việc hình thành các thứ bậc (hierarchy) đúng là không thể tránh khỏi.
nhưng trong một xã hội tự do, có rất nhiều chứ không phải chỉ một thứ bậc. ví dụ thứ bậc về kinh tế, thứ bậc về khoa học, thứ bậc về trình độ nấu phở, về làm bánh, về dạy toán ....
thứ hai, là trong một xã hội coi trọng vai trò của cá nhân, thì thứ bậc đó chỉ tạo ra sự cạnh tranh giữa các cá nhân, chứ không sinh ra đấu tranh giai cấp. giai cấp chỉ là một cách để mày phân nhóm, gán nhãn các cá nhân. khi vai trò cá nhân cao hơn vai trò của các cái nhãn mà họ thuộc về, thì những cá nhân cùng "giai cấp" cũng cạnh tranh với nhau, còn cạnh tranh giữa các cá nhân dù thuộc "giai cấp" khác nhau cũng chỉ là vì lợi ích cá nhân chứ không hề mang động lực, màu sắc của đấu tranh giai cấp.
(nói thêm, Marx muôn nhìn nhận lịch sử thế giới như sàn đấu của các "giai cấp", điều đó tất yếu dẫn tới Marx phải bỏ sở hữu cá nhân, thay bằng sở hữu tập thể, vì Marx thừa hiểu nếu sở hữu là cá nhân thì làm gì có động lực đấu tranh giai cấp nữa. nhưng đó là sai lầm của Marx)
trong một xã hội có tự do và tôn trọng sở hữu cá nhân, thì các hierarchy sẽ hình thành dựa trên năng lực làm lợi cho người khác của các cá nhân đó. mày làm giàu cho bản thân bằng cách cũng làm giàu cho người khác, vì nếu không thì sẽ chẳng ai hợp tác với mày. thứ bậc dựa trên năng lực là một điều đáng mong muốn và hơn nữa có rất nhiều thứ bậc chứ không chỉ một, nên nó tận dụng được năng lực cá nhân ở mọi mặt khác nhau.
trái ngược lại, trong một xã hội toàn trị độc đoán, chỉ có một thứ bậc duy nhất, đó là thứ bậc dựa trên quyền lực. nó cho phép cá nhân này dùng quyền lực để áp đặt lên cá nhân khác. chính vì thế nó luôn đặt cá nhân dưới tập thể, và không bảo vệ được quyền tự do cá nhân.
Cái mày nói, tao nghĩ cũng là bổ sung hay, còn mỗi giai cấp lại có từng tầng lớp nhỏ hơn trực thuộc, xã hội mà, rộng lớn vô cùng.
Giai cấp, đầu tiên thì phân ra thống trị và bị trị, trong mỗi giai cấp lại cũng phân ra nhiều tầng lớp nhỏ, trong từng tầng lớp, cũng lại chia nhỏ thành các nhóm nhỏ hơn nữa…
Có vẻ giống như 1 cái cây bán hàng đa cấp, còn sự cạnh tranh, nó nảy sinh và diễn biến trong từng cá nhân với nhau. Xã hội nào cũng vậy, mâu thuẫn nội tại luôn như vậy, và nếu không điều hoà được mâu thuẫn nội tại, thì có cách mệnh, thì có biểu tình…
Cái cốt lõi của mỗi chế độ, tao đã nói là dựa vào cái gì để quy định thứ bậc, đó chỉ là một phần, nói đúng hơn và rộng hơn, là dựa vào cái gì để điều hoà mâu thuẫn, có mâu thuẫn nội tại, có mâu thuẫn với nước ngoài… riêng về mâu thuẫn nội tại, thì để điều hoà nó, cần thiết làm ổn định cái việc sắp xếp thứ bậc (đó cũng chỉ là 1 phần cần thiết, còn cần không biết bao nhiêu thứ).
Mày nói đúng về sai lầm của Marx, có vẻ như ông ta không muốn khai triển kỹ vấn đề này, mục đích là gì thì chỉ có thể đoán mà thôi.
Và mày cũng khá chính xác trong việc nói đến 1 xã hội dựa vào quyền lực để phân thứ bậc, dựa vào quyền lực, được người khác ban cho, được thừa kế… là hình thức từ thời phong kiến, xã hội ngày nay thì việc khẳng định bản thân để đạt được quyền lực có nhiều hơn…
Thôi, chứ nói tầm vĩ mô thì có vài năm cũng không nói hết được, mà cũng toàn là những điều chung chung khó hiểu, thế nào cũng có vẻ đúng, bởi lẽ xã hội quá lớn, quá phức tạp, cái ta thấy chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Nên là bàn luận cái này, nhiều người cứ đăng đàn diễn thuyết, chứ thật ra mấy ai đủ tầm và trình độ để nói đâu, mà người có tầm, có trình độ, thì cũng còn những ngọn núi khác mà họ chỉ nhìn thấy được, chứ chả phải đứng trên đó, mỗi người mỗi nghề mỗi cảnh, dùng cả đời, cũng không hiểu hết được xã hội.
. cái mày gọi "bất công trong xh" thực ra chỉ là sự thể hiện của các thứ bậc - thứ không thể xóa bỏ trừ khi mày xóa bỏ quyền tự do lựa chọn và quyền tư hữu tài sản. Marx mang đến "bình đẳng" chính là bằng cách tập trung quyền lực vào nhà nước, xóa bỏ quyền tự do cá nhân, vô hình trung tạo ra một thứ bậc dựa trên quyền lực và đó mới thực sự là "bất công trong xã hội".
.png "Sex :vozvn (22):"){kind=icon}
.png "Sex :vozvn (12):"){kind=icon}
https://anhvl.com-image.top/clarion-color-swatches-white-xamvn-***.png,
