(VNF) - TS. Phạm Xuân Hòe - nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng cho rằng, Việt Nam cần xây dựng một "tấm đệm an toàn" đủ lớn thông qua việc nâng quy mô dự trữ ngoại hối lên mức hàng trăm tỷ USD nhằm tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.
Tăng dự trữ ngoại hối phải dựa vào nội lực nền kinh tế
Theo TS. Phạm Xuân Hòe, dự trữ ngoại hối không thể gia tăng bằng các biện pháp hành chính hay giải pháp ngắn hạn mà phải được tích lũy từ năng lực thực của nền kinh tế, thông qua xuất khẩu, đầu tư và sản xuất.
Ông cho rằng nếu quy mô dự trữ ngoại hối của Việt Nam đạt mức tương đương các nền kinh tế trong khu vực như Thái Lan, đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp củng cố ổn định vĩ mô và hỗ trợ quá trình tái cơ cấu nền kinh tế.
Tăng dự trữ ngoại hối phải dựa vào nội lực nền kinh tế.Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam cần nâng cao chất lượng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), ưu tiên các tập đoàn công nghệ lớn, doanh nghiệp dẫn đầu chuỗi cung ứng toàn cầu có khả năng chuyển giao công nghệ và tạo liên kết sâu với doanh nghiệp trong nước.
"Khi doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, hàng hóa Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế nhiều hơn, qua đó tạo ra dòng ngoại tệ bền vững cho nền kinh tế", TS. Hòe nhận định.
Bên cạnh đó, ông cho rằng Việt Nam cần đẩy mạnh tái cấu trúc thị trường tài chính theo hướng cân bằng hơn giữa hệ thống ngân hàng và thị trường vốn. Hiện nay, nền kinh tế vẫn phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi thị trường vốn và thị trường trái phiếu doanh nghiệp chưa phát huy đầy đủ vai trò cung ứng vốn trung và dài hạn.
Theo chuyên gia, khi thị trường vốn phát triển mạnh hơn, áp lực lên hệ thống ngân hàng sẽ giảm, từ đó tạo điều kiện để hạ lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực xuất khẩu.
Cần những doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt nền kinh tế
Nhìn từ kinh nghiệm phát triển của Hàn Quốc, TS. Phạm Xuân Hòe cho rằng Việt Nam cần hình thành các doanh nghiệp đầu tàu đủ năng lực cạnh tranh quốc tế, đóng vai trò dẫn dắt nền kinh tế và kéo theo mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh tham gia chuỗi cung ứng.
Ông đánh giá khu vực doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn vẫn còn nhiều dư địa để đảm nhận vai trò tiên phong trong các ngành công nghệ cao, công nghiệp nền tảng và các dự án chiến lược quốc gia nhờ sở hữu nguồn lực lớn và hệ số đòn bẩy tài chính tương đối thấp.
Đối với khu vực tư nhân, TS. Hòe cho rằng cần có sự dịch chuyển mạnh mẽ hơn sang lĩnh vực sản xuất và công nghiệp chế biến chế tạo thay vì tập trung quá nhiều vào bất động sản và tài chính.
Theo ông, hiện hơn một nửa doanh thu của nhóm 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam vẫn đến từ bất động sản và tài chính. Điều này cho thấy dư địa phát triển sản xuất còn rất lớn.
"Nếu các doanh nghiệp lớn không chuyển hướng mạnh sang sản xuất và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu thì Việt Nam sẽ khó trở thành trung tâm sản xuất của thế giới", ông cảnh báo.
Nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Một trong những nhiệm vụ quan trọng khác là nâng cao năng lực của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), vốn được xem là mắt xích còn yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
TS. Hòe cho rằng Nhà nước cần triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ về tín dụng, thuế, đào tạo nhân lực, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường để giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ông dẫn trường hợp một doanh nghiệp sản xuất bao bì tham gia chuỗi cung ứng của Canon. Nhờ có đơn hàng ổn định, kế hoạch kinh doanh rõ ràng và dòng tiền dự báo được, doanh nghiệp này có thể tiếp cận vốn vay dễ dàng mà không cần quá nhiều tài sản bảo đảm.
Theo TS. Hòe, đây là mô hình cần được nhân rộng để gia tăng số lượng doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
TS. Phạm Xuân Hòe cho rằng các giải pháp như nâng cao chất lượng FDI, tái cấu trúc thị trường tài chính, cải cách thể chế, xây dựng doanh nghiệp đầu tàu và phát triển mạnh khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đều hướng tới mục tiêu chung là gia tăng năng lực xuất khẩu, thu hút ngoại tệ và nâng cao dự trữ quốc gia.
"Nếu Việt Nam tích lũy được dự trữ ngoại hối lên mức vài trăm tỷ USD, chúng ta sẽ có đủ nguồn lực để chống chịu các cú sốc từ bên ngoài và chủ động tái cơ cấu nền kinh tế khi cần thiết. Đây không chỉ là vấn đề bảo đảm an toàn tài chính quốc gia mà còn là nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu phát triển dài hạn, hướng tới một "kỳ tích sông Hồng" tương tự như "kỳ tích sông Hàn" mà Hàn Quốc đã đạt được trong quá trình công nghiệp hóa.t", ông Hòe nhấn mạnh.
(VNF) - TS. Phạm Xuân Hòe - nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng cho rằng, Việt Nam cần xây dựng một tấm đệm an toàn đủ lớn thông qua việc nâng quy mô dự trữ ngoại hối lên mức hàng trăm tỷ USD nhằm tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.
vietnamfinance.vn