mangxahoixamxi
Khổ vì lồn
Muốn tự chủ nông nghiệp thì phải có các yếu tố: (i) đất đai phù hợp với nông nghiệp, (ii) vật tư, (iii) cơ chế để khuyến khích người lao động sản xuất và phân phối thành quả lao động, (iv) cơ chế phân phối hàng hoá lưu thông.
Đổi mới giải quyết vấn đề (iii) và (iv).
Vấn đề (i) thì hầu hết các quốc gia đều có. Tuy nhiên vấn đề (ii) thì không phải quốc gia nào cũng có.
Muốn có sản lượng lương thực thì phải có: (i) máy móc từ khâu làm đất tới chế biến nông phẩm, (ii) phân hoá học, (iii) thuốc trừ sâu và (iv) nước.
Cả 4 thứ trên đều cần dầu mỏ và than. Dầu mỏ và than để tạo ra xăng và dầu diesel chạy máy, để làm nguyên liệu và năng lượng chế phân hoá học và thuốc trừ sâu, là nhiên liệu để bơm điều hoà nước.
Việt Nam tiến hành đổi mới từ trước khi Mỹ bỏ cấm vận toàn diện (bao gồm cả xăng dầu) nhưng VN có dầu khí từ liên doanh Vietso Petro.
Lúc đó VN chưa có nhà máy lọc dầu nhưng tiền bán dầu thô được sử dụng để mua xăng, dầu diesel, các chế phẩm từ dầu mỏ để sản xuất ra các thiết bị, vật tư cho nông nghiệp.
Lúc đó VN dùng tiền đó để mua phân bón từ LX và tự sản xuất từ phân bón tới thuốc trừ sâu. Năng lượng của VN lúc đó nhờ nhà máy thuỷ điện Sông Đà, là nhà máy thuỷ điện lớn nhất Đông Nam Á vào những năm 80s và 90s nên các ngành công nghiệp phục vụ nông nghiệp như nhà máy công nông Sông Công (nhiều người còn nhớ thời máy công nông đi đầy đường, có mặt mọi nơi) , phân lân Việt Trì, cụm công nghiệp Thái Nguyên.
Với dầu thô và than tự khai thác được, tử chủ về năng lượng nhờ thuỷ điện và đường dây 500kv Bắc Nam, nhờ các cụm công nghiệp cơ khí và hoá học của LX và TQ hỗ trợ những năm 1960 thì VN đủ sức để tự chủ lương thực khi người nông dân và hệ thống phân phối được cởi trói.
Sau khi bình thường hoá quan hệ với TQ (và trước khi Mỹ bỏ cấm vận) thì VN lại có nguồn phân bón, máy móc và thậm chí là giống cây trồng rẻ hơn nữa để sản xuất.
Thế nên nếu chỉ có Đổi mới mà không có cơ sở nền tảng là dầu, than, thuỷ điện, các cụm công nghiệp chế tạo máy và hoá chất thì mọi chính sách của nhà nước cũng vô nghĩa.
Cùng bị cấm vận như VN nhưng hoàn cảnh 4 nước Triều Tiên, Iran, Cuba, và Venezuela mỗi khác.
Về đất đai: Venezuela và Cuba có đất đai cực tốt cho nông nghiệp. Iran và Triều Tiên thì đất đai rất kém.
Về năng lượng: Triều Tiên thì tự chủ được một phần năng lượng vì họ có thuỷ điện và các mỏ than lớn và nền công nghiệp chế tạo máy và hoá chất. Iran và Venezuela thì có dầu. Cuba thì chẳng có gì cả.
Về công nghiệp chế tạo máy và xông nghiệp hoá chất: cả Triều Tiên lẫn Cuba đều có một nền công nghiệp chế tạo máy và hoá chất từ thời Liên Xô hỗ trợ để lại nên tự chủ được về phần máy móc. Venezuela thì không có gì vì đảng cầm quyền mới nắm chính quyền hơn 20 năm.
Do các yếu tố trên nên tác động của cấm vận tuyệt đối với 4 nước trên là khác nhau. Đối với Cuba, tác động là lớn nhất vì nó đánh vào cái gốc rễ nhất là năng lượng và nguyên liệu cho nông nghiệp.
