hihihehe
Bát sứ hư hỏng
Khi ông Trump ra lệnh phong tỏa nguồn cung cấp nhiên liệu của Cuba, có khá nhiều người Việt cho rằng dưới sức ép ngày càng mạnh của Trump, chế độ Cuba rồi sẽ ngoan ngoãn chấp nhận những yêu cầu của Mỹ.
Tôi không nghĩ vậy. Tôi đã từng phân tích vấn đề này và cho đến nay tôi vẫn giữ nhận định đó.
Không phải vì tôi cho rằng chế độ Cuba mạnh. Cuba thực sự rất yếu về kinh tế, nhưng có một điều chúng ta không thể bỏ qua đó là khả năng chịu đựng của chế độ Cuba rất lớn.
Cuba đã trải qua hàng chục năm cấm vận của Mỹ, khủng hoảng kinh tế, thiếu nhiên liệu, thiếu điện và vô số sức ép từ bên ngoài mà vẫn tồn tại, thậm chí ngay cả sau khi nguồn chi viện chủ yếu cho Cuba là hệ thống xã hội chủ nghĩa ở châu Âu tan rã.
Học thuyết dùng sức mạnh để giải quyết mọi vấn đề của ông Trump dường như đụng vào đâu cũng bắt đầu xuất hiện những giới hạn, nếu không nói là phản tác dụng.
Gây sức ép lên đồng minh châu Âu thì các nước đồng minh đoàn kết lại và tìm cách tự chủ hơn.
Gây sức ép với các đối thủ thì họ tìm đến Trung Quốc, Nga hoặc những đối tác khác.
Đánh Iran để buộc Iran khuất phục, ngừng chương trình hạt nhân thì cuối cùng lại phải quay về bàn đàm phán mong trở lại bối cảnh khi chưa có chiến tranh và Iran càng có những yêu cầu lớn hơn.
Dùng thuế quan để buộc các nước nhượng bộ thì lại tạo ra những cuộc thương lượng phức tạp và những hệ quả kinh tế mà chính người Mỹ cũng phải gánh chịu.
Sức mạnh có thể buộc người khác nhượng bộ trong một thời điểm. Nhưng sức mạnh không phải lúc nào cũng tạo ra được một trật tự có lợi cho mình về lâu dài.
Trong lúc Trump cố làm cho nước Mỹ “great again” bằng sức mạnh, Trung Quốc lại đang âm thầm mở rộng ảnh hưởng bằng cách trở thành người giúp đỡ những quốc gia đang chịu sức ép của Mỹ.
Chính sách gây sức ép của ông Trump đã đẩy Cuba ngày càng gần Bắc Kinh và Mỹ nhận được những điều ngược lại với mong muốn.
Trong năm 2026, Trung Quốc đã cung cấp phần lớn thiết bị pin mặt trời và hệ thống lưu trữ cho Cuba. Riêng năm 2025, giá trị thiết bị Trung Quốc gửi sang Cuba được WSJ dẫn là khoảng 117 triệu USD. Cuba đã xây dựng hàng chục công viên điện mặt trời và đang hướng tới 92 công viên vào năm 2028.
Đáng chú ý hơn, Trung Quốc không chỉ bán hàng. Bắc Kinh còn cung cấp 5.000 bộ điện mặt trời gia dụng cho các cơ sở y tế và một viện dưỡng lão của Cuba.
Về mặt ngoại giao, Bắc Kinh cũng công khai khẳng định ủng hộ chủ quyền Cuba và phản đối can thiệp vào công việc nội bộ của Cuba.
Hai cách tiếp cận tạo ra hai hình ảnh hoàn toàn khác nhau trong mắt người Cuba.
Khi Mỹ cắt nguồn dầu, tăng áp lực kinh tế dẫn tới Cuba thiếu điện, thiếu nhiên liệu, còn Trung Quốc đưa solar panels, đưa batteries, hỗ trợ cơ sở y tế, mở rộng quan hệ kinh tế, tuyên bố bảo vệ chủ quyền Cuba, thì về hình ảnh và ảnh hưởng địa chính trị, Trung Quốc có thể hưởng lợi rất nhiều.
