Tính Giao
Giang hồ mạng 5.0
Tỷ phú bất động sản và 2 con lĩnh án tù: Đế chế Evergrande còn lại gì?
(Dân trí) - Từng sở hữu 45,3 tỷ USD và là người giàu nhất châu Á, Hứa Gia Ấn nay lĩnh án chung thân. Nhưng câu chuyện Evergrande vẫn chưa khép lại.
Từng sở hữu 45,3 tỷ USD và là người giàu nhất châu Á, Hứa Gia Ấn nay lĩnh án chung thân. Nhưng câu chuyện Evergrande vẫn chưa khép lại.
Tại lễ kỷ niệm ở Bắc Kinh năm 2021, ông Hứa Gia Ấn (Hui Ka Yan) vẫn xuất hiện đầy tự tin trên bục danh dự tại Quảng trường Thiên An Môn với mái tóc đen dày và phong thái của một tỷ phú hàng đầu. 5 năm sau, người từng giàu nhất châu Á xuất hiện trước Tòa án Nhân dân Trung cấp Thâm Quyến với mái tóc bạc trắng, chịu sự áp giải của lực lượng an ninh để nhận mức án tù chung thân.Theo Reuters và Financial Times, phán quyết ngày 20/8 không chỉ đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp của người từng nắm giữ khối tài sản hơn 45 tỷ USD, mà còn đánh dấu thời điểm thanh lọc khốc liệt nhất của một mô hình kinh doanh từng làm mưa làm gió.
Nhà sáng lập Evergrande bị tuyên án tù chung thân và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân (Ảnh: Reuters).
Dấu chấm hết của "ông trùm" 45 tỷ USD và công thức đòn bẩy
Xuất thân từ một kỹ thuật viên ngành thép lớn lên ở vùng nông thôn tỉnh Hà Nam, ông Hứa Gia Ấn từng xây dựng China Evergrande thành một đế chế bất động sản khổng lồ. Công thức tăng trưởng của tập đoàn này gói gọn trong việc tận dụng triệt để đòn bẩy tài chính: ồ ạt vay nợ để gom quỹ đất, chấp nhận biên lợi nhuận thấp và đẩy tốc độ xoay vòng vốn lên mức tối đa nhằm thu hồi tiền mặt nhanh chóng.
Mô hình này giúp Evergrande đạt doanh số khổng lồ khoảng 700 tỷ nhân dân tệ (tương đương 100 tỷ USD) mỗi năm vào giai đoạn hoàng kim 2020. Bản thân ông Hứa cũng từng vươn lên vị trí người giàu nhất châu Á vào năm 2017 với khối tài sản ròng đạt đỉnh 45,3 tỷ USD.
Để hỗ trợ các đợt phát hành trái phiếu quốc tế và niêm yết cổ phiếu tại Hong Kong vào năm 2009, ông từng thiết lập mối quan hệ thân thiết với nhóm tài phiệt qua các ván bài poker, tiêu biểu là việc huy động được 150 triệu USD từ ông Cheng Yu Tung, nhà sáng lập New World Development.
Tuy nhiên, "vòng xoay vốn" này đã đứt gãy hoàn toàn khi cơ quan quản lý siết chặt tín dụng. Đến cuối năm 2021, Evergrande chính thức vỡ nợ các khoản trái phiếu quốc tế với tổng nghĩa vụ nợ vượt 300 tỷ USD, trở thành nhà phát triển bất động sản mắc nợ nhiều nhất thế giới.
Sau 3 năm bị tạm giữ, ông Hứa Gia Ấn nhận tội đối với 8 cáo buộc, bao gồm gian lận huy động vốn, nhận tiền gửi công chúng trái phép, biển thủ tài sản và đưa hối lộ. Tòa án phán quyết giai đoạn 2016-2021, tập đoàn này cùng công ty con Hengda Real Estate đã liên tục làm giả báo cáo tài chính trên diện rộng để thổi phồng tài sản và che giấu các khoản nợ.
Theo hãng thông tấn Xinhua, ông Hứa Gia Ấn bị kết án tù chung thân, tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Cùng bị tuyên án còn có 56 cá nhân khác liên quan đến Evergrande, trong đó có hai con trai của ông Hứa là Hứa Trí Kiện (Xu Zhijian) và Hứa Đằng Hạc (Xu Tenghe).
Toàn bộ tài sản cá nhân của ông Hứa bị tịch thu, trong khi Evergrande và Hengda lần lượt nhận án phạt 8,8 tỷ nhân dân tệ (1,3 tỷ USD) và 7 tỷ nhân dân tệ (1 tỷ USD).
