Tâm Hồn Bệnh Hoạn
Cái lồn nhăn nheo
UPDATE 22/5:
KHI NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG NÓI “KHÔNG CÒN HẤP DẪN” VÀ SỞ NỘI VỤ ĐÃ LO DI DỜI MỒ MẢ
Hai tín hiệu trong cùng một tuần — và những gì chúng nói về dự án đại lộ sông Hồng
Sáng 22/5/2026, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên của Công ty cổ phần Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV), một cổ đông đặt câu hỏi: liệu Đèo Cả có quay lại dự án đại lộ cảnh quan sông Hồng không?
Chủ tịch Hồ Minh Hoàng trả lời thẳng: “Nếu hỏi chúng tôi có quay lại đầu tư dự án đại lộ cảnh quan sông Hồng hay không thì câu trả lời là không. Hiện Đèo Cả đang tập trung cho các dự án khác và chúng tôi nhận thấy dự án này không còn hấp dẫn với doanh nghiệp trong giai đoạn này.”
Đây không phải câu nói của một doanh nghiệp chưa bao giờ biết đến dự án. Ông Hồ Minh Hoàng chính là người đã bay sang Seoul gặp Thị trưởng Oh Se-hoon, bay sang Trùng Khánh khảo sát, nghiên cứu và thuyết phục Hà Nội về “kỳ tích sông Hồng.”
Ông giải thích: ban đầu dự án đề xuất ngân sách nhà nước tham gia giải phóng mặt bằng, doanh nghiệp tham gia xây dựng hạ tầng với quy mô vừa phải. Tuy vậy, dự án sau đó điều chỉnh kế hoạch và Đèo Cả nhận thấy không đủ khả năng thực hiện.
Tức là: dự án ban đầu ông nghĩ có thể làm — và ông đã đặt tâm huyết vào đó. Dự án sau khi điều chỉnh — không còn hấp dẫn nữa.
I. “DỪNG LẠI MỚI LÀ BẢN LĨNH” — VÀ NHỮNG GÌ CÂU NÓI ĐÓ TIẾT LỘ
Ông Hoàng nói về triết lý quản trị: “Trong quản trị doanh nghiệp, có những quyết định làm tiếp là bản lĩnh, nhưng cũng có những quyết định dừng lại mới là bản lĩnh.”
Câu nói nghe có vẻ về quản trị nội bộ.
Nhưng đặt trong bối cảnh cụ thể, nó tiết lộ nhiều hơn thế.
Ông Hoàng nêu rõ tiêu chí lựa chọn dự án của HHV: “Dự án phải thuộc mảng cốt lõi hạ tầng giao thông (cầu lớn, hầm, đường cao tốc…); có cơ chế minh bạch; phương án tài chính khả thi; kiểm soát được rủi ro; tạo được dòng tiền dài hạn và giá trị thật cho cổ đông. HHV không chạy theo quy mô, mà ưu tiên các dự án có giá trị thật và phù hợp với năng lực thực hiện.”
Đối chiếu tiêu chí đó với thực trạng dự án sông Hồng hiện tại: cơ chế chưa minh bạch (quy hoạch phân khu 1/5.000 chưa phê duyệt), phương án tài chính chưa khả thi (khoảng trống hàng trăm nghìn tỷ giữa quỹ đất đối ứng và tổng mức đầu tư), rủi ro thủy lực chưa kiểm soát được (cao độ xây dựng chưa có luận chứng), và dòng tiền kéo dài 13 năm với liên danh ba doanh nghiệp đang gánh nợ lớn từ các dự án riêng.
Theo đúng tiêu chí của Đèo Cả — dự án này không đạt một tiêu chí nào trong số bốn tiêu chí cốt lõi.
Ông Hoàng cũng khẳng định: “Đèo Cả không lấy tiền của cổ đông để phiêu lưu.” Đây là lời tuyên bố trách nhiệm với cổ đông. Và nó đặt ra câu hỏi ngược lại cho ba tập đoàn còn lại trong liên danh — Đại Quang Minh, THACO và Hòa Phát: họ có đang dùng tiền cổ đông cho một cuộc phiêu lưu không?