WSJ thậm chí ghi nhận rằng năng lượng mặt trời hiện đã cung cấp khoảng 10% điện của Cuba, tăng mạnh so với năm trước, mặc dù tình trạng mất điện vẫn rất nghiêm trọng. Tuy nhiên chỉ cần thêm ít thời gian nữa, khi mạng lưới điện mặt trời phát triển sẽ giải quyết đáng kể nhu cầu.
Trong vài năm qua, Trung Quốc ngày càng sử dụng một công cụ rất khác Mỹ: Mỹ có sức mạnh quân sự, tài chính, đồng USD và các biện pháp trừng phạt, nhưng Trung Quốc có thương mại, đầu tư, hạ tầng, công nghệ và khả năng cung cấp những thứ mà các nước đang bị Mỹ gây sức ép rất cần.
Đó là một kiểu “soft power có tính vật chất” rất thực dụng. Cuba là một ví dụ rất đẹp cho chiến lược đó.
Điều đáng lo đối với Washington không phải là Cuba trở thành đồng minh quân sự của Trung Quốc ngày mai. Điều đáng lo hơn là người dân và chính phủ các nước trong khu vực có thể bắt đầu suy nghĩ: “Khi Mỹ gây sức ép với chúng ta, khiến chúng ta ngạt thở, thì Trung Quốc là nước giúp chúng ta sống sót”!
Nếu tâm lý ấy lan rộng ở Latin America và Caribbean thì ảnh hưởng của Mỹ trong chính sân sau của mình sẽ bị bào mòn, trong khi Trung Quốc chẳng cần một căn cứ quân sự nào và cũng chẳng phải tổn thất sinh mạng nào mà vẫn có thể mở rộng ảnh hưởng.
Dưới thời Trump 2.0, Trung Quốc đang tận dụng rất tốt những khoảng trống mà chính sách đối ngoại do ông Trump tạo ra.
Thực tế thì Mỹ vẫn rất mạnh, nhưng khả năng chuyển sức mạnh ấy thành ảnh hưởng và thiện cảm đang suy giảm ở nhiều quốc gia, trong khi Trung Quốc đang rất khéo biến sự suy giảm đó thành cơ hội.
Nói là Trump ‘đánh” Trung Quốc nhưng chính sách của ông ta đang tạo cho Trung Quốc một vị thế mạnh hơn trên bản đồ địa chính trị thế giới.
Tôi không nghĩ vậy. Tôi đã từng phân tích vấn đề này và cho đến nay tôi vẫn giữ nhận định đó.
Không phải vì tôi cho rằng chế độ Cuba mạnh. Cuba thực sự rất yếu về kinh tế, nhưng có một điều chúng ta không thể bỏ qua đó là khả năng chịu đựng của chế độ Cuba rất lớn.
Cuba đã trải qua hàng chục năm cấm vận của Mỹ, khủng hoảng kinh tế, thiếu nhiên liệu, thiếu điện và vô số sức ép từ bên ngoài mà vẫn tồn tại, thậm chí ngay cả sau khi nguồn chi viện chủ yếu cho Cuba là hệ thống xã hội chủ nghĩa ở châu Âu tan rã.
Học thuyết dùng sức mạnh để giải quyết mọi vấn đề của ông Trump dường như đụng vào đâu cũng bắt đầu xuất hiện những giới hạn, nếu không nói là phản tác dụng.
Gây sức ép lên đồng minh châu Âu thì các nước đồng minh đoàn kết lại và tìm cách tự chủ hơn.
Gây sức ép với các đối thủ thì họ tìm đến Trung Quốc, Nga hoặc những đối tác khác.
Đánh Iran để buộc Iran khuất phục, ngừng chương trình hạt nhân thì cuối cùng lại phải quay về bàn đàm phán mong trở lại bối cảnh khi chưa có chiến tranh và Iran càng có những yêu cầu lớn hơn.
Dùng thuế quan để buộc các nước nhượng bộ thì lại tạo ra những cuộc thương lượng phức tạp và những hệ quả kinh tế mà chính người Mỹ cũng phải gánh chịu.
Sức mạnh có thể buộc người khác nhượng bộ trong một thời điểm. Nhưng sức mạnh không phải lúc nào cũng tạo ra được một trật tự có lợi cho mình về lâu dài.
