Live Dạy con phòng tránh xâm hại tình dục – Chuyện cha mẹ nào cũng nên nói sớm

Thế Giới Mới:

Mời xamer thảo luận

Bấm để mở rộng...

Thế Giới Mới:

Nhiều phụ huynh ở VN vẫn còn ngại nói với con về chuyện “vùng kín”, “đụng chạm”, “xâm hại”. Có người nghĩ con còn nhỏ quá, nói sớm sẽ làm con sợ hoặc tò mò lung tung. Có người lại nghĩ “con mình ngoan, có ai dám làm gì đâu”. Nhưng thực tế cho thấy, kẻ xấu không chọn đối tượng theo kiểu “con nhà ai”. Chúng chọn những đứa trẻ không được dạy, không biết nói không, và không dám kể lại.


1. Cơ thể con là của con – Phải nói rõ từ đầu

Cách đơn giản nhất là dạy con biết những vùng nào trên cơ thể là “vùng riêng tư”. Thường thì gồm: miệng, ngực, vùng giữa hai đùi và mông. Chỉ cha mẹ hoặc bác sĩ mới được chạm vào những chỗ này khi cần thiết (tắm rửa, khám bệnh), và phải giải thích rõ ràng cho con hiểu.

Ví dụ nói với con:
• “Con ơi, những chỗ này là của riêng con. Không ai được sờ, được nhìn nếu con không đồng ý. Kể cả chú, bác, anh họ, cô giáo… cũng không được.”
• “Nếu ai đó chạm vào và con cảm thấy khó chịu, con có quyền nói ‘Không!’ thật to.”

Nhiều cha mẹ hay dùng từ “chỗ ấy”, “chỗ kín” một cách mơ hồ. Tốt hơn hết nên gọi tên rõ ràng theo cách phù hợp với độ tuổi con, để sau này con không ngại khi cần kể chuyện.

2. Quy tắc vàng ba bước: Nói Không – Bỏ đi – Kể lại
Đây là phần quan trọng nhất, nên luyện với con nhiều lần như chơi trò đóng vai.

Bước 1: Nói Không
Con phải được tập nói to, rõ ràng:
“Không!”
“Đừng chạm vào con!”
“Con không thích!”
Ví dụ tình huống:
Giả sử có người giả vờ chơi đùa rồi kéo quần con hoặc sờ vào đùi. Con phải nhìn thẳng và nói to ngay, không được im lặng vì sợ mất lòng.

Bước 2: Bỏ đi
Nói xong thì chạy ngay ra chỗ đông người, hoặc chạy về phía cha mẹ, thầy cô. Không đứng lại nghe giải thích, không nhận quà để “giữ bí mật”.

Bước 3: Kể lại
Kể ngay cho cha mẹ hoặc người lớn tin tưởng. Nhấn mạnh với con:
“Không có bí mật nào về việc chạm vào người con là tốt cả. Nếu ai đó bảo ‘đây là bí mật giữa hai đứa mình thôi’, con phải kể ngay.”

4. Những tình huống thường gặp cần nhắc con
• Người lạ hoặc người quen rủ đi một mình đến chỗ vắng (nhà vệ sinh công cộng, góc khuất công viên, phòng riêng…).
• Có người cho kẹo, cho tiền, cho đồ chơi rồi đòi được ôm, được hôn, được sờ.
• Có người giả vờ “kiểm tra xem con có sạch không” hoặc “chơi trò bác sĩ”.
• Có người nhắn tin, gọi điện thoại nói chuyện về cơ thể, hoặc đòi gửi ảnh.

Với trẻ nhỏ, mình có thể nói:
“Nếu ai đó làm con thấy sợ, thấy khó chịu trong người, con cứ bỏ chạy và tìm cha mẹ ngay. Cha mẹ sẽ không bao giờ mắng con vì chuyện này.”

5.Cha mẹ cần làm gì khi con kể?
Đây là phần nhiều người làm sai. Khi con vừa kể, đừng vội hỏi:
“Sao con không chạy?”
“Sao con không hét?”
“Con có làm gì khiến người ta làm vậy không?”

Hãy bình tĩnh, ôm con và nói:
“Con kể rất đúng. Con không có lỗi. Cha mẹ tin con.”
Sau đó mới từ từ tìm hiểu thêm và xử lý. Nếu con thấy Cha mẹ hoảng loạn hoặc trách móc, lần sau con sẽ không dám kể nữa.


**Mở rộng thêm chút để xamer cùng thảo luận.

+ Dạy con không phải là làm con sợ người lớn, mà là giúp con biết phân biệt đâu là tình cảm thật, đâu là hành vi không ổn. Nhiều trường hợp xâm hại lại đến từ người quen, người trong họ hàng, người được gia đình tin tưởng. Vì vậy không nên chỉ cảnh giác với “người lạ”.