Cuba không có dầu, than, và thuỷ điện nên khi chặn các nguồn cung cấp thì mọi cải cách, đổi mới là vô nghĩa.
Đối với Iran và Ven thì do họ có dầu mỏ cực lớn nên việc cấm vận không thể hoàn toàn bóp nghẹt họ được nên Mỹ dùng tới các hoạt động gây rối chính trị, bạo động và trực tiếp can thiệp quân sự.
Với Triều Tiên thì do họ tự chủ được về năng lượng, công nghiệp chết tạo và hoá chất và các kinh nghiệm mà Mỹ trải qua trong cuộc chiến 1950-1953 nên họ vẫn đứng vững và lần lượt đạt được các mục tiêu do họ đề ra.
Với những thứ vắn tắt trên thì có thể nói rằng chủ đổi mới về chính sách - đổi mới về kiến trúc thượng tầng thì không đủ để thay đổi nền kinh tế như đã thành công ở VN. Sự thành công đó phải có sự hỗ trợ của cơ sở hạ tầng - đó là nguồn năng lượng, đất đai và các ngành công nghiệp.
Để lật đổ chính quyền ở một quốc gia, Mỹ sử dụng sức ép lên cơ sở hạ tầng của xã hội (đó là bóp nghẹt các nguồn cung tài nguyên hoặc ngăn chặn việc chuyển hoá tài nguyên thành nguyên liệu sản xuất). Sau đó gây bất ổn định xã hội và tạo sức ép để thay đổi kiến trúc thượng tầng xã hội.
VN đang được phương Tây nêu ra làm bài học cho 4 nước kia với một cái mồi nhử đơn giản: hãy đổi mới chính trị là có hết mọi thứ như VN.
Họ cố tình lờ đi là đổi mới ở VN thành công là nhờ kết hợp đúng cả 4 yếu tố nêu ở đầu comment. Lý do cho việc họ tuyên truyền cho điều đó là nếu các quốc gia trên không kết hợp được 4 yếu tố như VN đã làm thì họ sẽ sụp đổ như LX và Đông Âu.
Nhìn vào 6 nước mà Mỹ đã và đang cấm vận tuyệt đối là TQ, VN, Triều Tiên, Ven, Iran, Cuba thì thấy cách họ gấy sức ép thay đổi thế nào.
Khi họ thấy cần TQ để chống LX thì họ sẵn sàng bỏ mọi cấm vận để bắt tay năm 1972. Khi họ nghĩ là có thể thay đổi chính quyền TQ sau sự kiện Thiên An Môn thì họ lại áp dụng cấm vận.
Khi bất chấp các sự cấm vận đó TQ không sụp đổ thì họ lại lờ đi. Khi TQ có đà vượt lên họ thì họ lại quay lại cấm vận từ kỹ thuật tới công nghệ. Với VN vì cần VN để tạo vòng vây TQ thì họ o bế đủ đường.
Tuy nhiên nếu VN vươn lên thành 1 cường quốc thì họ sẽ lại cấm vận như đã làm với TQ.
Với Triều Tiên thì sau khi họ có vũ khí hạt nhân và khôi phục được kinh tế thì họ lờ đi coi như không tồn tại trong khi họ tấn công Ven và Iran vì hai nước này không có VKHN và dầu tài nguyên.
Còn Cuba, vì chính quyền họ mạnh nhưng lại không có năng lượng thì Mỹ ép bằng mọi cách.
Nếu Ven và Iran không có dầu, nếu Cuba không ở vị trí có thể lắp đặt tên lửa tầm ngắn hướng vào Mỹ, nếu VN và Triều Tiên không ở vị trí cạnh TQ để có thể lợi dụng để chống TQ thì Mỹ sẽ kệ mẹ nhân dân các nước này.
Bạn bè thân thiết của Mỹ giờ có hàng đống bọn độc tài, tham nhũng mất lòng dân gấp nhiều lân mấy nước đó. Còn cũng những nước này, có dân chủ mấy mà không nghe Mỹ thì Mỹ cũng kiếm cách nuốt như đang tính nuốt Greenland.
