Kinh tế tiêu dùng- phía sau những dãy phố căng đầy biển cho thuê cửa hàng/mặt bằng và chợ đìu hưu.
Nhiều người trong chúng ta, đồng tình với ý kiến/nhận định: “phố xá rợp biển cho thuê mặt bằng, chợ truyền thống vắng khách … là do người dân cắt giảm chi tiêu, kinh tế khó khăn”.
Ấy nhưng, số liệu vĩ mô lại cho thấy một câu chuyện hoàn toàn khác: Tổng mức bán lẻ vẫn duy trì đà tăng ấn tượng: 9% (2024), 9,2% (2025) và 6 tháng đầu năm 2026 bứt phá lên 12,9%. Vậy là dân vẫn tiêu tiền, thậm chí tiêu mạnh hơn … vô lý nhỉ!
Tại sao ư? Hãy nhìn cảnh “shipper đầy đường” hay hãy tự so sánh hôm nay, tuần này… tần suất đi chợ/shopping online của mình ra sao.. có thể lờ mờ hiểu lý do. Khi tổng hợp tất cả các hành vi tiêu dùng ta có bức tranh tổng thể đó là: mua bán đã và đang chuyển mạnh mẽ từ offline sang online.
TMĐT là xu thế toàn cầu, nhưng TMĐT đóng góp cho GDP của VN còn khá khiêm tốn:
Trung Quốc: Tỷ lệ thâm nhập TMĐT vượt 45% - 47%, quy mô >1,5 nghìn tỷ USD, đóng góp trực tiếp 8% - 10% GDP.
Hàn Quốc: Tỷ lệ thâm nhập 30% - 35%, quy mô 220 - 230 tỷ USD, đóng góp 6% - 7% GDP.
Hoa Kỳ: Tỷ lệ thâm nhập 15% - 16%, quy mô 1,2 - 1,3 nghìn tỷ USD, đóng góp 4% - 5% GDP.
Việt Nam: Dù tốc độ tăng trưởng TMĐT rất nhanh. Tỷ trọng TMĐT trong tổng bán lẻ tăng từ 9,5% - 10% (2024) lên gần 12% (2025). Tính chung, kinh tế số hiện đóng góp 14% - 14,2% GDP, trong đó TMĐT đóng góp trực tiếp khoảng 1,5% - 2% GDP.
Như vậy dư địa tăng trưởng TMĐT vẫn còn lớn… cảnh chợ đìu hưu, trả mặt bằng có lẽ vẫn còn tiếp tục. Đồng nghĩa người mua hàng hóa tiêu dùng dễ hơn, thuận tiện hơn…người sở hữu nhà mặt phố buồn nhiều hơn!
Dưới góc độ quản lý thấy cần cảnh tỉnh:
Ở các nước lớn, hệ sinh thái TMĐT giữ lại phần lớn thặng dư cho doanh nghiệp nội địa. Còn tại Việt Nam, sự bùng nổ TMĐT lại đi kèm nguy cơ tổn thương sản xuất trong nước do thiếu sự bình đẳng về chính sách. Đó là
Hàng TMĐT được miễn thuế VAT và thuế nhập khẩu đối với đơn hàng chuyển phát nhanh dưới 1 triệu đồng (Quyết định 78/2010/QĐ-TTg) >>> Hàng nhập khẩu giá trị nhỏ tràn vào không chịu thuế, giá rẻ hơn hẳn sản phẩm nội địa (vốn phải chịu đủ thuế phí và chi phí mặt bằng). Điều này trực tiếp bóp nghẹt các xưởng sản xuất, doanh nghiệp SMEs và hộ kinh doanh trong nước. (đó là chưa tính tới chuyện 95-98% doanh thu TMĐT thuộc các sàn nước ngoài sở hữu)
Thiết nghĩ, cần luôn và ngay sửa Quyết định 78/2010/QĐ-TTg. Đồng thời, dựng hàng rào kỹ thuật: Siết chặt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng hàng nhập khẩu giá trị nhỏ. Nhằm tạo môi trường cạnh tranh công bằng và bảo vệ sản xuất nội địa.
Xin lỗi nếu có làm ai đó buồn, nhưng đã là xu thế thì thời phải thế thôi!
.png "Sex :vozvn (53):"){kind=icon}