+ Ngoài ra, cha mẹ cũng nên xem lại cách thể hiện tình cảm của chính mình. Có những cái ôm, cái hôn mà con không thích thì cũng nên tôn trọng, không bắt buộc.

+ Xamer đã từng nói chuyện với con về chủ đề này chưa? Nói lúc con mấy tuổi? Có gặp khó khăn gì không?

+ Xamer có cách nào hay hơn, gần gũi hơn
muốn chia sẻ?

*****
Cứ thoải mái trao đổi bên dưới. Chuyện này càng được nói nhiều, càng nhiều trẻ được bảo vệ.

Bấm để mở rộng...

ducay:

Nghe thì dễ chứ làm đéo ăn thua. Tao cũng cố dậy mà nó quên ngay. Gặp thằng nó sợ nói đéo gì nó chẳng nghe. Hôm tao phải mắng thằng kia 1 trận để con mình mạnh mẽ lên nhà tao thì lúc đéo nào cũng 6 7 đứa trẻ con chạy nhẩy mà vấn đề có 1 thằng xấu tính tao cứ kệ điều chỉnh con mình mạnh mẽ dần chứ ko trốn tránh hay ko chơi cả nó nhưng khó vl ra. Sợ nên nó cứ xin là phải cho nó. Nhưng dạo này cũng mạnh mẽ lên rồi

Bấm để mở rộng...

Dâm dê dô dáo dục:

Con tôi hai đứa trai gái gì tôi cũng dặn rất kĩ là không cho ai được đụng chạm hay hun hít,cấm sờ mó từ eo trở xuống,ở nhà tôi còn bắt bà ngoại và dì tắm cho con gái,tml con trai thì tự tắm chứ không cho tắm chung với dì nó

Bấm để mở rộng...

Dâm dê dô dáo dục:

Con tôi hai đứa trai gái gì tôi cũng dặn rất kĩ là không cho ai được đụng chạm hay hun hít,cấm sờ mó từ eo trở xuống,ở nhà tôi còn bắt bà ngoại và dì tắm cho con gái,tml con trai thì tự tắm chứ không cho tắm chung với dì nó

Bấm để mở rộng...

hetduyen1101:

Thế bố có tắm cùng dì k

Bấm để mở rộng...

ohassee:

Tao lớn tồng ngồng vậy rồi mà bị bớp đít đéo dám la đây này

Bấm để mở rộng...

Hoanggiap512:

Mấy thằng ấu dâm chắc có bệnh tâm lý ấy nhỉ.
Chứ t nhìn gái vú lép còn cửng không nổi nữa.

Bấm để mở rộng...

ĐỊTconmẹcuộcđờiiii:

bạn k chơi bạn k hiểu đâu

Bấm để mở rộng...

Hoanggiap512:

Là m thích ấu dâm hay thích gái lép 😆😆

Bấm để mở rộng...

Trúc Cơ Hậu Kỳ:

Tao nghĩ chuyện dạy con phòng tránh xâm hại tình dục là một trong những chuyện bố mẹ rất nên nói sớm, nhưng thực tế lại là chuyện nhiều người ngại nói nhất. Không phải vì họ không quan tâm đến con, mà chính vì họ quan tâm nên cứ có cảm giác nói mấy chuyện này với trẻ con thì hơi kỳ, sợ con còn nhỏ mà biết nhiều quá, sợ làm nó tò mò, hoặc đơn giản là nghĩ “con mình còn bé, chắc chưa cần đâu”. Nhiều người cũng nghĩ theo kiểu nhà mình có người thân, hàng xóm, họ hàng đều quen biết nhau cả, có ai làm gì đâu mà phải dạy. Nhưng tao nghĩ nên nhìn chuyện này đơn giản hơn một chút. Dạy trẻ phòng tránh xâm hại cũng giống như dạy nó sang đường phải nhìn xe, không phải vì mình nghĩ ngày mai nó chắc chắn sẽ gặp tai nạn, mà vì nếu chẳng may có một tình huống nguy hiểm xảy ra thì ít nhất nó biết phải làm gì. Mình dạy để chuẩn bị cho con, chứ không phải để làm con sợ cuộc đời.