II. SỞ NỘI VỤ VÀ VĂN BẢN VỀ MỒ MẢ — DỰ ÁN TIẾN TRƯỚC KHI QUY HOẠCH XONG
Cùng trong tuần này, một văn bản khác xuất hiện — ít gây chú ý hơn nhưng không kém phần quan trọng.
Ngày 15/5/2026, Sở Nội vụ Hà Nội ban hành công văn số 3140/SNV-NCC gửi Chủ tịch UBND 16 xã, phường thuộc phạm vi dự án — từ Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam cho đến Long Biên và Bát Tràng — với nội dung: khẩn trương rà soát số lượng mộ cần di chuyển khi thực hiện dự án, bao gồm mộ trong và ngoài nghĩa trang, và số lượng mộ đề xuất di chuyển về nghĩa trang do Thành phố quản lý. Hạn báo cáo: trước ngày 20/5/2026.
Đây là văn bản hành chính. Nó không bàn về triết lý hay chính sách. Nó đặt ra một yêu cầu rất cụ thể, rất thực tế: đếm mộ để chuẩn bị di dời!
Nhưng có một chi tiết đáng chú ý: văn bản được ban hành ngày 15/5/2026 — tức bốn ngày sau khi HĐND thông qua Nghị quyết 18 phê duyệt chủ trương đầu tư (11/5/2026), và tại thời điểm đó, quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng 1/5.000 vẫn chưa được phê duyệt.
Điều này có nghĩa là: Hà Nội đang chuẩn bị di dời mồ mả trong phạm vi dự án, trong khi bản quy hoạch cuối cùng — xác định chính xác chỗ nào sẽ làm gì, đất nào sẽ thu hồi, hành lang thoát lũ được vạch ở đâu — vẫn chưa có.
Đây không phải lần đầu tiên trong chuỗi sự kiện này điều đó xảy ra. Đây là mô thức nhất quán: khởi công trước khi phê duyệt quy hoạch, yêu cầu di dời mộ trước khi có bản đồ chi tiết, bãi bỏ khu phân lũ trước khi hoàn thiện phương án thoát lũ thay thế. Tốc độ thực thi đang chạy nhanh hơn tốc độ hoàn thiện pháp lý và kỹ thuật.
III. HAI TÍN HIỆU, MỘT BỨC TRANH
Đặt hai sự kiện này cạnh nhau — ông Hồ Minh Hoàng nói “không còn hấp dẫn” tại đại hội cổ đông sáng 22/5, và Sở Nội vụ yêu cầu đếm mộ từ ngày 15/5 — bức tranh hiện ra rõ hơn.
Người đặt nền móng đầu tiên, người đã đầu tư nhiều nhất về tâm huyết và nghiên cứu cho dự án, người đủ năng lực kỹ thuật để hiểu sâu hơn bất kỳ ai về những gì cần làm — đã rút lui và không quay lại.
Bộ máy hành chính đang tiến lên phía trước theo quán tính của một nghị quyết đã được thông qua — yêu cầu đếm mộ, lập danh sách, chuẩn bị quỹ đất nghĩa trang, đảm bảo tiến độ.
Ở giữa hai điều đó là hàng chục vạn người dân bãi sông Hồng — những người chưa được hỏi ý kiến chính thức, chưa biết mức đền bù cụ thể, chưa biết căn hộ tái định cư của họ sẽ ở đâu và xây xong vào năm nào.
Và giờ thì, theo văn bản của Sở Nội vụ, ngay cả mồ mả của ông bà họ cũng đang được đưa vào danh sách cần di chuyển!
IV. ĐIỀU ÔNG HỒ MINH HOÀNG KHÔNG NÓI — NHƯNG ĐÃ NÓI
Ông Hoàng nói: “Có những dự án chúng tôi đã bỏ nhiều công sức, tài chính và thời gian để nghiên cứu. Tuy nhiên, khi đánh giá thấy rủi ro pháp lý, dòng tiền, nguồn vốn, cơ chế chia sẻ rủi ro hoặc điều kiện triển khai chưa bảo đảm, chúng tôi sẽ chủ động dừng lại hoặc chưa tiếp tục.”
“Rủi ro pháp lý” — quy hoạch chưa phê duyệt, hồ sơ bị phát hiện thay đổi nội dung trái với nhiệm vụ được duyệt.
“Dòng tiền” — 736.963 tỷ đồng, giải ngân 51.018 tỷ mỗi năm trong 13 năm liên tục.