Di sản đổ vỡ và căn bệnh thừa cung chưa có lời giải
Bản án cá nhân dành cho ông Hứa đã được tuyên, nhưng cuộc khủng hoảng của ngành địa ốc bước sang năm thứ 6 vẫn để lại những vết thương chưa lành. Hàng triệu căn nhà xây dựng dở dang vẫn đang nằm bỏ hoang. Ngay sau bản án của người sáng lập, Tòa án Nhân dân Trung cấp Quảng Châu cũng đã chính thức thụ lý hồ sơ xin thanh lý phá sản đối với Hengda Real Estate theo yêu cầu của Ngân hàng Thương mại Nông thôn Quảng Châu vì mất khả năng thanh toán.
Áp lực pháp lý còn lan rộng sang các đơn vị trung gian. Hãng kiểm toán PwC sau khi bị phạt hàng trăm triệu USD đang đối mặt với vụ kiện đòi bồi thường hơn 8 tỷ USD từ các bên thanh lý Evergrande là Edward Middleton và Tiffany Wong thuộc Alvarez & Marsal do các sai phạm kiểm toán.
Hệ lụy trực tiếp nhất đang đè nặng lên người mua nhà. Tại các thành phố nhỏ ở khu vực nội địa, giá nhà thứ cấp đã giảm gần 25% so với mức đỉnh năm 2020.
“Nỗi đau không thể chịu đựng nổi. Khi người ta còn khó lo nổi miếng ăn, ai có đủ khả năng mua nhà?”, ông Jason Wang, một chủ nhà 38 tuổi tại tỉnh Sơn Đông, chia sẻ khi giá trị căn hộ của mình đã bốc hơi 25% kể từ năm 2019.
Nhận định về bài toán thị trường, ông Sam Radwan, Giám đốc điều hành công ty tư vấn bất động sản Enhance International, cho rằng: “Vấn đề mang tính hệ thống và không có nhiều điều bạn có thể làm để giải quyết nó. Bạn có nhiều nhà hơn số hộ gia đình khi hơn 1/3 dân số đã dùng căn nhà thứ hai như một khoản đầu tư”.
Chuyên gia này ước tính thị trường cần ít nhất 18 tháng để giải tỏa bớt tồn kho và giá nhà cần giảm thêm 40% so với mức năm 2025 mới có thể tái lập trạng thái cân bằng - quá trình này có thể kéo dài tới cả thập kỷ.
Hứa Gia Ấn lĩnh án nhưng Evergrande vẫn còn một “núi” hậu quả cần giải quyết (Ảnh: Reuters).
Cuộc chuyển dịch cơ cấu và sự rút lui của khối tư nhân
Sự sụp đổ dây chuyền không chỉ dừng lại ở Evergrande. Country Garden vỡ nợ từ năm 2023 và ngừng hoàn toàn việc mua đất mới, trong khi China Vanke phải tìm cách gia hạn trái phiếu và thay thế phần lớn dàn lãnh đạo cấp cao bằng nhân sự từ các doanh nghiệp nhà nước. Khối doanh nghiệp bất động sản tư nhân từng bành trướng nhờ vốn vay nay gần như tê liệt.
Hiện tại, các nhà phát triển thuộc sở hữu nhà nước đang chiếm lĩnh vị thế chủ đạo. Một cán bộ tín dụng tại một ngân hàng quốc doanh lớn của Trung Quốc cho biết: “Mối quan tâm chính hiện nay là ai đứng phía sau dự án, đó là doanh nghiệp nhà nước ở cấp trung ương hay địa phương. Trên thực tế, các ngân hàng đã gần như ngừng cho các nhà phát triển tư nhân vay vốn”.
Nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào địa ốc, dòng vốn tín dụng và các chính sách hỗ trợ đã được chuyển hướng mạnh mẽ sang các ngành công nghệ chiến lược như sản xuất robot và chất bán dẫn. Dù vậy, các lĩnh vực này chưa thể lập tức lấp đầy khoảng trống quá lớn mà bất động sản để lại.
Tiêu dùng trong nước của Trung Quốc chững lại, tăng trưởng kinh tế trong quý 2 chỉ đạt 4,3% so với cùng kỳ - mức thấp nhất trong hơn 3 năm. Để bù đắp lực cản này, thặng dư thương mại từ xuất khẩu đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2019, kéo theo nhiều áp lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Đánh giá về triển vọng trung hạn, ông Christopher Beddor, Phó giám đốc nghiên cứu tại Gavekal Dragonomics, nhận định tình hình có thể không xấu đi thêm đáng kể: “Kịch bản có khả năng xảy ra nhất là giá tiếp tục điều chỉnh dần dần, cuối cùng giúp thị trường giải phóng lượng dư cung và tạo nền tảng cho một mức cải thiện nhất định”.