Theo tao, cái đầu tiên cần dạy không phải là “ngoài kia có rất nhiều người xấu”, mà là “cơ thể con là của con”. Nghe có vẻ rất cơ bản nhưng thực ra nó quan trọng. Trẻ cần hiểu rằng có những bộ phận trên cơ thể là riêng tư và người khác không được tùy tiện nhìn, chạm hoặc yêu cầu trẻ cho họ xem. Tất nhiên với trẻ nhỏ thì cách giải thích phải phù hợp với tuổi, không cần biến thành một bài giảng dài dòng về giới tính. Chỉ cần nói cho nó hiểu những vùng riêng tư là gì, nếu bố mẹ hoặc bác sĩ cần hỗ trợ chăm sóc hay khám bệnh thì phải giải thích cho con biết vì sao, còn bình thường thì người khác không có quyền tự tiện chạm vào. Quan trọng hơn nữa là đừng làm cho những bộ phận đó trở thành một thứ gì quá xấu hổ. Nếu từ bé cứ nói “đừng nói”, “không được nhắc”, “chuyện này bẩn lắm” thì đến lúc có chuyện thật, trẻ rất dễ ngại và không biết phải kể thế nào. Nó cần biết tên gọi của cơ thể mình ở mức phù hợp với lứa tuổi, để nếu có chuyện xảy ra thì nó có thể nói cho bố mẹ hiểu chuyện gì đã xảy ra với mình.

Một điều tao thấy cũng đáng để bố mẹ suy nghĩ là chuyện người lớn hay ép trẻ thể hiện tình cảm. Ví dụ con không muốn ôm nhưng ông bà bảo “lại đây ông ôm một cái”, nó lùi lại thì mọi người lại cười “ôi, cháu gì mà chảnh thế”, hoặc có người muốn hôn mà nó không thích thì lại trêu “cho bác hôn cái nào, có mất gì đâu”. Những chuyện như vậy bản thân nó chưa phải là xâm hại, nhưng nếu cứ lặp đi lặp lại thì trẻ sẽ học được một thông điệp khá nguy hiểm là cơ thể mình không hoàn toàn thuộc về mình, người lớn muốn ôm thì mình phải cho ôm, người lớn muốn hôn thì mình phải cho hôn. Tao nghĩ bố mẹ hoàn toàn có thể dạy con lễ phép nhưng đồng thời vẫn tôn trọng việc nó không muốn bị chạm vào. Nó có thể nói “con không muốn ôm ạ”, “con không thích hôn” mà không bị mắng. Khi một đứa trẻ hiểu rằng “không” của mình có giá trị thì sau này nó sẽ dễ nhận ra hơn khi một người khác vượt qua ranh giới của nó.

Cái tiếp theo là nên tập cho con cách phản ứng khi gặp tình huống không ổn. Không cần bắt trẻ nhớ cả một đống quy tắc phức tạp, có thể đơn giản hóa thành ba việc: nói không, rời khỏi chỗ đó và kể lại. Ví dụ có người cố tình chạm vào chỗ riêng tư, kéo quần áo của con, ôm hôn khiến con khó chịu hoặc rủ con đi vào một chỗ kín mà con không muốn, thì con phải biết mình có quyền nói “Không!”, “Đừng chạm vào con!”, rồi tìm cách đi ra chỗ có người khác và tìm bố mẹ hoặc một người lớn mà mình tin tưởng. Cái này nên tập bằng những tình huống giả định chứ không chỉ nói một lần rồi thôi. Bố mẹ có thể hỏi lúc đang chơi với con: “Nếu có người cho con đồ chơi rồi bảo đi theo họ ra chỗ khác thì con làm gì?”, “Nếu người đó nói bố mẹ bảo chú đến đón con thì sao?”, “Nếu người ta bảo đây là bí mật không được kể cho mẹ thì sao?”. Trẻ trả lời chưa đúng thì sửa lại, thỉnh thoảng chơi lại. Không cần làm căng, cứ coi như một trò chơi tình huống để nó quen với cách phản ứng.

Nhưng có một điểm tao nghĩ quan trọng hơn cả chuyện dạy trẻ nói “Không”, đó là phải dạy nó rằng nếu không nói được thì cũng không phải lỗi của nó. Cái này người lớn hay bỏ quên. Trong đầu nhiều người cứ nghĩ nếu gặp kẻ xấu thì trẻ phải hét lên, phải chạy, phải chống cự. Nhưng một đứa trẻ khi sợ có thể khóc, đứng im, không phản ứng được, hoặc làm theo vì quá hoảng. Nó không phải người lớn để lúc nào cũng có thể bình tĩnh suy nghĩ “bây giờ mình phải làm bước một, bước hai, bước ba”. Vì vậy đừng bao giờ biến những quy tắc phòng tránh thành một bài kiểm tra để sau này quay lại trách con. Nếu chẳng may có chuyện xảy ra, câu “sao con không chạy?” hay “sao con không hét?” không giúp ích gì cả. Điều quan trọng là con còn nhớ được rằng nó có thể tìm đến bố mẹ và kể lại.

