nó khởi lên thì quán xét xem nó là thiện hay ác
tâm thiện là tâm không có tham-sân-si-mạn-nghi (ngũ triền cái)
dù một ý niệm nhỏ lảng vảng trong đầu khiến ta không an vui, chắc chắc nó có ẩn chứa triền cái, lúc này ta phải dùng chánh tư duy mà mổ xẻ nó ra, từ đó tác ý mà đuổi đi
ví dụ :
quán bất tịnh, khi có vọng tưởng về cô gái khoả thân, ta tác ý, bên ngoài thơm là do nước hoa mỹ phẩm, bên trong thì hôi thối, ruột gan tim phổi cứt đái máu mỡ,...
quán vô thường : ta biết ăn cái này là hại, là tà hạnh, ta phải dũng mãnh, trí tuệ thâud lý vô thường. Khi ấy ta tác ý, “dục như tảng đá, cảm giác này là vô thường, tí nó hết, rồi sẽ nhẹ nhõm”
sân hận được diệt trừ qua lòng yêu thương (chúng sinh vô minh), cảm nhận thọ khổ (thích ăn “cay”), tác ý (buông xuống đi) ,...
ta quán quen rồi, chánh tinh tiến luôn được tăng trưởng, nó quét tâm rất nhanh, ta nói “hôi thối” , “buông xuống đi” tự động nó đi