Johnsmith
Con chim biết nói
Hello các m. Lại là t John Smith đây. Thường thì hiếm khi t lên bài liên tục (bài trước về “tiền trong dân còn nhiều” của t mới đăng hồi đầu tuần) nhưng chả là hôm nay t vừa có một buổi nói chuyện với một anh người quen là người Nhật về kỳ bầu cử sắp tới ở nước này.
Buổi trò chuyện khá là thú vị và chủ đề là về các Nguyễn-san (họ Nguyễn có vẻ đông và các anh betonamu-jin qua làm bậy có vẻ nhiều họ Nguyễn nên cứ ai bị bắt thì dân Nhật cứ mặc định kêu là Nguyễn-san) nên t nghĩ t share lại một vài ý cho anh em xàm bình loạn chơi. Đại hội võ lâm bên ta hóng hớt ko đc gì thì thôi ta đi hóng chuyện thằng hàng xóm.
Đôi nét về công chức Nhật
Anh bạn này tốt nghiệp đại học Hitotsubashi (một đại học khá danh tiếng) và đang là công chức hành chính trong bộ máy công quyền ở Osaka Fu (Hán Việt dịch là Phủ). Osaka Fu tương đương với một Ken (Prefecture hay Tỉnh - đơn vị hành chính cấp 1 của Nhật và toàn Nhật chỉ có hai Fu là Osaka và Kyoto). Osaka là một tỉnh có rất đông các Nguyễn-san nên có lẽ anh cũng hay phải giải quyết các công việc liên quan đến nhóm này nhiều.
Ở bên Nhật, công chức hành chính được xem là tầng lớp elite, chứ ko fai “sáng cắp ô đi, tối cắp về”. Chính trị gia thì có thể đến rồi đi (do dân bầu) chứ công chức thì thường là làm cả đời. Nhưng không phải vì thế mà dân Nhật xem họ là elite mà là vì chuyên môn của họ. Nếu tml nào từng ngâm cứu về policy making của Nhật thì sẽ biết đến “tam giác sắt” khét tiếng, trong đó doanh nghiệp là bên “đặt hàng lợi ích”, chính trị gia là bên đi vận động vốn chính trị cho chính sách trước quốc hội và quốc dân, công chức hành chính sẽ là bên soạn thảo chính sách thành luật.
Ở Nhật, cái đặc trưng trong quy trình này là lắm khi công chức mới là bên chi phối, chứ ko phải chính trị gia, vì họ có thể dùng vấn đề chuyên môn, quy trình, luật pháp…tạo quyền lực mềm, bắt chính trị gia phải theo họ, dù về mặt nguyên tắc, hành chính phải phục tùng chính trị. Ví dụ đơn giản, chính trị gia A muốn chủ trương đó thành luật nhưng công chức B nói: “Ui cái đó khó khả thi về chuyên môn lắm anh ơi, anh thích thì em soạn cho anh nhưng nó sai về chuyên môn sau này đối lập, dân chúng nó bắt bẻ em ko biết đâu nhé”. A nghe thế chả rén ngay.
Nói chung, công chức bên đó chỉ thuần chuyên môn, dựa vào chuyên môn mà phán, chứ ko theo đảng phái nào hết. Nên dân họ coi trọng.
Về kỳ bầu cử
Nhật mới có nữ thủ đầu tiên trong lịch sử là bà Sanae Takaichi, và có vẻ cũng cứng rắn nhất trong lịch sử, đặc biệt là về vấn đề lao động nhập cư. Bà này vừa tuyên bố giải tán Hạ viện (Chúng Nghị Viện) để bầu cử dù mới thành lập chính phủ liên hiệp được có 3 tháng.
Cả tao và anh bạn kia đều đồng tình rằng đây là một nước đi thông minh như vô cùng mạo hiểm. Vì uy tín trong dân của bà này đang rất cao (thể hiện qua các cuộc thăm dò dư luận), bà này đang làm đúng cái trò mà Margaret Thatcher từng làm ngày xưa (bà này cũng thường được gọi là “bà đầm thép của châu Á”), tạo nên một kẻ thù chung là một thế lực ngoại quốc để dâng cao tinh thần dân tộc, hướng sự chú ý của dân ra khỏi các vấn đề quốc nội đang nhức nhối. Với Thatcher thì là Falkland, với bà này thì là Tàu Khựa. Từ lúc lên đến giờ, đây có lẽ là người phụ nữ đầu tiên (sau Bành Lệ Viên) làm anh Xi tao đái ra quần vì những tuyên bố và hành động theo kiểu “thích là nhích, đụng là trụng” chứ đéo phải con bài “mõm” như a tao vẫn làm xưa h.