Tao cũng nghĩ bố mẹ đừng chỉ dạy con “không được đi theo người lạ”. Cách này dễ nhớ nhưng hơi đơn giản quá. Trong thực tế, người mà trẻ tin tưởng thường không phải một người hoàn toàn xa lạ. Có thể là người quen của gia đình, hàng xóm, họ hàng, người trông trẻ, người dạy thêm, bạn của bố mẹ hoặc một người mà bố mẹ đã giới thiệu với con rất nhiều lần. Trẻ con nhìn người lớn qua cách bố mẹ đối xử với họ. Bố mẹ nói chuyện vui vẻ với người này thì nó mặc định người này an toàn. Vì vậy thay vì dạy “người lạ xấu, người quen tốt”, tao nghĩ nên dạy một nguyên tắc khác: bất kể là người lạ hay người quen, nếu ai đó làm con thấy sợ, khó chịu, ép con làm điều con không muốn hoặc yêu cầu con giữ bí mật về việc họ chạm vào cơ thể con thì con đều có quyền nói không và kể lại. Điều đó không có nghĩa là bắt con nghi ngờ tất cả mọi người. Nó chỉ giúp con hiểu rằng “quen biết” không phải là giấy phép để một người được làm bất cứ điều gì với cơ thể mình.

Chuyện “bí mật” cũng nên nói rõ với con. Trẻ con rất dễ bị người lớn thao túng bằng câu “đây là bí mật giữa hai chú cháu mình”. Có thể là cho tiền, cho đồ chơi, cho điện thoại chơi rồi bảo đừng kể bố mẹ, hoặc đáng sợ hơn là dọa rằng nếu kể ra thì bố mẹ sẽ giận, người kia sẽ bị bắt, gia đình sẽ xảy ra chuyện. Một đứa trẻ có thể tin những lời đó thật. Vì vậy bố mẹ có thể phân biệt cho con rằng có những bí mật vui như quà sinh nhật, nhưng những chuyện liên quan đến cơ thể, việc ai đó yêu cầu con làm điều khiến con sợ hoặc bảo con không được kể với bố mẹ thì không phải loại bí mật cần giữ. Nếu một người lớn nói “đừng nói với bố mẹ”, thì chính câu đó là lý do để con phải nói với bố mẹ.

Và tao nghĩ câu “nếu con kể thì bố mẹ sẽ không mắng con” nên được nói với trẻ nhiều hơn. Nghe đơn giản nhưng nó có thể quyết định việc một đứa trẻ có nói ra hay không. Ví dụ nó đã được dặn không đi theo người lạ, nhưng hôm đó có người dụ bằng đồ chơi rồi nó vẫn đi theo. Nếu sau đó xảy ra chuyện, trong đầu nó có thể chỉ nghĩ “mình làm sai rồi, bố mẹ sẽ đánh mình”. Nó sợ bị mắng nên im luôn. Hoặc người làm chuyện đó là một người mà bố mẹ rất quý, trẻ càng có thể nghĩ “bố mẹ sẽ không tin mình”. Cho nên ngay từ trước khi có chuyện, bố mẹ nên nói với con rằng dù con có làm sai một việc nào đó, dù con có không nghe lời, nếu có người làm con sợ hoặc chạm vào cơ thể con theo cách khiến con khó chịu thì con vẫn phải kể. Khi con kể, câu đầu tiên nên là “cảm ơn con vì đã nói cho bố mẹ biết”, “con không có lỗi”, “bố mẹ đang nghe con”. Sau đó mới từ từ hỏi thêm để hiểu chuyện gì đã xảy ra.

Cái này nói thì dễ nhưng lúc xảy ra thật mới khó. Nếu một ngày con chạy về bảo “mẹ ơi, chú X làm con như thế này”, người lớn rất dễ phản ứng ngay vì mình biết chú X là ai. Mình có thể chơi với người đó nhiều năm, coi họ như người nhà, nên trong đầu lập tức bật ra câu “không thể nào”, “con có hiểu nhầm không?”, “chú ấy thương con mà”. Tao không nói rằng cứ trẻ nói gì là người lớn phải lập tức kết luận người kia có tội. Hai chuyện đó khác nhau. Nhưng ít nhất trong khoảnh khắc đầu tiên, đừng biến việc kể chuyện thành một cuộc thẩm vấn. Cứ nghe con kể trước, bình tĩnh tìm hiểu, ghi nhận những gì con nói và tìm sự hỗ trợ phù hợp nếu cần. Một đứa trẻ cần biết rằng dù người nó nói tới là người lạ hay người mà bố mẹ cực kỳ tin tưởng, nó vẫn có thể nói với bố mẹ mà không bị bịt miệng ngay từ câu đầu tiên.

