Nếu không muốn tiền, bạn cần hiểu rõ về về một "con quái vật" đang ngủ yên nhưng lại có sức công phá khủng khiếp đến túi tiền của chúng ta: Thị trường bất động sản Trung Quốc. Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao một đất nước phát triển thần tốc như vậy mà giờ đây người dân lại đang phải chứng kiến cảnh tài sản của mình bốc hơi từng ngày không?
Hãy tưởng tượng bạn dành cả đời tích góp để mua một căn nhà, rồi một sáng thức dậy, căn nhà đó mất giá 30 phần trăm, thậm chí là 50 phần trăm mà vẫn không ai thèm ngó ngàng. Đó không còn là kịch bản phim ảnh nữa, mà là thực tế tàn khốc đang diễn ra ngay sát vách chúng ta.
Cái cảm giác sợ hãi lớn nhất lúc này không phải là giá giảm, mà là chúng ta không biết "đáy" ở đâu. Các chuyên gia quốc tế đang dự báo giá nhà cũ tại Trung Quốc có thể giảm thêm tới 40 phần trăm nữa và cuộc khủng hoảng này sẽ kéo dài lê thê đến tận năm 2030.
Tại sao lại kinh khủng đến thế? Bởi vì khoảng 18.000 tỷ USD tài sản của các hộ gia đình đã tan thành mây khói. Với người dân Trung Quốc, bất động sản chiếm tới 70 phần trăm tổng tài sản. Khi nhà mất giá, niềm tin cũng mất sạch. Người ta không dám tiêu xài, không dám đầu tư, và thế là cả nền kinh tế rơi vào một vòng xoáy u ám.
Tại sao dù giá đã giảm sâu, thậm chí các ngân hàng nông thôn đang ôm hàng triệu căn nhà bị tịch thu nợ xấu và hạ giá tới 30 phần trăm, nhưng vẫn không ai mua? Câu trả lời nằm ở cái bẫy thanh khoản. Khi thị trường đã mất niềm tin, người ta sợ rằng mua hôm nay thì ngày mai sẽ rẻ hơn nữa. Thêm vào đó, chính quyền đang cố gắng "giữ kín" những con số tiêu cực để duy trì ổn định xã hội, nhưng thực tế thì 30 triệu căn nhà tồn kho vẫn nằm đó như những bóng ma, không có người ở và cũng chẳng có người mua.
Trong sự sợ hãi và hỗn loạn này, tôi cho rằng đây là một bài học đắt giá cho tất cả những ai đang tham gia vào cuộc chơi tài chính. Thị trường nào cũng có chu kỳ, và sự sụp đổ của những bong bóng khổng lồ chính là quá trình thanh lọc tất yếu. Trung Quốc đang phải trả giá cho một thập kỷ tăng trưởng quá nóng dựa trên nợ vay. Các biện pháp hỗ trợ như giảm lãi suất hay nới lỏng điều kiện mua nhà hiện nay thực chất chỉ là thuốc giảm đau, chứ chưa phải là thuốc đặc trị để chữa tận gốc căn bệnh mất niềm tin.
Tôi thấy đây là một cuộc suy thoái mang tính cấu trúc. Dân số trẻ đang thu hẹp lại, trong khi lượng cung nhà ở thì dư thừa đủ để bán trong vài năm tới. Khi cán cân cung cầu lệch lạc đến mức này, thì việc giá nhà lao dốc là điều không thể tránh khỏi, bất kể chính quyền có cố gắng can thiệp bằng các biện pháp hành chính đến đâu.