Nói chung phiên phiến thôi, nhưng topic kiểu này tao thấy kể chuyện nó mới vui chứ chém gió kiểu chung chung hay cãi nhau chả có gì vui. Đang rảnh tao kể chúng mày nghe 2 câu chuyện về 2 cháu GenZ trong đội tao vài năm gần đây (tao là sếp của sếp chúng nó, nôm na gọi là "skip level").
_ Cháu thứ nhất, gọi là cháu Đông Âu: cũng có khả năng nhất định, thành phần du học Mẽo đến từ Đông Âu (Slovania thì phải?). Cháu này thành tích 2 bạc IMO, tốt nghiệp đại học MIT, tiến sĩ Stanford. Về lí lịch thì resume cháu này chấp luôn 99.99% nhân loại.
Vấn đề là thành tích giấy tờ thế kia nhưng thái độ làm việc thì chán hẳn. Cháu này làm việc cũng ổn, nhưng phải toàn kiểu chỉ đâu làm đấy. Tao thì mấy đứa mới ra trường như này cũng ok thôi, nhưng vấn đề là cháu này suốt ngày đòi hỏi lên bậc. Tao nói rõ luôn quan điểm là muốn lên bậc thì đéo thể mãi ở mức độ chỉ đâu làm đấy được, hô nhảy là nhảy được. Những thằng bậc cao hơn thì phải ở mức trong đầu tao mới thoáng qua suy nghĩ "sao việc A quan trọng mà chưa thấy thằng nào làm" thì quay lại đã thấy nó làm xong việc A và viết báo cáo cho tao rồi, hehe.
Cháu này làm việc cho cty tao đc 6 năm, nhảy 2 đội (đội tao quản là đội thứ 2). Một ngày đẹp trời kia sếp nó gặp tao bảo "thằng Đông Âu đi so lương của nó với mấy thằng khác rồi bảo đòi tăng lương, tính sao?" thì tao trả lời lại là cứ cho nó đến gặp tao. Đến lúc gặp tao trình bày với nó là nó chỉ so với những thằng cùng cấp nhưng top range thì không ổn, lương bọn tao phân bổ cho nó không hề thấp so với mặt bằng chung. Nói đi nói lại rồi tao bảo nó là nếu làm được cái project X kia thì cuối năm tăng lương, năm sau có thể xét tăng bậc.
Tính tao với mấy thằng cấp dưới rất rõ ràng, "anh không thể ban phát cho em mức thu nhập hay cấp bậc cao hơn khả năng thực sự của em, nhưng anh có thể chỉ cho em cơ hội để thể hiện bản thân". Cái project X kia định nghĩa chưa rõ ràng nên tao chỉ cho nó làm để xem nó lái được đến đâu. Đcm thế mà sau 6 tháng sau thằng cu nộp đơn xin thôi việc, trước khi đi còn để email bảo là bản thân nó thấy con đường đi lên của nó mịt mù và chỉ trích ban lãnh đạo giao việc thiếu tính cụ thể cho nó. Đcm việc cụ thể thì phải chấp nhận mức lương thấp, còn lương cao đòi việc cụ thể ccc.
- Cháu thứ hai, gọi là cháu Mẽo trắng: thành phần gia đình nó tao không biết cụ thể nhưng đoán cũng kiểu gia tộc có số má về học thức. Nó thì chả thi cử vẹo gì, tốt nghiệp đại học Princeton, học PhD Toán UCLA thì bỏ nửa chừng đi làm culy tập đoàn vì chán học và muốn kiếm tiền. Nó bảo nó nó bỏ học PhD đi làm big tech bố mẹ nó không ưng ý lắm. Về mặt thành tích nó tự nhận là đứa kém nhất trong nhà, em gái nó mới 20 tuổi đã đi học PhD Toán ngành đại số hình học (geometric algebra), ngành top khó của những ngành khó.
Thằng này thái độ làm việc nghiêm túc hẳn so với thằng Đông Âu, còn về ưu sách cho bản thân thì cũng cực kì nhẹ nhàng. Gặp tao nói chuyện bao giờ cũng hỏi "anh có thể chỉ cho em những kinh nghiệm đi trước?" Tao đọc cho nó cả cái danh sách dài nó viết notes lại cẩn thận từng cái một. Khoảng 2 tháng sau tao gặp lại thì thằng bé bảo "20 cái anh chỉ thì em đã áp dụng được 17 cái, còn 3 cái điểm kia em chưa hiểu lắm anh phân tích ra thêm chút được không?" Lần duy nhất tao thấy nó đề cập về chuyện ưu sách là lúc nó hỏi "anh thấy em phấn đấu trong vòng 2 năm đến có lên bậc được không?" thì tao mỉm cười trả lời là "có thể nếu chú mày tiếp tục cố gắng và phát huy" ( đcm tao phát biểu hay ho khác đéo các cốp nhà mình ko?

)
Cháu Mẽo trắng này làm việc chả bao giờ đòi hỏi gì nhiều từ quản lí nhưng đội tao đã mặc định nó là thằng nghiêm túc và được việc nên việc khó và hay ho nhất cho kĩ sư sơ cấp toàn đẩy cho nó. Cái project X đưa thằng Đông Âu làm đéo đến đâu thì đưa vào tay nó lái cực kì mượt. Giờ bọn tao đang kế hoạch là đến quí 3 mùa Thu này làm cái báo cáo năng lực tổng hợp để ra quyết định thăng bậc cho nó luôn. Tính ra theo qui trình thì cháu Mẽo trắng này leo bậc sau 1 năm rưỡi, nhanh gấp 4 lần cháu Đông Âu kia tự phấn đấu bản thân thì ít mà suốt ngày lồi lõm chuyện thăng tiến.
==========================
Tóm lại từ câu chuyện hai cháu này này thì bài học tuyển nhân sự của tao là thằng giỏi mấy cũng đéo bằng thằng có thái độ tốt, và nếu có nhiều đạn thì nên trả giá cao nhất để lôi về những thằng vừa có thái độ tốt vừa giỏi, hehe