Bây giờ còn một vấn đề mà ngày trước bố mẹ ít phải nghĩ đến như hiện tại, đó là chuyện trên mạng. Trẻ có điện thoại hoặc máy tính thì nguy cơ không còn nằm ở việc người kia có đứng ngay trước mặt nó hay không. Có người có thể làm quen với trẻ qua game, mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin, nói chuyện rất bình thường trong thời gian dài rồi từ từ hỏi về cơ thể, yêu cầu gửi ảnh, gửi video hoặc đề nghị gặp riêng. Nó có thể bắt đầu bằng một câu chẳng có gì đáng sợ cả. Vì vậy bố mẹ nên nói với con rằng nếu bất kỳ ai trên mạng yêu cầu ảnh riêng tư, hỏi những chuyện khiến con khó chịu, bảo con giấu bố mẹ hoặc đe dọa con thì phải báo ngay. Và ở đây bố mẹ cũng cần tự kiềm chế một chút. Nếu cứ mỗi lần con kể chuyện trên mạng là bố mẹ lập tức nổi giận, thu điện thoại, mắng “đã bảo không được nói chuyện với người lạ rồi mà còn ngu”, thì lần sau có thể nó chẳng kể nữa. Tất nhiên vẫn phải đặt giới hạn và quản lý việc dùng thiết bị, nhưng đừng để hình phạt khiến trẻ sợ việc cầu cứu hơn sợ người xấu.

Một chuyện khác tao thấy đáng nói là nhiều bố mẹ dạy con “phải nghe lời người lớn”. Ý ban đầu không sai, vì trẻ cần học lễ phép và biết tôn trọng người khác. Nhưng nếu thành “người lớn bảo gì cũng phải làm” thì hơi nguy hiểm. Một đứa trẻ phải biết rằng có những lúc nó được quyền từ chối một người lớn. Nó có thể lễ phép nhưng vẫn nói “con không muốn”, “con không đi”, “con muốn gọi bố mẹ”. Nếu một người lớn bảo “mày phải nghe lời tao vì tao là người lớn” thì trẻ cần hiểu rằng điều đó không có nghĩa người kia được phép làm bất cứ điều gì. Theo tao, mục tiêu của việc dạy con không phải là làm cho nó trở thành một đứa trẻ lúc nào cũng nghi ngờ mọi người, mà là cho nó đủ tự tin để nhận ra khi một ranh giới bị vượt qua.

Tuy nhiên tao cũng không nghĩ nên dạy theo kiểu làm trẻ sợ tất cả người lớn. Ngày nào cũng kể chuyện bắt cóc, xâm hại, người xấu, rồi bảo “ngoài kia chẳng biết ai tốt ai xấu” thì có khi đứa trẻ lại sống trong sợ hãi. Nó không dám đi đâu, gặp ai cũng nghi ngờ, lúc nào cũng nghĩ người ta chuẩn bị hại mình. Như thế cũng không phải mục tiêu. Cuộc sống bình thường vẫn có rất nhiều người tốt, và trẻ cần được lớn lên với cảm giác an toàn. Cái mình cần dạy là một bộ kỹ năng đơn giản: biết cơ thể mình là của mình, biết nhận ra hành vi khiến mình khó chịu, biết từ chối, biết rời khỏi tình huống nguy hiểm và quan trọng nhất là biết tìm người giúp đỡ. Nó giống như học kỹ năng thoát hiểm chứ không phải học cách sợ hãi cả thế giới.

Thực ra cũng không cần đợi đến một độ tuổi nào đó mới tổ chức một “buổi giáo dục giới tính” nghiêm túc với con. Trẻ còn nhỏ thì nói những chuyện đơn giản, lớn hơn một chút thì thêm những tình huống cụ thể, đến lúc có điện thoại thì nói về an toàn trên mạng, lớn hơn nữa thì nói thêm về tình cảm, ranh giới cá nhân và sự đồng thuận. Nó nên là một cuộc nói chuyện kéo dài nhiều năm chứ không phải một lần ngồi xuống nói hết rồi coi như xong. Có thể hôm nay đang tắm thì nói về vùng riêng tư, tuần sau đi chơi thì nói về việc không đi theo người khác, hôm khác xem một câu chuyện trên mạng thì nhân tiện hỏi “nếu là con thì con sẽ làm gì?”. Những cuộc nói chuyện nhỏ như vậy đôi khi hiệu quả hơn một bài giảng dài.