Nội các Sanae đang là một Nội các liên hiệp với đảng khác (do trong kỳ bầu cử vừa rồi, LDP đã ko đủ số ghế theo Hiến pháp để thành lập chính phủ) nên quyết sách của chính phủ cũng không thể toàn ý theo cương lĩnh của LDP mà phải nhìn mặt cái đảng kia nữa. Nên ý bà này là nhân lúc ủng hộ mình đang cao thì bầu cử lại để LDP lấy thêm ghế, đủ để thành lập Nội các chỉ có LDP giống như các nhiệm kỳ trước. Qua đó thúc đẩy chính sách của LDP một cách dứt khoát và tuyệt đối, mà không phải nhìn mặt tg nào hết.
Tại sao các anh Nguyễn-san lại chửi?
Cương lĩnh tranh cử của bà Sanae lần này tập chung vào chính sách lao động nước ngoài, núp dưới dạng chương trình thực tập sinh á. Cái ý tưởng của chương trình này ban đầu khá là hay, đó là Nhật tiếp nhận lao động Việt qua đó làm tại các doanh nghiệp thiếu lao động ở một số ngành nghề. Đây là quan hệ win-win, Nhật giải quyết được tình cảnh thiếu culi trong những ngành nghề mà dân Nhật ko muốn làm, Việt thì có được một đội ngũ lao động có tay nghề thực chất để mang về phát triển đất nước.
Nhưng dần qua thời gian, cái mục tiêu “nâng cao tay nghề lao động” to tát kia dần bị mờ nhạt và chỉ còn là hình thức, h doanh nghiệp Nhật tham gia chương trình chỉ để tìm kiếm lao động giá rẻ (đa phần chỉ đào tạo tiếng Nhật, kỹ năng qua loa một tí rồi đưa vào bóc lột) còn dân Việt qua đó chỉ để kiếm tiền (và làm bậy). Đúng như anh bạn t nhận xét: “Tao ko thấy việc qua đây hái củ sen hay mổ cá giữa trời đông âm 20 độ sẽ nâng cao được cái j cho dân Việt”.
Tới đây, chương trình này sẽ bị bỏ để thay bằng một chương trình có tiêu chí khắt khe hơn ở nhiều tiêu chí, đặc biệt là hình như đòi lao động phải có một “kỹ năng đặc định” nào đó thì mới đc qua và ở lại (anh bạn t nói có cả một đường dây làm chứng chỉ giả cho lao động nước ngoài bên đây mới bị triệt phá). Đây có lẽ là thứ mà các Nguyễn-san thiếu kỹ năng và các anh trốn lại lo lắng. Thêm vào đó, anh bạn t cho rằng do các anh Nguyễn-san đi nghe tin đồn thất thiệt ở đâu đó rằng bà này sẽ thành lập cơ quan đến trục xuất hàng loạt lao động.
Kết
Anh bạn tao kể là bên đây, các anh Nguyễn-san đang comment “rất nhiệt” trên các diễn đàn và hình như còn có cả phong trào “viết thư” phản đối bà Sanae gửi đi tùm lum. Anh cũng hỏi một cách rất “ý nhị” là ở bên đây các anh í ý kiến hơi nhiều, lúc còn ở bên đó có thể ko
Anh bạn t cũng nhận định rằng, bà Sanae sẽ nhận không ít gạch đá từ giới doanh nghiệp chuyên xài nguồn nhân công giá rẻ này, vì hẳn nhiên việc siết thế này sẽ làm cho họ khó tuyển, tăng chi phí này kia lên rất nhiều. Nên chưa chắc đợt này LDP đã ăn, nhất là khi trong đảng này vẫn còn nhiều phe phái (faction) và ko phải phe nào cũng hài lòng với bà này. Đây cũng là vấn đề mà ít thủ Nhật dám rờ vào lõi, trước giờ chỉ gõ gõ trên bề mặt thôi vì ko dám làm phật ý giới doanh nghiệp.
Mà nói đi cũng phải nói lại. Một ông cụ đã từng “lói”: “Mình có sao thì người ta mới thế”. Ác cảm của dân Nhật đối với Nguyễn-san không phải ngày một ngày hai mà có, sự “xâm thực văn hóa”, “phá hoại và trộm cắp” đã làm cho họ ngán đến tận cổ. Anh bạn t chốt: “Nhật sẽ không thể có một thủ tướng bài ngoại nếu dân không bài ngoại”.
