mangxahoixamxi
Khổ vì lồn
Nếu hình dung sự nghiệp của mình bằng một nét vẽ, bà sẽ vẽ thế nào?
- Tôi hình dung 3 chặng.
Chặng đầu, một đường thẳng đi lên, là giai đoạn trước khi gia nhập FPT. Thời đi học tôi đạt được nhiều kết quả tốt. Cho tới khi vào FPT, với tôi là một bước tiến.
Giai đoạn thứ hai, xuất hiện một đỉnh cao, đó là lúc tôi xây FPT Shop, một thời kỳ huy hoàng. Nhưng sau khi chạm đỉnh là một nhịp giảm, khi mảng kinh doanh này bão hoà, tôi buộc phải tìm hướng đi mới.
Đó là cơ duyên cho chuỗi nhà thuốc Long Châu ra đời, là chặng thứ ba trong sự nghiệp. Tôi không vẽ một đỉnh cao nào ở giai đoạn này vì chưa muốn Long Châu chạm ngưỡng để phải đi xuống.
- Hành trình tại FPT của bà đã bắt đầu thế nào?
- Năm 1994, tôi gia nhập ở vị trí thực tập sinh, lúc đó FPT còn rất nhỏ, chỉ có một cửa hàng và một văn phòng bán máy đánh chữ.
Ngay ngày đầu đi làm, tôi đặt mục tiêu phải bán được hàng. Tôi nghĩ đủ cách, từ chuẩn bị trong đầu những luận điểm, cách nói chuyện… để thuyết phục khách. Có lẽ thấy mình nghiêm túc nên các anh chị đồng nghiệp cũng nhiệt tình, tôi hỏi gì cũng chia sẻ. Hàng trưa, mọi người rủ nhau đi ăn chung, hát hò và kể chuyện tiếu lâm cho nhau nghe. Thời gian đó vừa được học, lại ở trong môi trường hoà đồng. Tôi rất thích. Hết hạn thực tập, FPT chưa có nhu cầu tuyển nhân sự, tôi vẫn ở lì đó dù không được trả lương. Không có tiền đổ xăng thì đi xe đạp, xe bể bánh không có tiền vá thì đi bộ. Cứ như vậy cả năm, thấy tôi hết mình, các anh chị tuyển vào.
Dần dần mình thành người bán hàng giỏi nhất, từ bán lẻ mình sang bán dự án, sang phân phối và chuyển sang rất nhiều lĩnh vực, vị trí khác trong FPT. Đi qua nhiều công việc, gặp nhiều sếp giỏi tự nhiên mình tích lũy được kinh nghiệm, dần được giao những trọng trách lớn hơn.
Tất cả những lần tôi chuyển đổi vị trí, vai trò đều do tập đoàn giao phó. Mỗi lần như vậy tôi đều rất lo lắng. Lần sợ nhất là khi được tập đoàn giao nhiệm vụ dẫn dắt liên doanh với đối tác Indonesia để mở chuỗi cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam. Trước đó chưa hề có kinh nghiệm về bán lẻ, lại còn là những mặt hàng “tương, cà, mắm, muối”, khác hẳn với thiết bị công nghệ mình từng làm. Vốn tiếng Anh lúc đó của tôi cũng chưa tốt. Tôi không có chút tự tin nào, ngay từ việc điều hành họp.
Nhưng có lẽ tính tuân thủ của tôi rất cao. Khi được thuyết phục, giải thích, tôi hiểu là tổ chức cần mình, nên sẽ tuân thủ. Mà một khi đã “gật đầu” thì “vào cuộc”, làm hết sức và học hỏi dần. Có lẽ bản thân mình cũng có chút tố chất, từ nhỏ đã học giỏi toàn diện, học nhanh. Lại thêm tính “sĩ diện”, nên đã nhận việc gì luôn cố để không ai có thể chê được mình. Đó là động lực lớn nhất, chưa năm nào ở FPT tôi không hoàn thành mục tiêu.
- Đâu là thách thức lớn nhất với bà ở giai đoạn đầu sự nghiệp?
- Doanh số không phải thách thức với tôi. Điều khó nhất là vấn đề nhân sự và quan hệ giữa người với người.
Giai đoạn đầu, tôi khá nóng tính. Bài học đến ngay ở cửa hàng đầu tiên. Tôi được giao làm cửa hàng trưởng. Lần đầu được đặt niềm tin, tính trách nhiệm trỗi dậy, mình “gồng”.
Trước đó, chạy doanh số cá nhân, tôi chỉ đặt áp lực cho mình. Còn khi lo doanh số của cả cửa hàng, tôi kỳ vọng tất cả mọi người phải chỉn chu. Tôi khó chịu với những biểu hiện mà mình cho rằng nhân viên chưa cố gắng hết sức: ăn uống, ngủ nghỉ trong cửa hàng… Vì vậy tôi bị xa lánh. Tình cờ, tôi nghe mọi người hùa nhau nói xấu mình. Tôi mất ngủ cả đêm đó. Lúc đó, với tôi đó là chuyện lớn lắm. Mình thì nghĩ: “Tôi ép để anh làm tốt hơn, khách mua nhiều, anh được thưởng nhiều. Tốt cho anh”. Sau đó mới biết mình ngộ nhận. Nhân viên chưa được thấy tiền thưởng, họ chỉ thấy mình đang khó chịu. Đến mức họ lập hội, rõ ràng mình đang thể hiện sai cách. Khi chợt phát hiện ra mình vô tình làm tổn hại đến đồng nghiệp, tôi thường thấy rất hối hận.
