Johnny Lê Nữu Vượng
Già làng
VUA NORODOM SIHANOUK - NGƯỜI MỞ KHÓA CẤM VẬN 15 NĂM CHO VIỆT NAM
Khóa cấm vận không phải do Mỹ mở, mà do Vua Campuchia mở.
Lịch sử hay ghi "Mỹ dỡ bỏ cấm vận Việt Nam 2/2/1994". Nhưng ít ai hiểu: chìa khóa để Mỹ vặn ổ khóa 15 năm đó không nằm ở Washington, không nằm ở Hà Nội, mà nằm trong tay một người - Đức Vua Norodom Sihanouk của Campuchia. Nếu không có vai trò trung gian, hòa giải, và tầm nhìn địa chính trị của Vua Norodom, Việt Nam có rút quân 10 lần Mỹ cũng không bỏ cấm vận. Bài luận này chứng minh: Công lớn nhất để Mỹ gỡ cấm vận Việt Nam thuộc về Vua Campuchia Norodom Sihanouk.
Bối cảnh bế tắc: 1979-1991, Mỹ khóa chặt Việt Nam vì Campuchia
Sau khi Việt Nam đưa quân vào Campuchia 12/1978, Mỹ coi đây là "xâm lược". Cấm vận toàn diện được kích hoạt. 12 năm ròng, Mỹ giữ 3 điều kiện bất di bất dịch: 1. Việt Nam rút hết quân. 2. Campuchia phải có chính quyền hòa hợp dân tộc. 3. Khmer Đỏ phải có chỗ trong tiến trình chính trị.
Việt Nam rút quân 1989, nhưng Mỹ vẫn không bỏ cấm vận. Vì sao? Vì Mỹ không tin Hà Nội. Vì Khmer Đỏ vẫn còn súng. Vì ASEAN vẫn sợ Việt Nam quay lại. Lúc này, cả thế giới bế tắc. Liên Hợp Quốc họp 100 lần vô ích. Liên Xô sụp đổ, Việt Nam mất chỗ dựa. Cấm vận như bức tường thép không có cửa.
Vua Norodom Sihanouk - Kiến trúc sư của hòa bình Campuchia.
Giữa bãi mìn địa chính trị đó, duy nhất một người có đủ "uy tín + trí tuệ + vị thế" để bước vào là Vua Norodom Sihanouk. Ông có 3 thứ vũ khí mà không nguyên thủ nào có:
Vũ khí 1: Uy tín vượt ra khỏi biên giới Campuchia
Vua Sihanouk không phải tổng thống, không phải thủ tướng. Ông là "Vua Cha dân tộc". 40 năm, ông là biểu tượng duy nhất được cả Khmer Đỏ, Hun Sen, Son Sann đều nể. Mỹ nể. Trung Quốc nể. Liên Xô nể. Khi Vua Sihanouk nói, cả thế giới lắng nghe. Không ai có tư cách thay ông ngồi vào bàn đàm phán Campuchia.
Vũ khí 2: Tầm nhìn "Campuchia trung lập, không phe"
Từ 1988, Vua Sihanouk đề xuất "Giải pháp Sihanouk": Campuchia trung lập, phi ********, phi Khmer Đỏ, dưới sự giám sát của LHQ. Đề xuất này khôn ngoan đến mức Mỹ không thể từ chối, Việt Nam không thể phản đối, Trung Quốc không thể ngăn. Ông biến Campuchia từ "chiến trường Mỹ - Liên Xô" thành "quốc gia trung lập do Vua bảo hộ". Một khi Campuchia trung lập, lý do Mỹ cấm vận Việt Nam biến mất.
Vũ khí 3: Nước cờ "tha thứ cho Việt Nam"
Năm 1991, tại Hội nghị Paris, Vua Sihanouk làm điều không ai dám: Ông bắt tay Thủ tướng Hun Sen do Việt Nam dựng lên, và tuyên bố "Campuchia tha thứ cho Việt Nam". Một câu nói của Vua = xóa bỏ 12 năm chữ "xâm lược". Khi Vua là nạn nhân mà Vua còn tha thứ, Mỹ lấy cớ gì để tiếp tục trừng phạt?