Cuối cùng tao nghĩ bố mẹ cũng nên nhìn lại chính cách mình đối xử với con. Mình có cho nó quyền nói “không” không? Nó không muốn ôm người khác thì mình có ép không? Nó kể một chuyện kỳ lạ thì mình có chịu ngồi nghe không? Nó làm sai thì mình có mắng ngay đến mức nó không dám nói thật nữa không? Bởi vì muốn con kể cho mình nghe khi gặp chuyện thì trước hết phải xây được thói quen rằng ở nhà, nó có thể nói chuyện với bố mẹ mà không lập tức bị phán xét. Không thể đến lúc có chuyện mới bảo “sao con không kể mẹ”, trong khi bình thường mỗi lần nó kể chuyện mình đều gạt đi, mắng nó hoặc bảo “trẻ con biết gì mà nói”. Trẻ có thể không nhớ hết những bài học mình từng dạy, nhưng nó sẽ nhớ cảm giác khi mình nói chuyện với nó.

Tao nghĩ dạy con phòng tránh xâm hại cuối cùng cũng không phải là dạy con cách đối phó với “kẻ xấu”, mà là dạy nó biết giá trị của bản thân và biết rằng nó có quyền được tôn trọng. Mình không thể đứng cạnh con 24 tiếng mỗi ngày, cũng không thể kiểm tra tất cả những người nó gặp trong cuộc đời. Đến một lúc nào đó nó sẽ tự đi học, tự đi chơi, có bạn bè, dùng điện thoại, có những mối quan hệ riêng mà bố mẹ không thể kiểm soát hết. Cái bố mẹ có thể làm là chuẩn bị cho nó một cái nền đủ tốt để nếu một ngày có chuyện gì không ổn xảy ra, phản ứng đầu tiên của nó không phải là “mình chết rồi, không được nói với ai”, mà là “mình phải tìm bố mẹ và kể chuyện này”. Theo tao, nếu làm được đến mức đó thì đã là một sự bảo vệ rất lớn cho con rồi.

Còn chuyện này chắc mỗi nhà mỗi khác. Có nhà nói với con từ rất sớm, có nhà mãi đến khi con lớn mới bắt đầu nói, có nhà bố mẹ rất thoải mái nhưng cũng có nhà cứ nhắc đến chuyện cơ thể là cả bố lẫn mẹ đều ngượng. Tao nghĩ cũng không cần phải làm hoàn hảo ngay từ đầu. Quan trọng là chịu mở miệng nói với con, nói từng chút một, nói theo đúng độ tuổi và quan trọng nhất là để con biết rằng nếu có chuyện gì khiến nó sợ hoặc khó chịu thì nó luôn có quyền chạy về kể cho bố mẹ. Chuyện này càng được nói bình thường thì trẻ càng bớt coi nó là một thứ đáng xấu hổ, và có lẽ đó mới là điều mình muốn.

Bấm để mở rộng...

ĐỊTconmẹcuộcđờiiii:

wtf

Bấm để mở rộng...

Trúc Cơ Hậu Kỳ:

WTF gì vậy mày Tao cũng không biết phải trả lời cái WTF này như thế nào cho đúng nữa, tại vì tao viết bài đó hoàn toàn nghiêm túc chứ không có ý gì kỳ quặc cả. Ban đầu tao cũng không định viết dài đâu, thật sự. Tao chỉ nghĩ là thấy chủ đề này khá quan trọng thì viết vài dòng chia sẻ thôi, kiểu bố mẹ nên nói chuyện với con sớm về chuyện cơ thể, dạy con biết đâu là giới hạn, nếu có ai làm con khó chịu thì phải kể với bố mẹ. Nhưng mà lúc tao bắt đầu viết thì tao lại nghĩ nếu chỉ viết có mấy câu như vậy thì người đọc cũng chẳng biết cụ thể là phải nói thế nào, rồi tao lại nghĩ thêm một chút, xong từ một chút đó nó thành nhiều chút, rồi cuối cùng thành nguyên bài dài như thế. Đến lúc viết xong tao cũng nhìn lại và nghĩ “ủa sao dài vậy”, nhưng lúc đó tao đã viết xong rồi nên tao đăng luôn.

Mà tao cũng không hiểu chính xác WTF của mày là WTF cái gì. Là WTF vì sao tao lại viết dài thế, hay WTF vì nội dung tao viết, hay WTF vì mày không nghĩ có người lên xam lại nghiêm túc ngồi bàn chuyện dạy con phòng tránh xâm hại? Nếu là cái cuối thì tao cũng hơi hiểu, vì bình thường trên này chắc người ta không mong đợi đang lướt forum lại gặp một bài dài như phụ huynh họp hội thảo về trẻ em. Nhưng tao nghĩ chuyện này vẫn đáng nói nên tao cứ viết. Tao không có ý biến xam thành lớp học giáo dục giới tính đâu Chỉ là tao nghĩ có những chuyện ngoài đời mình nói ít quá nên khi lên mạng có người nói thì cũng tốt.