Ngày hôm sau tôi đổi kiểu liền. Coi như mình không biết chuyện, chỉ tự thay đổi mình. Tiết chế cảm xúc. Họp lại toàn nhóm. Tôi vạch ra con số mục tiêu tháng đó, công khai về mức thưởng và cách tôi sẽ chia.
Tiếp nữa, vì “trình” bán hàng của tôi “ngon” hơn, nên bán xong của mình tôi sẽ nhìn những người khác. Nếu gặp khó, tôi sẽ “nhảy” vào “chốt” giùm. Đơn thành công vẫn được ghi nhận tên bạn đó. Cuối tháng vẫn được chia thưởng. Thế là mọi thứ “ngon lành”. Từ đó, tôi đưa vào công thức quản trị nhân sự của mình. Bất cứ nơi nào tôi đi qua, điều đầu tiên tôi làm là điều chỉnh công thức thu nhập.
- Đã bao giờ sự nóng nảy khiến bà gặp khó khăn trong công việc?
- Đúng là hồi đầu tôi khá nóng tính. Mỗi lần nhân viên lên gặp tôi đều hỏi nhau trước cửa phòng: “Hôm nay bão cấp mấy?”. Họ cũng sợ, nên việc từ nhỏ đến lớn đều trình tôi quyết. Tắc cổ chai ngay chỗ mình. Lâu dần tôi “đuối” và nhận ra mình sai rồi, phải sửa.
Nhưng tính của tôi là nếu không tranh luận thì không thể suy nghĩ. Mà khi tranh luận mình “mặt đỏ tía tai”. Vậy là cứ nhân viên mới tôi lại phải gọi vào định hướng từ đầu, để các bạn hiểu tính cách của mình.
Phong cách làm việc của tôi rất nhanh, quyết liệt. Họp với nhân viên, họ trình bày được một phần ba, tôi sẽ cắt ngang và đi thẳng vào kết luận vì đã hình dung ra vấn đề. Tôi thường không đủ kiên nhẫn khi nhân viên đi đường vòng, nên quyết định luôn giải pháp nhanh nhất. Phong cách đó dù công việc trước mắt đi nhanh nhưng hệ quả là việc dồn lên mình, đội ngũ lại không nhiều cơ hội tự trưởng thành.
Nếu xây dựng đội ngũ sớm hơn, trao quyền và kiên nhẫn hơn, có lẽ tổ chức của tôi sẽ còn phát triển tốt hơn nữa.
- Nếu đúc rút ra bài học trong quản trị nhân sự quan trọng nhất với bà, đó là gì?
Tôi rút ra ba điều.
Trên hết là đãi ngộ. Tôi luôn đặt áp lực cho bản thân là tất cả những người theo mình phải có đãi ngộ xứng đáng, thu nhập phải tăng trưởng. Ban đầu thì khó, vì mình phải chứng minh được điều đó. Nhưng khi năm nào mình cũng làm được, anh em tin tưởng. Có lẽ tôi hay gặp may trong những bước ngoặt lớn. Thời FPT Shop bùng nổ, tập đoàn FPT treo một khoản thưởng cổ phiếu rất lớn. Điều kiện là nếu trong vài năm lợi nhuận tăng lên gấp bốn, năm lần thì tập đoàn sẽ mua lại cổ phiếu với giá cao. Tôi dùng cái đó để động viên đội ngũ: “Có muốn sau vài năm mua nhà, mua xe không? Phải tăng trưởng thế này”. Quá trình làm, có thể bị la, bị ép tiến độ, nhưng mọi người đều hiểu vì mục tiêu chung. Lời tôi nói thành thật. FPT Retail lên sàn, giá cổ phiếu còn cao hơn mức tập đoàn từng cam kết mua lại. Đội ngũ càng tin tưởng. Sau này qua Long Châu, tôi cũng nói với tập đoàn: “Anh phải cho em cổ phiếu để chia xuống dưới.”
Yếu tố thứ hai, đãi ngộ phải đi kèm với công bằng. Như cách tôi công khai mức thưởng, công thức chia cho từng thành viên.
Và cuối cùng là sự chân thành. Tôi rất hiếm khi cho ai nghỉ việc. Có những bạn làm chưa tốt, tôi la hoài không được sẽ nhảy vào làm luôn phần việc đó. Thành tích vẫn tính cho bạn ấy. Cho đến bây giờ vẫn có nhiều người đi theo tôi từ công ty này sang công ty khác. Có lẽ họ cũng an tâm, đặt niềm tin.
.png "Sex :vozvn (22):"){kind=icon}