4 công lớn của Vua Norodom khiến Mỹ buộc phải gỡ cấm vận.
Công lớn 1: Vua ký Hiệp định Paris 23/10/1991, dọn sạch lý do cấm vận
Hiệp định Paris do Vua Sihanouk chủ trì ký kết có 3 điều cốt lõi: Việt Nam rút quân xong 1989, LHQ vào giám sát, Campuchia bầu cử tự do 1993. Chỉ sau khi Vua đặt bút ký, Mỹ mới mất hết lý do pháp lý để giữ cấm vận. Trước đó, Mỹ nói "Việt Nam chưa rút quân minh bạch". Sau chữ ký của Vua, Mỹ không thể nói thêm chữ nào.
Công lớn 2: Vua thuyết phục Washington "Việt Nam không còn là mối đe dọa"
1992-1993, Vua Sihanouk bay sang Mỹ 4 lần gặp Tổng thống Bush và Clinton. Ông nói 1 câu làm thay đổi chính sách Mỹ: "Campuchia đã hòa bình. Việt Nam đã rút. Khóa cửa Campuchia rồi. Các ngài còn khóa Việt Nam làm gì?". Vua dùng uy tín cá nhân bảo lãnh cho Việt Nam. Khi Vua Campuchia nói "Việt Nam vô tội", Quốc hội Mỹ hết lý do bỏ phiếu giữ cấm vận.
Công lớn 3: Vua tổ chức bầu cử 1993, chứng minh Campuchia ổn định
Tháng 5/1993, dưới sự bảo trợ của Vua Sihanouk, Campuchia tổ chức bầu cử với 4 triệu dân đi bỏ phiếu, LHQ giám sát. Thế giới thấy Campuchia không sụp đổ sau khi Việt Nam rút. Thấy Khmer Đỏ bị loại khỏi chính trường. Khi Campuchia ổn định, Mỹ không còn cớ "bảo vệ Đông Nam Á khỏi Việt Nam". Vua Sihanouk dùng lá phiếu của dân Campuchia để bẻ gãy lập luận cấm vận của Mỹ.
Công lớn 4: Vua lên ngôi 1993, khóa lại hòa bình
24/9/1993, Vua Norodom Sihanouk tái đăng quang. Cả thế giới đến dự. Mỹ cử phái đoàn cấp cao. Hình ảnh Vua đội vương miện, giơ tay ban phước cho dân Campuchia được truyền hình toàn cầu. Đó là khoảnh khắc Mỹ hiểu: Campuchia đã xong. Kẻ "xâm lược" đã rút. Người "bị xâm lược" đã tha thứ và lên ngôi. Giữ cấm vận thêm 1 ngày là Mỹ tự biến minh thành kẻ ác.
Kết: Vua Norodom - Người hùng thầm lặng của Việt Nam.
15 năm cấm vận là 15 năm Việt Nam mất 30 tỷ USD. Nhưng chỉ cần 1 người Campuchia - Vua Norodom Sihanouk - đứng ra hòa giải, nói 1 câu "tha thứ", ký 1 bản hiệp định, tổ chức 1 cuộc bầu cử, là cả bức tường cấm vận sụp đổ.
Mỹ gỡ cấm vận vì lợi ích Mỹ. Nhưng công cụ để Mỹ có lợi ích đó là ngòi bút và vương miện của Vua Campuchia Norodom Sihanouk. Không có Vua, Việt Nam rút quân 100 lần Mỹ vẫn nói "Campuchia chưa ổn định". Có Vua, Việt Nam chỉ cần rút 1 lần, Mỹ phải bỏ cấm vận.
Lịch sử sẽ mãi ghi: Người Việt Nam phải cảm ơn Đức Vua Norodom Sihanouk. Vì Ngài không chỉ cứu Campuchia, Ngài còn mở đường cho 90 triệu dân Việt Nam bước ra khỏi 15 năm cô lập. Đó mới là "công lớn" đúng nghĩa.