Thật ra tao còn nghĩ rất đơn giản thôi. Ví dụ một ngày nào đó tao có con, tao cũng không muốn đến lúc nó gặp chuyện rồi mới ngồi hỏi “sao con không nói với bố mẹ?”. Nếu mình muốn con kể thì ngay từ trước đó mình phải làm cho nó hiểu là nó có thể kể. Tao nghĩ vậy nên mới viết. Chứ tao cũng không phải chuyên gia tâm lý trẻ em hay bác sĩ gì đâu. Tao chỉ đang nghĩ theo kiểu rất bình thường là nếu một đứa trẻ không biết cơ thể mình là của nó, không biết người khác không được tùy tiện chạm vào, không biết mình được phép nói không, không biết phải chạy đi đâu khi sợ, rồi cũng không biết kể cho ai, thì nếu chẳng may xảy ra chuyện thật sự sẽ rất khó. Thế nên tao mới thấy những thứ này nên nói sớm.

Mà càng viết tao càng nhận ra có nhiều chuyện tưởng đơn giản nhưng lại không đơn giản. Ví dụ tao nói “dạy con không được đi theo người lạ” thì nghe quá dễ, nhưng nghĩ thêm thì người có ý xấu đâu nhất thiết phải là người lạ. Có khi lại là người quen, người mà bố mẹ vẫn gặp hàng ngày. Thế là tao lại phải viết thêm đoạn đó. Rồi tao nghĩ nếu dạy con “người quen cũng có thể xấu” thì lại sợ nghe hơi cực đoan, làm trẻ con mất niềm tin vào tất cả mọi người. Thế là tao lại phải giải thích rằng không phải bảo con nghi ngờ tất cả, mà là dạy nó hiểu ranh giới. Rồi đang nói về ranh giới tao lại nghĩ đến chuyện người lớn hay ép trẻ con ôm hôn họ hàng, nên tao lại viết thêm. Viết đến chuyện đó thì tao lại nghĩ đến chuyện nếu trẻ không thích nhưng vẫn bị ép thì nó sẽ học được rằng người lớn muốn gì mình cũng phải chịu, thế là lại viết thêm.

Đến lúc viết tới đoạn “nếu con kể thì bố mẹ phải làm gì” thì tao lại thấy cái này còn quan trọng hơn. Vì giả sử tao dạy con rất kỹ, dạy nó phải nói không, phải bỏ chạy, phải kể lại, nhưng đến lúc nó thật sự kể mà tao lại mắng nó thì coi như tất cả những thứ trước đó chẳng còn ý nghĩa gì. Ví dụ nó kể “mẹ ơi có người làm con khó chịu”, mà câu đầu tiên mẹ hỏi “sao con lại để người ta làm thế?” thì đứa trẻ có khi sẽ nghĩ “à, hóa ra kể chuyện này cũng bị mắng”. Lần sau nó không kể nữa. Tao nghĩ đến đoạn đó nên mới viết dài. Chứ thật sự lúc đầu tao chỉ định viết vài dòng.

Mà tao cũng không muốn viết kiểu quá đạo lý. Tao ghét mấy bài kiểu “hãy trở thành người cha người mẹ thông thái, hãy lắng nghe và thấu hiểu con trẻ”, đọc nghe rất hay nhưng xong chẳng biết áp dụng thế nào. Tao muốn nói mấy chuyện cụ thể hơn. Ví dụ con không muốn ôm người khác thì đừng ép nó. Có người bảo con giữ bí mật với bố mẹ thì phải biết đó là dấu hiệu không ổn. Có người cho quà rồi muốn con đi theo thì con phải biết từ chối. Nếu con kể chuyện thì bố mẹ đừng mắng ngay. Những cái đó tao nghĩ bình thường thôi, không có gì cao siêu.

Với cả tao nghĩ có một cái hơi ngược đời là muốn bảo vệ trẻ thì đôi khi bố mẹ phải chấp nhận rằng mình không thể bảo vệ nó bằng cách đứng cạnh nó mãi. Vì lúc nhỏ thì còn được, bố mẹ đưa đón, ở nhà, đi đâu cũng biết. Nhưng lớn lên một chút là nó tự đi học, tự đi chơi, có bạn bè, có điện thoại, có mạng xã hội, rồi sau này còn có những mối quan hệ mà bố mẹ chẳng thể kiểm soát hết. Nếu cách duy nhất để bảo vệ con là bố mẹ phải biết mọi thứ con làm thì đến một lúc nào đó không làm được nữa. Cho nên phải dạy nó tự nhận biết cái gì không ổn. Tao nghĩ thế thôi.