“Cơ chế chia sẻ rủi ro chưa bảo đảm” — phương án BT đất đối ứng chưa rõ ràng, quỹ đất đối ứng còn khoảng trống hàng trăm nghìn tỷ.
“Điều kiện triển khai chưa bảo đảm” — cao độ xây dựng chưa có luận chứng, hệ thống thoát lũ thay thế chưa hoàn thiện, quy hoạch phân khu chưa phê duyệt.
Ông Hoàng không nói thẳng “dự án này có vấn đề.” Ông nói bằng ngôn ngữ doanh nghiệp — tiêu chí lựa chọn, quản trị rủi ro, giá trị thật cho cổ đông. Nhưng với người đọc hiểu bối cảnh, những từ đó nói đủ tất cả.
*****
Từ kỳ 1 đến cập nhật hôm nay, loạt bài này đã theo dõi dự án đại lộ sông Hồng qua năm tháng — từ tháng 12/2025 khi lễ khởi công diễn ra hoành tráng đến 22/5/2026 khi người đặt viên gạch đầu tiên nói thẳng “không còn hấp dẫn.”
Những gì đã xảy ra trong năm tháng đó là: bốn trong bảy thành viên ban đầu rút lui, tổng mức đầu tư giảm 118.000 tỷ, quy hoạch phân khu vẫn chưa được phê duyệt, cao độ xây dựng vẫn chưa có luận chứng đầy đủ, và Sở Nội vụ đã gửi công văn yêu cầu đếm mộ.
Bộ ba còn lại trong liên danh — Đại Quang Minh, THACO, Hòa Phát — có thể là những doanh nghiệp đủ bản lĩnh để làm điều Đèo Cả không làm. Có thể không. Câu trả lời sẽ rõ hơn khi quy hoạch phân khu được phê duyệt, khi phương án tài chính được công bố đầy đủ, và khi những hộ dân đầu tiên nhận thông báo di dời.
Cho đến lúc đó, tất cả những gì chúng ta có là những văn bản, những con số, những phát biểu tại đại hội cổ đông — và 70.474 hộ dân bãi sông đang chờ xem tương lai của mình được quyết định như thế nào.
KHI NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG NÓI “KHÔNG CÒN HẤP DẪN” VÀ SỞ NỘI VỤ ĐÃ LO DI DỜI MỒ MẢ
Hai tín hiệu trong cùng một tuần — và những gì chúng nói về dự án đại lộ sông Hồng
Sáng 22/5/2026, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên của Công ty cổ phần Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV), một cổ đông đặt câu hỏi: liệu Đèo Cả có quay lại dự án đại lộ cảnh quan sông Hồng không?
Chủ tịch Hồ Minh Hoàng trả lời thẳng: “Nếu hỏi chúng tôi có quay lại đầu tư dự án đại lộ cảnh quan sông Hồng hay không thì câu trả lời là không. Hiện Đèo Cả đang tập trung cho các dự án khác và chúng tôi nhận thấy dự án này không còn hấp dẫn với doanh nghiệp trong giai đoạn này.”
Đây không phải câu nói của một doanh nghiệp chưa bao giờ biết đến dự án. Ông Hồ Minh Hoàng chính là người đã bay sang Seoul gặp Thị trưởng Oh Se-hoon, bay sang Trùng Khánh khảo sát, nghiên cứu và thuyết phục Hà Nội về “kỳ tích sông Hồng.”
Ông giải thích: ban đầu dự án đề xuất ngân sách nhà nước tham gia giải phóng mặt bằng, doanh nghiệp tham gia xây dựng hạ tầng với quy mô vừa phải. Tuy vậy, dự án sau đó điều chỉnh kế hoạch và Đèo Cả nhận thấy không đủ khả năng thực hiện.
Tức là: dự án ban đầu ông nghĩ có thể làm — và ông đã đặt tâm huyết vào đó. Dự án sau khi điều chỉnh — không còn hấp dẫn nữa.
I. “DỪNG LẠI MỚI LÀ BẢN LĨNH” — VÀ NHỮNG GÌ CÂU NÓI ĐÓ TIẾT LỘ
Ông Hoàng nói về triết lý quản trị: “Trong quản trị doanh nghiệp, có những quyết định làm tiếp là bản lĩnh, nhưng cũng có những quyết định dừng lại mới là bản lĩnh.”
