(VNF) - Theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, để duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, Việt Nam sẽ phải huy động khoảng 40 triệu tỷ đồng vốn đầu tư cho nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức không chỉ nằm ở quy mô vốn khổng lồ mà còn ở hiệu quả sử dụng vốn đang suy giảm, trong bối cảnh tín dụng ngân hàng đã chạm ngưỡng rủi ro và khu vực tư nhân được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng chủ lực.
'Vừa nâng tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội, vừa cải thiện mạnh hiệu quả sử dụng vốn'
Tại Diễn đàn Tài chính 2026 với chủ đề “Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh”, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cảnh báo Việt Nam sẽ phải đối mặt với áp lực huy động vốn ở quy mô chưa từng có nếu muốn duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.
TS Đỗ Thiên Anh Tuấn - Giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý, Đại học Fulbright.
Theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, năm 2025, nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng khoảng 8,02%, với tổng vốn đầu tư toàn xã hội tương đương 32,3% GDP. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng cho giai đoạn 5 năm tới đã được nâng lên mức 10%/năm. Nếu cộng thêm lạm phát dự kiến khoảng 4,5%, tốc độ tăng trưởng theo giá hiện hành sẽ phải đạt gần 15%.
Ông cho biết áp lực lạm phát hiện đang hiện hữu khi chỉ số giá tiêu dùng 4 tháng đầu năm 2026 đã tăng 5,46% so với cùng kỳ. Trong bối cảnh đó, để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, nền kinh tế sẽ cần tới khoảng 40 triệu tỷ đồng vốn đầu tư.
Tuy nhiên, theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, thách thức không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở hiệu quả sử dụng vốn ngày càng suy giảm. Ông cho biết hệ số ICOR của Việt Nam hiện dao động quanh mức 5-6, phản ánh việc nền kinh tế phải bỏ ra nhiều vốn hơn để tạo ra một đơn vị tăng trưởng mới. Trong khi đó, Chính phủ đang đặt mục tiêu kéo hệ số này xuống khoảng 4,5-4,8, thậm chí hướng tới mức 4 theo yêu cầu của Tổng Bí thư.
“Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 10%, Việt Nam buộc phải làm song song hai việc: vừa nâng tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội lên tối thiểu 40% GDP, vừa cải thiện mạnh hiệu quả sử dụng vốn”, ông nhấn mạnh.
TS Đỗ Thiên Anh Tuấn cho rằng cơ cấu nguồn vốn trong thời gian tới cũng sẽ phải thay đổi đáng kể. Hiện khu vực kinh tế nhà nước chiếm khoảng 26-27% tổng vốn đầu tư xã hội, song mục tiêu trong 5 năm tới là giảm xuống còn khoảng 20-22%. Khoảng trống này sẽ phải được bù đắp chủ yếu bởi khu vực tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, theo ông, dòng vốn FDI đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các quốc gia trong khu vực như Singapore hay Indonesia trong cuộc đua thu hút chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong 5 năm qua, tỷ trọng vốn FDI chỉ duy trì quanh mức 16,3% tổng vốn đầu tư xã hội. Riêng năm 2025, dù vốn đăng ký đạt khoảng 38 tỷ USD nhưng giải ngân thực tế mới đạt khoảng 21 tỷ USD.
Trong bối cảnh đó, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn cho rằng khu vực kinh tế tư nhân sẽ phải đóng vai trò trung tâm trong bài toán tăng trưởng. Theo ông, mục tiêu đặt ra là khu vực tư nhân phải đóng góp khoảng 60% tổng vốn đầu tư xã hội, tương ứng với tỷ trọng khoảng 60% GDP theo định hướng của Nghị quyết Trung ương.
Ông cũng lưu ý sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng đang trở thành rủi ro đáng kể đối với nền kinh tế. Hiện quy mô tín dụng đã lên tới khoảng 145% GDP, tương đương gần 19,4 triệu tỷ đồng tính đến tháng 4/2026.
“Nếu tiếp tục dựa quá nhiều vào tín dụng ngân hàng, áp lực lên hệ thống tài chính sẽ rất lớn”, ông nói.
Theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, năm 2025 tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 19,07%, tương đương khoảng 3 triệu tỷ đồng được bơm thêm ra nền kinh tế. Trong đó, khoảng 20% dành cho tiêu dùng, phần còn lại phân bổ vào sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực phi sản xuất.
Ông cho rằng định hướng duy trì tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trong các năm tới của Ngân hàng Nhà nước là phù hợp nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.
Ông cho biết áp lực lạm phát hiện đang hiện hữu khi chỉ số giá tiêu dùng 4 tháng đầu năm 2026 đã tăng 5,46% so với cùng kỳ. Trong bối cảnh đó, để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, nền kinh tế sẽ cần tới khoảng 40 triệu tỷ đồng vốn đầu tư.