Khóa cấm vận không phải do Mỹ mở, mà do Vua Campuchia mở.
Lịch sử hay ghi "Mỹ dỡ bỏ cấm vận Việt Nam 2/2/1994". Nhưng ít ai hiểu: chìa khóa để Mỹ vặn ổ khóa 15 năm đó không nằm ở Washington, không nằm ở Hà Nội, mà nằm trong tay một người - Đức Vua Norodom Sihanouk của Campuchia. Nếu không có vai trò trung gian, hòa giải, và tầm nhìn địa chính trị của Vua Norodom, Việt Nam có rút quân 10 lần Mỹ cũng không bỏ cấm vận. Bài luận này chứng minh: Công lớn nhất để Mỹ gỡ cấm vận Việt Nam thuộc về Vua Campuchia Norodom Sihanouk.
Bối cảnh bế tắc: 1979-1991, Mỹ khóa chặt Việt Nam vì Campuchia
Sau khi Việt Nam đưa quân vào Campuchia 12/1978, Mỹ coi đây là "xâm lược". Cấm vận toàn diện được kích hoạt. 12 năm ròng, Mỹ giữ 3 điều kiện bất di bất dịch: 1. Việt Nam rút hết quân. 2. Campuchia phải có chính quyền hòa hợp dân tộc. 3. Khmer Đỏ phải có chỗ trong tiến trình chính trị.
Việt Nam rút quân 1989, nhưng Mỹ vẫn không bỏ cấm vận. Vì sao? Vì Mỹ không tin Hà Nội. Vì Khmer Đỏ vẫn còn súng. Vì ASEAN vẫn sợ Việt Nam quay lại. Lúc này, cả thế giới bế tắc. Liên Hợp Quốc họp 100 lần vô ích. Liên Xô sụp đổ, Việt Nam mất chỗ dựa. Cấm vận như bức tường thép không có cửa.
Vua Norodom Sihanouk - Kiến trúc sư của hòa bình Campuchia.
Giữa bãi mìn địa chính trị đó, duy nhất một người có đủ "uy tín + trí tuệ + vị thế" để bước vào là Vua Norodom Sihanouk. Ông có 3 thứ vũ khí mà không nguyên thủ nào có:
Vũ khí 1: Uy tín vượt ra khỏi biên giới Campuchia
Vua Sihanouk không phải tổng thống, không phải thủ tướng. Ông là "Vua Cha dân tộc". 40 năm, ông là biểu tượng duy nhất được cả Khmer Đỏ, Hun Sen, Son Sann đều nể. Mỹ nể. Trung Quốc nể. Liên Xô nể. Khi Vua Sihanouk nói, cả thế giới lắng nghe. Không ai có tư cách thay ông ngồi vào bàn đàm phán Campuchia.
Vũ khí 2: Tầm nhìn "Campuchia trung lập, không phe"
Từ 1988, Vua Sihanouk đề xuất "Giải pháp Sihanouk": Campuchia trung lập, phi ********, phi Khmer Đỏ, dưới sự giám sát của LHQ. Đề xuất này khôn ngoan đến mức Mỹ không thể từ chối, Việt Nam không thể phản đối, Trung Quốc không thể ngăn. Ông biến Campuchia từ "chiến trường Mỹ - Liên Xô" thành "quốc gia trung lập do Vua bảo hộ". Một khi Campuchia trung lập, lý do Mỹ cấm vận Việt Nam biến mất.
Vũ khí 3: Nước cờ "tha thứ cho Việt Nam"
Năm 1991, tại Hội nghị Paris, Vua Sihanouk làm điều không ai dám: Ông bắt tay Thủ tướng Hun Sen do Việt Nam dựng lên, và tuyên bố "Campuchia tha thứ cho Việt Nam". Một câu nói của Vua = xóa bỏ 12 năm chữ "xâm lược". Khi Vua là nạn nhân mà Vua còn tha thứ, Mỹ lấy cớ gì để tiếp tục trừng phạt?
