Giám đốc Christophe Fouquet khẳng định ASML duy ngã độc tôn

  • Tạo bởi Tạo bởi newboi
  • Start date Start date

newboi

Đàn iem Duy Mạnh
Connie Loizos 1:06 PDT · ngày 9 tháng 5 năm 2026
mỗi khi bạn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), ở một mức độ nào đó, bạn đang phụ thuộc vào một công ty Hà Lan 42 năm tuổi với 44.000 nhân viên, chi 4,5 tỷ euro mỗi năm để phát triển công nghệ của mình.

ASML trụ sở Hà Lan, sản xuất các máy móc tạo ra các chip giúp AI trở nên khả thi. Cụ thể hơn, công ty này sản xuất những máy móc duy nhất trên thế giới có khả năng in các mẫu siêu nhỏ trên tấm silicon, những mẫu định hình nên các chất bán dẫn tiên tiến nhất — một quy trình gọi là quang khắc cực tím, hay EUV. Những máy móc này có kích thước xấp xỉ một chiếc xe buýt trường học, mất nhiều tháng để lắp ráp, liên quan đến hàng trăm nhà cung cấp và có giá đâu đó 200-400 triệu đô la Mỹ mỗi chiếc tùy thuộc vào thế hệ (mức giá đôi khi khiến ngay cả những khách hàng lớn nhất của ASML cũng phải cân nhắc).
EUV lithography in action - Inside the TWINSCAN NXE:3400 EUV lithography  machine | ASML on Make a GIF

sự độc quyền đó đã giúp ASML trở thành công ty có giá trị nhất ở châu Âu, trị giá hơn 530 tỷ đô la. Và với việc 4 công ty công nghệ lớn nhất Hoa Kỳ — Microsoft, Meta, Amazon và Google — cam kết chi hơn 600 tỷ đô la Mỹ cho cơ sở hạ tầng AI chỉ riêng trong năm 2026, nhu cầu về máy móc của ASML đã tăng vọt đến mức công ty này công khai tuyên bố rằng thế giới sẽ không có đủ chip trong nhiều năm tới.

tất cả nhu cầu đó cũng khiến ASML trở thành mục tiêu. Substrate (ảnh dưới) công ty khởi nghiệp ở San Francisco do một người học trò của Peter Thiel thành lập, đã huy động được hơn 100 triệu đô la Mỹ và được định giá hơn 1 tỷ đô la Mỹ dựa trên tuyên bố rằng có thể chế tạo một máy khắc quang học cạnh tranh. Ngoài ra, đã có những báo cáo cho rằng các kỹ sư cũ của ASML tại Trung Quốc đã đảo ngược một phần công nghệ này, một triển vọng với những tác động địa chính trị to lớn.
Peter Thiel-Backed Startup Secures $100 Million to Make Chips in U.S. - WSJ


năm 2024 Christophe Fouquet nhậm chức Giám đốc điều hành ASML sau hơn 1 thập kỷ làm việc tại công ty, sáng thứ Ba hôm 5 tháng 5 năm 2026 đã ngồi xuống trò chuyện với biên tập viên này trên sân thượng khách sạn Beverly Hills trước khi ông tham dự Hội nghị Toàn cầu của Viện Milken.
Christophe Fouquet, chief executive officer of ASML Holding NV

mặc bộ vest xanh và áo sơ mi trắng, Christophe Fouquet (ảnh trên) tỏ ra thoải mái — ngay cả khi cuộc trò chuyện chuyển sang chủ đề về các đối thủ cạnh tranh.

cuộc phỏng vấn này đã được chỉnh sửa nhẹ để rút ngắn và làm rõ hơn.

Ngài có thấy trước được sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo không?
Christophe Fouquet: không, hoàn toàn không. Chúng tôi đã làm việc rất chăm chỉ, nhưng không hề nghĩ rằng điều này sẽ xảy ra. Từ một khái niệm – điều mà mọi người cho rằng cuối cùng sẽ thành hiện thực – đến ChatGPT, thực sự là ví dụ tốt đầu tiên về những gì AI có thể làm được. Và giờ đây, tôi nghĩ chúng ta coi AI là cuộc cách mạng tiếp theo, không chỉ trong công nghiệp mà còn cả trong xã hội. Tôi có thấy trước được điều này không? Không. Ngồi giữa nó mỗi ngày, đôi khi chúng tôi thức dậy vào buổi sáng và vẫn kiểm tra xem những gì đang xảy ra có thực sự đang xảy ra hay không.