Câu nói nghe có vẻ về quản trị nội bộ.
Nhưng đặt trong bối cảnh cụ thể, nó tiết lộ nhiều hơn thế.
Ông Hoàng nêu rõ tiêu chí lựa chọn dự án của HHV: “Dự án phải thuộc mảng cốt lõi hạ tầng giao thông (cầu lớn, hầm, đường cao tốc…); có cơ chế minh bạch; phương án tài chính khả thi; kiểm soát được rủi ro; tạo được dòng tiền dài hạn và giá trị thật cho cổ đông. HHV không chạy theo quy mô, mà ưu tiên các dự án có giá trị thật và phù hợp với năng lực thực hiện.”
Đối chiếu tiêu chí đó với thực trạng dự án sông Hồng hiện tại: cơ chế chưa minh bạch (quy hoạch phân khu 1/5.000 chưa phê duyệt), phương án tài chính chưa khả thi (khoảng trống hàng trăm nghìn tỷ giữa quỹ đất đối ứng và tổng mức đầu tư), rủi ro thủy lực chưa kiểm soát được (cao độ xây dựng chưa có luận chứng), và dòng tiền kéo dài 13 năm với liên danh ba doanh nghiệp đang gánh nợ lớn từ các dự án riêng.
Theo đúng tiêu chí của Đèo Cả — dự án này không đạt một tiêu chí nào trong số bốn tiêu chí cốt lõi.
Ông Hoàng cũng khẳng định: “Đèo Cả không lấy tiền của cổ đông để phiêu lưu.” Đây là lời tuyên bố trách nhiệm với cổ đông. Và nó đặt ra câu hỏi ngược lại cho ba tập đoàn còn lại trong liên danh — Đại Quang Minh, THACO và Hòa Phát: họ có đang dùng tiền cổ đông cho một cuộc phiêu lưu không?
II. SỞ NỘI VỤ VÀ VĂN BẢN VỀ MỒ MẢ — DỰ ÁN TIẾN TRƯỚC KHI QUY HOẠCH XONG
Cùng trong tuần này, một văn bản khác xuất hiện — ít gây chú ý hơn nhưng không kém phần quan trọng.
Ngày 15/5/2026, Sở Nội vụ Hà Nội ban hành công văn số 3140/SNV-NCC gửi Chủ tịch UBND 16 xã, phường thuộc phạm vi dự án — từ Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam cho đến Long Biên và Bát Tràng — với nội dung: khẩn trương rà soát số lượng mộ cần di chuyển khi thực hiện dự án, bao gồm mộ trong và ngoài nghĩa trang, và số lượng mộ đề xuất di chuyển về nghĩa trang do Thành phố quản lý. Hạn báo cáo: trước ngày 20/5/2026.
Đây là văn bản hành chính. Nó không bàn về triết lý hay chính sách. Nó đặt ra một yêu cầu rất cụ thể, rất thực tế: đếm mộ để chuẩn bị di dời!
Nhưng có một chi tiết đáng chú ý: văn bản được ban hành ngày 15/5/2026 — tức bốn ngày sau khi HĐND thông qua Nghị quyết 18 phê duyệt chủ trương đầu tư (11/5/2026), và tại thời điểm đó, quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng 1/5.000 vẫn chưa được phê duyệt.
Điều này có nghĩa là: Hà Nội đang chuẩn bị di dời mồ mả trong phạm vi dự án, trong khi bản quy hoạch cuối cùng — xác định chính xác chỗ nào sẽ làm gì, đất nào sẽ thu hồi, hành lang thoát lũ được vạch ở đâu — vẫn chưa có.
Đây không phải lần đầu tiên trong chuỗi sự kiện này điều đó xảy ra. Đây là mô thức nhất quán: khởi công trước khi phê duyệt quy hoạch, yêu cầu di dời mộ trước khi có bản đồ chi tiết, bãi bỏ khu phân lũ trước khi hoàn thiện phương án thoát lũ thay thế. Tốc độ thực thi đang chạy nhanh hơn tốc độ hoàn thiện pháp lý và kỹ thuật.