Buổi trò chuyện khá là thú vị và chủ đề là về các Nguyễn-san (họ Nguyễn có vẻ đông và các anh betonamu-jin qua làm bậy có vẻ nhiều họ Nguyễn nên cứ ai bị bắt thì dân Nhật cứ mặc định kêu là Nguyễn-san) nên t nghĩ t share lại một vài ý cho anh em xàm bình loạn chơi. Đại hội võ lâm bên ta hóng hớt ko đc gì thì thôi ta đi hóng chuyện thằng hàng xóm.
Đôi nét về công chức Nhật
Anh bạn này tốt nghiệp đại học Hitotsubashi (một đại học khá danh tiếng) và đang là công chức hành chính trong bộ máy công quyền ở Osaka Fu (Hán Việt dịch là Phủ). Osaka Fu tương đương với một Ken (Prefecture hay Tỉnh - đơn vị hành chính cấp 1 của Nhật và toàn Nhật chỉ có hai Fu là Osaka và Kyoto). Osaka là một tỉnh có rất đông các Nguyễn-san nên có lẽ anh cũng hay phải giải quyết các công việc liên quan đến nhóm này nhiều.
Ở bên Nhật, công chức hành chính được xem là tầng lớp elite, chứ ko fai “sáng cắp ô đi, tối cắp về”. Chính trị gia thì có thể đến rồi đi (do dân bầu) chứ công chức thì thường là làm cả đời. Nhưng không phải vì thế mà dân Nhật xem họ là elite mà là vì chuyên môn của họ. Nếu tml nào từng ngâm cứu về policy making của Nhật thì sẽ biết đến “tam giác sắt” khét tiếng, trong đó doanh nghiệp là bên “đặt hàng lợi ích”, chính trị gia là bên đi vận động vốn chính trị cho chính sách trước quốc hội và quốc dân, công chức hành chính sẽ là bên soạn thảo chính sách thành luật.
Ở Nhật, cái đặc trưng trong quy trình này là lắm khi công chức mới là bên chi phối, chứ ko phải chính trị gia, vì họ có thể dùng vấn đề chuyên môn, quy trình, luật pháp…tạo quyền lực mềm, bắt chính trị gia phải theo họ, dù về mặt nguyên tắc, hành chính phải phục tùng chính trị. Ví dụ đơn giản, chính trị gia A muốn chủ trương đó thành luật nhưng công chức B nói: “Ui cái đó khó khả thi về chuyên môn lắm anh ơi, anh thích thì em soạn cho anh nhưng nó sai về chuyên môn sau này đối lập, dân chúng nó bắt bẻ em ko biết đâu nhé”. A nghe thế chả rén ngay.
Nói chung, công chức bên đó chỉ thuần chuyên môn, dựa vào chuyên môn mà phán, chứ ko theo đảng phái nào hết. Nên dân họ coi trọng.
Về kỳ bầu cử
Nhật mới có nữ thủ đầu tiên trong lịch sử là bà Sanae Takaichi, và có vẻ cũng cứng rắn nhất trong lịch sử, đặc biệt là về vấn đề lao động nhập cư. Bà này vừa tuyên bố giải tán Hạ viện (Chúng Nghị Viện) để bầu cử dù mới thành lập chính phủ liên hiệp được có 3 tháng.
Cả tao và anh bạn kia đều đồng tình rằng đây là một nước đi thông minh như vô cùng mạo hiểm. Vì uy tín trong dân của bà này đang rất cao (thể hiện qua các cuộc thăm dò dư luận), bà này đang làm đúng cái trò mà Margaret Thatcher từng làm ngày xưa (bà này cũng thường được gọi là “bà đầm thép của châu Á”), tạo nên một kẻ thù chung là một thế lực ngoại quốc để dâng cao tinh thần dân tộc, hướng sự chú ý của dân ra khỏi các vấn đề quốc nội đang nhức nhối. Với Thatcher thì là Falkland, với bà này thì là Tàu Khựa. Từ lúc lên đến giờ, đây có lẽ là người phụ nữ đầu tiên (sau Bành Lệ Viên) làm anh Xi tao đái ra quần vì những tuyên bố và hành động theo kiểu “thích là nhích, đụng là trụng” chứ đéo phải con bài “mõm” như a tao vẫn làm xưa h.