Nói chung bàn chuyện đạo đức vì dân sở tại trong cấm vận của Mỹ khác đéo gì khen đám buôn ma tuý ra tay giúp xã hội cho đám nghiện mau chết.
Đổi mới giải quyết vấn đề (iii) và (iv).
Vấn đề (i) thì hầu hết các quốc gia đều có. Tuy nhiên vấn đề (ii) thì không phải quốc gia nào cũng có.
Muốn có sản lượng lương thực thì phải có: (i) máy móc từ khâu làm đất tới chế biến nông phẩm, (ii) phân hoá học, (iii) thuốc trừ sâu và (iv) nước.
Cả 4 thứ trên đều cần dầu mỏ và than. Dầu mỏ và than để tạo ra xăng và dầu diesel chạy máy, để làm nguyên liệu và năng lượng chế phân hoá học và thuốc trừ sâu, là nhiên liệu để bơm điều hoà nước.
Việt Nam tiến hành đổi mới từ trước khi Mỹ bỏ cấm vận toàn diện (bao gồm cả xăng dầu) nhưng VN có dầu khí từ liên doanh Vietso Petro.
Lúc đó VN chưa có nhà máy lọc dầu nhưng tiền bán dầu thô được sử dụng để mua xăng, dầu diesel, các chế phẩm từ dầu mỏ để sản xuất ra các thiết bị, vật tư cho nông nghiệp.
Lúc đó VN dùng tiền đó để mua phân bón từ LX và tự sản xuất từ phân bón tới thuốc trừ sâu. Năng lượng của VN lúc đó nhờ nhà máy thuỷ điện Sông Đà, là nhà máy thuỷ điện lớn nhất Đông Nam Á vào những năm 80s và 90s nên các ngành công nghiệp phục vụ nông nghiệp như nhà máy công nông Sông Công (nhiều người còn nhớ thời máy công nông đi đầy đường, có mặt mọi nơi) , phân lân Việt Trì, cụm công nghiệp Thái Nguyên.
Với dầu thô và than tự khai thác được, tử chủ về năng lượng nhờ thuỷ điện và đường dây 500kv Bắc Nam, nhờ các cụm công nghiệp cơ khí và hoá học của LX và TQ hỗ trợ những năm 1960 thì VN đủ sức để tự chủ lương thực khi người nông dân và hệ thống phân phối được cởi trói.
Sau khi bình thường hoá quan hệ với TQ (và trước khi Mỹ bỏ cấm vận) thì VN lại có nguồn phân bón, máy móc và thậm chí là giống cây trồng rẻ hơn nữa để sản xuất.
Thế nên nếu chỉ có Đổi mới mà không có cơ sở nền tảng là dầu, than, thuỷ điện, các cụm công nghiệp chế tạo máy và hoá chất thì mọi chính sách của nhà nước cũng vô nghĩa.
Cùng bị cấm vận như VN nhưng hoàn cảnh 4 nước Triều Tiên, Iran, Cuba, và Venezuela mỗi khác.
Về đất đai: Venezuela và Cuba có đất đai cực tốt cho nông nghiệp. Iran và Triều Tiên thì đất đai rất kém.
Về năng lượng: Triều Tiên thì tự chủ được một phần năng lượng vì họ có thuỷ điện và các mỏ than lớn và nền công nghiệp chế tạo máy và hoá chất. Iran và Venezuela thì có dầu. Cuba thì chẳng có gì cả.
Về công nghiệp chế tạo máy và xông nghiệp hoá chất: cả Triều Tiên lẫn Cuba đều có một nền công nghiệp chế tạo máy và hoá chất từ thời Liên Xô hỗ trợ để lại nên tự chủ được về phần máy móc. Venezuela thì không có gì vì đảng cầm quyền mới nắm chính quyền hơn 20 năm.
Do các yếu tố trên nên tác động của cấm vận tuyệt đối với 4 nước trên là khác nhau. Đối với Cuba, tác động là lớn nhất vì nó đánh vào cái gốc rễ nhất là năng lượng và nguyên liệu cho nông nghiệp.
Cuba không có dầu, than, và thuỷ điện nên khi chặn các nguồn cung cấp thì mọi cải cách, đổi mới là vô nghĩa.