4 công lớn của Vua Norodom khiến Mỹ buộc phải gỡ cấm vận.
Công lớn 1: Vua ký Hiệp định Paris 23/10/1991, dọn sạch lý do cấm vận
Hiệp định Paris do Vua Sihanouk chủ trì ký kết có 3 điều cốt lõi: Việt Nam rút quân xong 1989, LHQ vào giám sát, Campuchia bầu cử tự do 1993. Chỉ sau khi Vua đặt bút ký, Mỹ mới mất hết lý do pháp lý để giữ cấm vận. Trước đó, Mỹ nói "Việt Nam chưa rút quân minh bạch". Sau chữ ký của Vua, Mỹ không thể nói thêm chữ nào.
Công lớn 2: Vua thuyết phục Washington "Việt Nam không còn là mối đe dọa"
1992-1993, Vua Sihanouk bay sang Mỹ 4 lần gặp Tổng thống Bush và Clinton. Ông nói 1 câu làm thay đổi chính sách Mỹ: "Campuchia đã hòa bình. Việt Nam đã rút. Khóa cửa Campuchia rồi. Các ngài còn khóa Việt Nam làm gì?". Vua dùng uy tín cá nhân bảo lãnh cho Việt Nam. Khi Vua Campuchia nói "Việt Nam vô tội", Quốc hội Mỹ hết lý do bỏ phiếu giữ cấm vận.
Công lớn 3: Vua tổ chức bầu cử 1993, chứng minh Campuchia ổn định
Tháng 5/1993, dưới sự bảo trợ của Vua Sihanouk, Campuchia tổ chức bầu cử với 4 triệu dân đi bỏ phiếu, LHQ giám sát. Thế giới thấy Campuchia không sụp đổ sau khi Việt Nam rút. Thấy Khmer Đỏ bị loại khỏi chính trường. Khi Campuchia ổn định, Mỹ không còn cớ "bảo vệ Đông Nam Á khỏi Việt Nam". Vua Sihanouk dùng lá phiếu của dân Campuchia để bẻ gãy lập luận cấm vận của Mỹ.
Công lớn 4: Vua lên ngôi 1993, khóa lại hòa bình
24/9/1993, Vua Norodom Sihanouk tái đăng quang. Cả thế giới đến dự. Mỹ cử phái đoàn cấp cao. Hình ảnh Vua đội vương miện, giơ tay ban phước cho dân Campuchia được truyền hình toàn cầu. Đó là khoảnh khắc Mỹ hiểu: Campuchia đã xong. Kẻ "xâm lược" đã rút. Người "bị xâm lược" đã tha thứ và lên ngôi. Giữ cấm vận thêm 1 ngày là Mỹ tự biến minh thành kẻ ác.
Kết: Vua Norodom - Người hùng thầm lặng của Việt Nam.
15 năm cấm vận là 15 năm Việt Nam mất 30 tỷ USD. Nhưng chỉ cần 1 người Campuchia - Vua Norodom Sihanouk - đứng ra hòa giải, nói 1 câu "tha thứ", ký 1 bản hiệp định, tổ chức 1 cuộc bầu cử, là cả bức tường cấm vận sụp đổ.
Mỹ gỡ cấm vận vì lợi ích Mỹ. Nhưng công cụ để Mỹ có lợi ích đó là ngòi bút và vương miện của Vua Campuchia Norodom Sihanouk. Không có Vua, Việt Nam rút quân 100 lần Mỹ vẫn nói "Campuchia chưa ổn định". Có Vua, Việt Nam chỉ cần rút 1 lần, Mỹ phải bỏ cấm vận.
Lịch sử sẽ mãi ghi: Người Việt Nam phải cảm ơn Đức Vua Norodom Sihanouk. Vì Ngài không chỉ cứu Campuchia, Ngài còn mở đường cho 90 triệu dân Việt Nam bước ra khỏi 15 năm cô lập. Đó mới là "công lớn" đúng nghĩa.
.png "Sex :vozvn (53):"){kind=icon}