III. HAI TÍN HIỆU, MỘT BỨC TRANH
Đặt hai sự kiện này cạnh nhau — ông Hồ Minh Hoàng nói “không còn hấp dẫn” tại đại hội cổ đông sáng 22/5, và Sở Nội vụ yêu cầu đếm mộ từ ngày 15/5 — bức tranh hiện ra rõ hơn.
Người đặt nền móng đầu tiên, người đã đầu tư nhiều nhất về tâm huyết và nghiên cứu cho dự án, người đủ năng lực kỹ thuật để hiểu sâu hơn bất kỳ ai về những gì cần làm — đã rút lui và không quay lại.
Bộ máy hành chính đang tiến lên phía trước theo quán tính của một nghị quyết đã được thông qua — yêu cầu đếm mộ, lập danh sách, chuẩn bị quỹ đất nghĩa trang, đảm bảo tiến độ.
Ở giữa hai điều đó là hàng chục vạn người dân bãi sông Hồng — những người chưa được hỏi ý kiến chính thức, chưa biết mức đền bù cụ thể, chưa biết căn hộ tái định cư của họ sẽ ở đâu và xây xong vào năm nào.
Và giờ thì, theo văn bản của Sở Nội vụ, ngay cả mồ mả của ông bà họ cũng đang được đưa vào danh sách cần di chuyển!
IV. ĐIỀU ÔNG HỒ MINH HOÀNG KHÔNG NÓI — NHƯNG ĐÃ NÓI
Ông Hoàng nói: “Có những dự án chúng tôi đã bỏ nhiều công sức, tài chính và thời gian để nghiên cứu. Tuy nhiên, khi đánh giá thấy rủi ro pháp lý, dòng tiền, nguồn vốn, cơ chế chia sẻ rủi ro hoặc điều kiện triển khai chưa bảo đảm, chúng tôi sẽ chủ động dừng lại hoặc chưa tiếp tục.”
“Rủi ro pháp lý” — quy hoạch chưa phê duyệt, hồ sơ bị phát hiện thay đổi nội dung trái với nhiệm vụ được duyệt.
“Dòng tiền” — 736.963 tỷ đồng, giải ngân 51.018 tỷ mỗi năm trong 13 năm liên tục.
“Cơ chế chia sẻ rủi ro chưa bảo đảm” — phương án BT đất đối ứng chưa rõ ràng, quỹ đất đối ứng còn khoảng trống hàng trăm nghìn tỷ.
“Điều kiện triển khai chưa bảo đảm” — cao độ xây dựng chưa có luận chứng, hệ thống thoát lũ thay thế chưa hoàn thiện, quy hoạch phân khu chưa phê duyệt.
Ông Hoàng không nói thẳng “dự án này có vấn đề.” Ông nói bằng ngôn ngữ doanh nghiệp — tiêu chí lựa chọn, quản trị rủi ro, giá trị thật cho cổ đông. Nhưng với người đọc hiểu bối cảnh, những từ đó nói đủ tất cả.
*****
Từ kỳ 1 đến cập nhật hôm nay, loạt bài này đã theo dõi dự án đại lộ sông Hồng qua năm tháng — từ tháng 12/2025 khi lễ khởi công diễn ra hoành tráng đến 22/5/2026 khi người đặt viên gạch đầu tiên nói thẳng “không còn hấp dẫn.”
Những gì đã xảy ra trong năm tháng đó là: bốn trong bảy thành viên ban đầu rút lui, tổng mức đầu tư giảm 118.000 tỷ, quy hoạch phân khu vẫn chưa được phê duyệt, cao độ xây dựng vẫn chưa có luận chứng đầy đủ, và Sở Nội vụ đã gửi công văn yêu cầu đếm mộ.
Bộ ba còn lại trong liên danh — Đại Quang Minh, THACO, Hòa Phát — có thể là những doanh nghiệp đủ bản lĩnh để làm điều Đèo Cả không làm. Có thể không. Câu trả lời sẽ rõ hơn khi quy hoạch phân khu được phê duyệt, khi phương án tài chính được công bố đầy đủ, và khi những hộ dân đầu tiên nhận thông báo di dời.
Cho đến lúc đó, tất cả những gì chúng ta có là những văn bản, những con số, những phát biểu tại đại hội cổ đông — và 70.474 hộ dân bãi sông đang chờ xem tương lai của mình được quyết định như thế nào.