Đối với Iran và Ven thì do họ có dầu mỏ cực lớn nên việc cấm vận không thể hoàn toàn bóp nghẹt họ được nên Mỹ dùng tới các hoạt động gây rối chính trị, bạo động và trực tiếp can thiệp quân sự.
Với Triều Tiên thì do họ tự chủ được về năng lượng, công nghiệp chết tạo và hoá chất và các kinh nghiệm mà Mỹ trải qua trong cuộc chiến 1950-1953 nên họ vẫn đứng vững và lần lượt đạt được các mục tiêu do họ đề ra.
Với những thứ vắn tắt trên thì có thể nói rằng chủ đổi mới về chính sách - đổi mới về kiến trúc thượng tầng thì không đủ để thay đổi nền kinh tế như đã thành công ở VN. Sự thành công đó phải có sự hỗ trợ của cơ sở hạ tầng - đó là nguồn năng lượng, đất đai và các ngành công nghiệp.
Để lật đổ chính quyền ở một quốc gia, Mỹ sử dụng sức ép lên cơ sở hạ tầng của xã hội (đó là bóp nghẹt các nguồn cung tài nguyên hoặc ngăn chặn việc chuyển hoá tài nguyên thành nguyên liệu sản xuất). Sau đó gây bất ổn định xã hội và tạo sức ép để thay đổi kiến trúc thượng tầng xã hội.
VN đang được phương Tây nêu ra làm bài học cho 4 nước kia với một cái mồi nhử đơn giản: hãy đổi mới chính trị là có hết mọi thứ như VN.
Họ cố tình lờ đi là đổi mới ở VN thành công là nhờ kết hợp đúng cả 4 yếu tố nêu ở đầu comment. Lý do cho việc họ tuyên truyền cho điều đó là nếu các quốc gia trên không kết hợp được 4 yếu tố như VN đã làm thì họ sẽ sụp đổ như LX và Đông Âu.
Nhìn vào 6 nước mà Mỹ đã và đang cấm vận tuyệt đối là TQ, VN, Triều Tiên, Ven, Iran, Cuba thì thấy cách họ gấy sức ép thay đổi thế nào.
Khi họ thấy cần TQ để chống LX thì họ sẵn sàng bỏ mọi cấm vận để bắt tay năm 1972. Khi họ nghĩ là có thể thay đổi chính quyền TQ sau sự kiện Thiên An Môn thì họ lại áp dụng cấm vận.
Khi bất chấp các sự cấm vận đó TQ không sụp đổ thì họ lại lờ đi. Khi TQ có đà vượt lên họ thì họ lại quay lại cấm vận từ kỹ thuật tới công nghệ. Với VN vì cần VN để tạo vòng vây TQ thì họ o bế đủ đường.
Tuy nhiên nếu VN vươn lên thành 1 cường quốc thì họ sẽ lại cấm vận như đã làm với TQ.
Với Triều Tiên thì sau khi họ có vũ khí hạt nhân và khôi phục được kinh tế thì họ lờ đi coi như không tồn tại trong khi họ tấn công Ven và Iran vì hai nước này không có VKHN và dầu tài nguyên.
Còn Cuba, vì chính quyền họ mạnh nhưng lại không có năng lượng thì Mỹ ép bằng mọi cách.
Nếu Ven và Iran không có dầu, nếu Cuba không ở vị trí có thể lắp đặt tên lửa tầm ngắn hướng vào Mỹ, nếu VN và Triều Tiên không ở vị trí cạnh TQ để có thể lợi dụng để chống TQ thì Mỹ sẽ kệ mẹ nhân dân các nước này.
Bạn bè thân thiết của Mỹ giờ có hàng đống bọn độc tài, tham nhũng mất lòng dân gấp nhiều lân mấy nước đó. Còn cũng những nước này, có dân chủ mấy mà không nghe Mỹ thì Mỹ cũng kiếm cách nuốt như đang tính nuốt Greenland.
Nói chung bàn chuyện đạo đức vì dân sở tại trong cấm vận của Mỹ khác đéo gì khen đám buôn ma tuý ra tay giúp xã hội cho đám nghiện mau chết.