặc biệt có ý thức cao trong khắc phục hậu quả. Đây là căn cứ quan trọng nhất để tòa quyết định bản án dưới khung cho cả 14 người.
Với ba cựu cán bộ bị xét xử tội Nhận hối lộ, tòa tuyên Nguyễn Thế Việt, cựu Phó Cục trưởng Giám sát quản lý về Hải quan, án 6 năm; Nguyễn Hữu Tuân, cựu Phó phòng Giám quản 5, Cục Giám sát quản lý về Hải quan, 7 năm và Phan Công Chiến, cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), 30 tháng tù cho hưởng án treo.
Nguyễn Danh Dũng, cựu cán bộ Phòng 4, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05 Bộ Công an), bị tuyên 15 tháng tù cho hưởng án treo về tội Cố ý làm lộ bí mật công tác.
Tất cả bị cáo không bị áp dụng hình phạt bổ sung (cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề...).
Trong bản án chiều nay, Tòa án ghi nhận hai cựu cán bộ hải quan Tuân và Việt đã nhận tiền để thực hiện yêu cầu của doanh nghiệp như tháo gỡ vướng mắc và hướng dẫn các thủ tục. Mặc dù việc hướng dẫn chuyên môn không sai quy định, nhưng nhận tiền để thực hiện các công việc thuộc trách nhiệm công vụ của mình đã cấu thành tội Nhận hối lộ.
Do đó, tòa khẳng định đây là hành vi phạm tội dù kết quả của việc hướng dẫn không làm sai lệch quy định pháp luật hiện hành.
Cựu cục phó Việt tại tòa thừa nhận việc cầm tiền, song bị HĐXX đánh giá "chưa nhận thức được sai phạm".
Về dân sự, tòa tuyên buộc các lãnh đạo, cổ đông chính của MediUSA phải nộp lại tiền hưởng lợi từ các tội Sản xuất hàng giả và Vi phạm quy định kế toán, trong đó Mạnh phải nộp 291 tỷ đồng. Tòa khấu trừ 169 tỷ đồng Mạnh đã nộp, yêu cầu khắc phục tiếp 121 tỷ đồng.
Tang vật là hàng trăm nghìn hộp sản phẩm, nhiều tấn nguyên liệu, sản phẩm, chất không rõ nguồn gốc được tòa tuyên buộc xử lý, tiêu hủy.
Theo cáo buộc, năm 2016-2025, Mạnh cùng đồng phạm lập "hệ sinh thái" các công ty xoay quanh MediUSA phục vụ cho việc sản xuất thực phẩm chức năng.
Bằng cách copy công thức trên mạng internet và của các nhãn hàng khác, nhóm này chế ra các sản phẩm song chỉ giữ dưới 30% hàm lượng chất so với công bố.
Các bị cáo dùng tiền hối lộ một số cán bộ Cục An toàn thực phẩm để được chứng nhận công bố hơn 200 sản phẩm. Trong đó, 88 sản phẩm bị cơ quan điều tra xác định là hàng giả đã mang về doanh thu 540 tỷ đồng.
Ngoài ra, Mạnh cũng hối lộ 1,5 tỷ đồng cho hai cán bộ hải quan vào thời điểm lô hàng nguyên liệu bị "tắc biên".
Khi có động thái vào cuộc của cơ quan điều tra, MediUSA được Dũng, cán bộ C05 trực tiếp điều tra, "bắn tin" để tẩu tán chứng cứ, hồ sơ, dữ liệu xuống sông Hồng.
MediUSA cũng dùng hai hệ thống sổ sách che giấu 1.700 tỷ doanh thu, gây thiệt hại về thuế hơn 300 tỷ đồng, sau khấu trừ là 143 tỷ đồng.
Các bị cáo cơ bản thừa nhận hành vi, chỉ hai cựu cán bộ hải quan còn băn khoăn về việc bị truy tố nhận hối lộ 1,5 tỷ đồng, cho rằng "chỉ sai nhưng không phạm pháp".
Song VKS khẳng định nếu đúng là làm công vụ vô tư, họ cần giải quyết ngay khi doanh nghiệp gửi công văn chính ngạch, chứ không phải khi mang tiền đến tận cổng cơ quan, mới giúp. Luật đã quy định cán bộ không được nhận tiền của người đang có công việc phụ thuộc, liên quan đến mình.