Nội các Sanae đang là một Nội các liên hiệp với đảng khác (do trong kỳ bầu cử vừa rồi, LDP đã ko đủ số ghế theo Hiến pháp để thành lập chính phủ) nên quyết sách của chính phủ cũng không thể toàn ý theo cương lĩnh của LDP mà phải nhìn mặt cái đảng kia nữa. Nên ý bà này là nhân lúc ủng hộ mình đang cao thì bầu cử lại để LDP lấy thêm ghế, đủ để thành lập Nội các chỉ có LDP giống như các nhiệm kỳ trước. Qua đó thúc đẩy chính sách của LDP một cách dứt khoát và tuyệt đối, mà không phải nhìn mặt tg nào hết.
Tại sao các anh Nguyễn-san lại chửi?
Cương lĩnh tranh cử của bà Sanae lần này tập chung vào chính sách lao động nước ngoài, núp dưới dạng chương trình thực tập sinh á. Cái ý tưởng của chương trình này ban đầu khá là hay, đó là Nhật tiếp nhận lao động Việt qua đó làm tại các doanh nghiệp thiếu lao động ở một số ngành nghề. Đây là quan hệ win-win, Nhật giải quyết được tình cảnh thiếu culi trong những ngành nghề mà dân Nhật ko muốn làm, Việt thì có được một đội ngũ lao động có tay nghề thực chất để mang về phát triển đất nước.
Nhưng dần qua thời gian, cái mục tiêu “nâng cao tay nghề lao động” to tát kia dần bị mờ nhạt và chỉ còn là hình thức, h doanh nghiệp Nhật tham gia chương trình chỉ để tìm kiếm lao động giá rẻ (đa phần chỉ đào tạo tiếng Nhật, kỹ năng qua loa một tí rồi đưa vào bóc lột) còn dân Việt qua đó chỉ để kiếm tiền (và làm bậy). Đúng như anh bạn t nhận xét: “Tao ko thấy việc qua đây hái củ sen hay mổ cá giữa trời đông âm 20 độ sẽ nâng cao được cái j cho dân Việt”.
Tới đây, chương trình này sẽ bị bỏ để thay bằng một chương trình có tiêu chí khắt khe hơn ở nhiều tiêu chí, đặc biệt là hình như đòi lao động phải có một “kỹ năng đặc định” nào đó thì mới đc qua và ở lại (anh bạn t nói có cả một đường dây làm chứng chỉ giả cho lao động nước ngoài bên đây mới bị triệt phá). Đây có lẽ là thứ mà các Nguyễn-san thiếu kỹ năng và các anh trốn lại lo lắng. Thêm vào đó, anh bạn t cho rằng do các anh Nguyễn-san đi nghe tin đồn thất thiệt ở đâu đó rằng bà này sẽ thành lập cơ quan đến trục xuất hàng loạt lao động.
Kết
Anh bạn tao kể là bên đây, các anh Nguyễn-san đang comment “rất nhiệt” trên các diễn đàn và hình như còn có cả phong trào “viết thư” phản đối bà Sanae gửi đi tùm lum. Anh cũng hỏi một cách rất “ý nhị” là ở bên đây các anh í ý kiến hơi nhiều, lúc còn ở bên đó có thể ko
Anh bạn t cũng nhận định rằng, bà Sanae sẽ nhận không ít gạch đá từ giới doanh nghiệp chuyên xài nguồn nhân công giá rẻ này, vì hẳn nhiên việc siết thế này sẽ làm cho họ khó tuyển, tăng chi phí này kia lên rất nhiều. Nên chưa chắc đợt này LDP đã ăn, nhất là khi trong đảng này vẫn còn nhiều phe phái (faction) và ko phải phe nào cũng hài lòng với bà này. Đây cũng là vấn đề mà ít thủ Nhật dám rờ vào lõi, trước giờ chỉ gõ gõ trên bề mặt thôi vì ko dám làm phật ý giới doanh nghiệp.
Mà nói đi cũng phải nói lại. Một ông cụ đã từng “lói”: “Mình có sao thì người ta mới thế”. Ác cảm của dân Nhật đối với Nguyễn-san không phải ngày một ngày hai mà có, sự “xâm thực văn hóa”, “phá hoại và trộm cắp” đã làm cho họ ngán đến tận cổ. Anh bạn t chốt: “Nhật sẽ không thể có một thủ tướng bài ngoại nếu dân không bài ngoại”.