Mà tao nói thật, tao cũng không có ý bảo trẻ con phải lúc nào cũng hét “KHÔNG” rồi chạy như trong phim đâu. Đời thật chắc chắn phức tạp hơn. Một đứa trẻ sợ quá có thể đứng im, khóc, không biết làm gì, thậm chí còn làm theo vì nó không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Cho nên tao mới nghĩ bố mẹ đừng bao giờ lấy chuyện “tại sao con không chống lại?” để trách con. Nếu một đứa trẻ đã bị một người lớn lợi dụng thì trách nhiệm vẫn nằm ở người lớn đó. Trẻ con không phải lúc nào cũng có khả năng xử lý tình huống như người trưởng thành. Tao viết đoạn này vì tao thấy nếu không nói thì rất dễ có người nghĩ “đã dạy rồi thì nó phải tự biết mà tránh”, trong khi thực tế con người lúc sợ hãi đâu phải lúc nào cũng phản ứng được như mình tưởng.

Rồi tao lại nghĩ đến chuyện internet. Ngày trước có thể bố mẹ chỉ cần dặn con không đi theo người lạ, nhưng giờ một người lạ có thể nằm ở đâu đó rất xa và vẫn nói chuyện với con mỗi ngày qua điện thoại. Nó có thể giả làm bạn bè, nói chuyện bình thường, hỏi han, chơi game cùng, rồi từ từ mới hỏi những thứ riêng tư. Tao thấy cái này cũng cần nói nên lại viết thêm. Nhưng viết đến đây tao lại sợ bài dài quá. Cuối cùng nhìn lại thì nó đã dài thật.

Nên nếu câu WTF của mày có nghĩa là “đm tại sao mày lại viết một bài dài như luận văn chỉ vì chuyện này” thì câu trả lời là... tao cũng không biết nữa Chắc tại tao có tật nghĩ một chuyện xong lại nghĩ thêm một chuyện liên quan, rồi cảm thấy nếu không nói thì người đọc sẽ hiểu thiếu mất một nửa. Sau đó tao lại giải thích cái phần thiếu đó, rồi trong phần giải thích lại có một vấn đề khác, thế là lại giải thích tiếp. Cuối cùng từ một câu “nên dạy con phòng tránh xâm hại” thành nguyên một bài.

Tao thậm chí còn nghĩ nếu lúc đầu tao biết nó sẽ dài thế này thì có khi tao đã không viết. Nhưng mà nếu không viết thì lại thấy tiếc vì chủ đề này thật sự đáng nói. Thế là thôi cứ viết. Mày WTF thì tao chịu

Còn nếu WTF của mày là “tại sao tự nhiên trên xam lại có một thằng ngồi nói chuyện nghiêm túc thế này?” thì cái đó tao cũng chịu luôn. Tao đăng bài này không phải vì nghĩ xam cần phải trở thành một diễn đàn phụ huynh hay gì cả. Chỉ là tao nghĩ lâu lâu nói một chuyện nghiêm túc cũng không chết ai. Xong anh em muốn chửi, muốn phản biện, muốn bảo tao viết dài quá thì cứ chửi. Ít nhất cũng có người đọc và nghĩ về chuyện này một chút.

Thật ra nếu mày chỉ comment đúng một chữ “WTF” thì tao hoàn toàn có thể trả lời “WTF gì?” rồi hết chuyện. Nhưng không, giờ tao lại ngồi giải thích tại sao tao không trả lời “WTF gì?” ngay từ đầu. Và nếu mày tiếp tục hỏi “tại sao mày phải giải thích dài thế?” thì tao lại có thể tiếp tục giải thích rằng vì tao nghĩ mày có thể đang không hiểu ý tao, nên tao muốn giải thích cho rõ. Mà nếu tao giải thích tiếp nữa thì chắc cuối cùng hai thằng mình có thể biến một chữ WTF thành một thread 20 trang.

Nói chung là... tao cũng không biết phải kết luận thế nào nữa. Tao viết bài vì thấy chuyện đó quan trọng. Mày đọc xong thấy WTF thì cũng là một phản ứng hoàn toàn hợp lệ. Tao không bắt mày phải thấy bài hay, cũng không nghĩ cứ nói chuyện trẻ em là tự nhiên mình trở thành người tốt hay gì. Tao chỉ nghĩ có những chuyện mình biết rồi nhưng vẫn nên nói ra một lần cho rõ, vì biết đâu có người đọc được rồi sau này nhớ lại. Nếu trong số rất nhiều người đọc có một ông bố hoặc bà mẹ nào đó thấy một đoạn hợp lý rồi về nói chuyện với con mình thì tao thấy bài dài này cũng không hoàn toàn vô ích.

Còn nếu không có ai làm thế thì ít nhất... tao đã có một bài rất dài để trả lời một chữ “WTF” của mày.

Đấy.

WTF tiếp đi

Bấm để mở rộng...