Trong lúc Trump cố làm cho nước Mỹ “great again” bằng sức mạnh, Trung Quốc lại đang âm thầm mở rộng ảnh hưởng bằng cách trở thành người giúp đỡ những quốc gia đang chịu sức ép của Mỹ.
Chính sách gây sức ép của ông Trump đã đẩy Cuba ngày càng gần Bắc Kinh và Mỹ nhận được những điều ngược lại với mong muốn.
Trong năm 2026, Trung Quốc đã cung cấp phần lớn thiết bị pin mặt trời và hệ thống lưu trữ cho Cuba. Riêng năm 2025, giá trị thiết bị Trung Quốc gửi sang Cuba được WSJ dẫn là khoảng 117 triệu USD. Cuba đã xây dựng hàng chục công viên điện mặt trời và đang hướng tới 92 công viên vào năm 2028.
Đáng chú ý hơn, Trung Quốc không chỉ bán hàng. Bắc Kinh còn cung cấp 5.000 bộ điện mặt trời gia dụng cho các cơ sở y tế và một viện dưỡng lão của Cuba.
Về mặt ngoại giao, Bắc Kinh cũng công khai khẳng định ủng hộ chủ quyền Cuba và phản đối can thiệp vào công việc nội bộ của Cuba.
Hai cách tiếp cận tạo ra hai hình ảnh hoàn toàn khác nhau trong mắt người Cuba.
Khi Mỹ cắt nguồn dầu, tăng áp lực kinh tế dẫn tới Cuba thiếu điện, thiếu nhiên liệu, còn Trung Quốc đưa solar panels, đưa batteries, hỗ trợ cơ sở y tế, mở rộng quan hệ kinh tế, tuyên bố bảo vệ chủ quyền Cuba, thì về hình ảnh và ảnh hưởng địa chính trị, Trung Quốc có thể hưởng lợi rất nhiều.
WSJ thậm chí ghi nhận rằng năng lượng mặt trời hiện đã cung cấp khoảng 10% điện của Cuba, tăng mạnh so với năm trước, mặc dù tình trạng mất điện vẫn rất nghiêm trọng. Tuy nhiên chỉ cần thêm ít thời gian nữa, khi mạng lưới điện mặt trời phát triển sẽ giải quyết đáng kể nhu cầu.
Trong vài năm qua, Trung Quốc ngày càng sử dụng một công cụ rất khác Mỹ: Mỹ có sức mạnh quân sự, tài chính, đồng USD và các biện pháp trừng phạt, nhưng Trung Quốc có thương mại, đầu tư, hạ tầng, công nghệ và khả năng cung cấp những thứ mà các nước đang bị Mỹ gây sức ép rất cần.
Đó là một kiểu “soft power có tính vật chất” rất thực dụng. Cuba là một ví dụ rất đẹp cho chiến lược đó.
Điều đáng lo đối với Washington không phải là Cuba trở thành đồng minh quân sự của Trung Quốc ngày mai. Điều đáng lo hơn là người dân và chính phủ các nước trong khu vực có thể bắt đầu suy nghĩ: “Khi Mỹ gây sức ép với chúng ta, khiến chúng ta ngạt thở, thì Trung Quốc là nước giúp chúng ta sống sót”!
Nếu tâm lý ấy lan rộng ở Latin America và Caribbean thì ảnh hưởng của Mỹ trong chính sân sau của mình sẽ bị bào mòn, trong khi Trung Quốc chẳng cần một căn cứ quân sự nào và cũng chẳng phải tổn thất sinh mạng nào mà vẫn có thể mở rộng ảnh hưởng.
Dưới thời Trump 2.0, Trung Quốc đang tận dụng rất tốt những khoảng trống mà chính sách đối ngoại do ông Trump tạo ra.
Thực tế thì Mỹ vẫn rất mạnh, nhưng khả năng chuyển sức mạnh ấy thành ảnh hưởng và thiện cảm đang suy giảm ở nhiều quốc gia, trong khi Trung Quốc đang rất khéo biến sự suy giảm đó thành cơ hội.
Nói là Trump ‘đánh” Trung Quốc nhưng chính sách của ông ta đang tạo cho Trung Quốc một vị thế mạnh hơn trên bản đồ địa chính trị thế giới.
))