Tuy nhiên, theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, thách thức không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở hiệu quả sử dụng vốn ngày càng suy giảm. Ông cho biết hệ số ICOR của Việt Nam hiện dao động quanh mức 5-6, phản ánh việc nền kinh tế phải bỏ ra nhiều vốn hơn để tạo ra một đơn vị tăng trưởng mới. Trong khi đó, Chính phủ đang đặt mục tiêu kéo hệ số này xuống khoảng 4,5-4,8, thậm chí hướng tới mức 4 theo yêu cầu của Tổng Bí thư.
“Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 10%, Việt Nam buộc phải làm song song hai việc: vừa nâng tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội lên tối thiểu 40% GDP, vừa cải thiện mạnh hiệu quả sử dụng vốn”, ông nhấn mạnh.
TS Đỗ Thiên Anh Tuấn cho rằng cơ cấu nguồn vốn trong thời gian tới cũng sẽ phải thay đổi đáng kể. Hiện khu vực kinh tế nhà nước chiếm khoảng 26-27% tổng vốn đầu tư xã hội, song mục tiêu trong 5 năm tới là giảm xuống còn khoảng 20-22%. Khoảng trống này sẽ phải được bù đắp chủ yếu bởi khu vực tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, theo ông, dòng vốn FDI đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các quốc gia trong khu vực như Singapore hay Indonesia trong cuộc đua thu hút chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong 5 năm qua, tỷ trọng vốn FDI chỉ duy trì quanh mức 16,3% tổng vốn đầu tư xã hội. Riêng năm 2025, dù vốn đăng ký đạt khoảng 38 tỷ USD nhưng giải ngân thực tế mới đạt khoảng 21 tỷ USD.
Trong bối cảnh đó, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn cho rằng khu vực kinh tế tư nhân sẽ phải đóng vai trò trung tâm trong bài toán tăng trưởng. Theo ông, mục tiêu đặt ra là khu vực tư nhân phải đóng góp khoảng 60% tổng vốn đầu tư xã hội, tương ứng với tỷ trọng khoảng 60% GDP theo định hướng của Nghị quyết Trung ương.
Ông cũng lưu ý sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng đang trở thành rủi ro đáng kể đối với nền kinh tế. Hiện quy mô tín dụng đã lên tới khoảng 145% GDP, tương đương gần 19,4 triệu tỷ đồng tính đến tháng 4/2026.
“Nếu tiếp tục dựa quá nhiều vào tín dụng ngân hàng, áp lực lên hệ thống tài chính sẽ rất lớn”, ông nói.
Theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, năm 2025 tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 19,07%, tương đương khoảng 3 triệu tỷ đồng được bơm thêm ra nền kinh tế. Trong đó, khoảng 20% dành cho tiêu dùng, phần còn lại phân bổ vào sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực phi sản xuất.
Ông cho rằng định hướng duy trì tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trong các năm tới của Ngân hàng Nhà nước là phù hợp nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.
Phải đa dạng hoá các kênh dẫn vốn
Để giải quyết bài toán huy động 40 triệu tỷ đồng vốn đầu tư cho tăng trưởng bền vững, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn đề xuất cần đa dạng hóa mạnh các kênh dẫn vốn.
Theo đó, Việt Nam cần phát huy vai trò của các định chế tài chính nhà nước như Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) hay Ngân hàng Chính sách xã hội thông qua cơ chế phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh.
Đồng thời, cần khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và nâng tỷ lệ vốn tự có của khu vực tư nhân.
Ông cũng đề xuất thúc đẩy mạnh hơn thị trường vốn nhằm nâng quy mô phát hành cổ phiếu lên mức 2-3% GDP, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng như hiện nay.
Đáng chú ý, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn kỳ vọng mô hình Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) cùng các công cụ tài chính mới sẽ trở thành lời giải quan trọng giúp Việt Nam thu hút thêm nguồn lực quốc tế, đồng thời giảm tải cho hệ thống ngân hàng nội địa.
“Việc theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số trong bối cảnh hiện nay không hề dễ dàng. Điều này đòi hỏi sự thay đổi rất quyết liệt trong cách thức điều tiết và phân bổ dòng vốn cho nền kinh tế”, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn nhấn mạnh.
Đồng thời, cần khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và nâng tỷ lệ vốn tự có của khu vực tư nhân.
Ông cũng đề xuất thúc đẩy mạnh hơn thị trường vốn nhằm nâng quy mô phát hành cổ phiếu lên mức 2-3% GDP, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng như hiện nay.
Đáng chú ý, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn kỳ vọng mô hình Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) cùng các công cụ tài chính mới sẽ trở thành lời giải quan trọng giúp Việt Nam thu hút thêm nguồn lực quốc tế, đồng thời giảm tải cho hệ thống ngân hàng nội địa.
“Việc theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số trong bối cảnh hiện nay không hề dễ dàng. Điều này đòi hỏi sự thay đổi rất quyết liệt trong cách thức điều tiết và phân bổ dòng vốn cho nền kinh tế”, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn nhấn mạnh.
.png "Sex :vozvn (20):"){kind=icon}