Câu hỏi lớn mà mọi người đặt ra là liệu chuỗi cung ứng có thể theo kịp nhu cầu hay không. Liệu có thể không?
Christophe Fouquet: nhu cầu lớn đến mức thị trường nói chung sẽ bị hạn chế nguồn cung trong một thời gian khá dài. Hiện tại, nút thắt cổ chai lớn nhất dường như nằm ở khâu sản xuất chip. Chúng tôi, với tư cách là nhà cung cấp thiết bị, luôn theo sát khách hàng của mình, và cho đến nay chúng tôi đã làm khá tốt – nhưng chúng tôi biết mình phải nâng cấp toàn bộ chuỗi cung ứng và năng lực của mình. Nếu bạn nói chuyện với các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn, tôi nghĩ họ sẽ nói với bạn rằng trong 2, 3, thậm chí 5 năm tới, họ sẽ không có đủ chip.
ZEISS expands at the Rossdorf research and development site


mới đây TSMC đăng tin rằng các máy móc mới nhất của Quý Công Ty quá đắt. Ngài phản hồi như thế nào?
Christophe Fouquet: nếu nhìn vào giá cả, hệ thống EUV sẽ đắt hơn hệ thống NA thấp, nhưng chi phí sản xuất một tấm wafer với công cụ này trên một số lớp tiên tiến sẽ rẻ hơn. Chúng tôi có thể giảm chi phí từ 20% đến 30%.

[ghi chú của biên tập viên: cả 2 máy mà Fouquet đề cập ở đây đều là máy EUV - cùng một công nghệ cơ bản. NA là viết tắt của khẩu độ số, thước đo độ mịn mà máy có thể tập trung ánh sáng lên chip. EUV NA thấp là thế hệ hiện tại; EUV NA cao là thế hệ mới nhất của ASML, có khả năng in các họa tiết thậm chí còn mịn hơn, nhưng có giá từ 350 triệu đô la Mỹ trở lên mỗi chiếc. Fouquet lập luận rằng mặc dù máy mới có giá cao hơn, nhưng nó sản xuất chip rẻ hơn.]

tôi nhận được rất nhiều câu hỏi về việc liệu nó sẽ ra mắt trong tháng này, tháng sau hay tháng sau nữa. Và tôi thường nói rằng điều đó thực sự không quan trọng, bởi vì chúng tôi đã thiết kế công nghệ NA cao cho 10, 20 năm tới. Bạn có thể xem lại các bài báo từ năm 2016, 2017, và bạn sẽ thấy những trích dẫn tương tự - EUV NA thấp rất đắt tiền. Chúng ta biết điều gì đã xảy ra sau đó. Điều tương tự sẽ xảy ra với EUV NA cao.
ZEISS Semiconductor Manufacturing Technology | LinkedIn


một công ty khởi nghiệp tên là Substrate, được Peter Thiel hậu thuẫn, tuyên bố có thể chế tạo một máy in thạch bản cạnh tranh. Ngài nghĩ gì về điều đó?
Christophe Fouquet: muốn có nó và có nó - đó vẫn là một sự khác biệt rất lớn. Thách thức của in thạch bản rất nhiều. Có thể tạo ra hình ảnh là điểm khởi đầu, nhưng bạn cần tạo ra hình ảnh đó với số lượng rất lớn, chi phí rất thấp, tốc độ cao và độ chính xác nanomet. Tôi luôn nói rằng lý do duy nhất ASML có thể chế tạo máy EUV là vì 80% trong số đó đã tồn tại, dựa trên kiến thức và sản phẩm được xây dựng theo thời gian. Chúng tôi phải giải quyết một vấn đề - tạo ra ánh sáng EUV - và chỉ riêng điều đó đã mất 20 năm. Khi bắt đầu từ con số không, thách thức là vô cùng lớn. Tôi đã thấy rất nhiều tuyên bố. Tôi đã thấy một vài bức ảnh. Nhưng chúng tôi đã có bức ảnh EUV đầu tiên cách đây 30 năm, và chúng tôi vẫn cần thêm 20 năm làm việc chăm chỉ nữa để biến nó thành một hệ thống sản xuất.

về xLight, một công ty khởi nghiệp về laser được chính phủ Hoa Kỳ hỗ trợ một phần, muốn hợp tác với các ngài thì sao?
Christophe Fouquet: xLight đang tập trung vào một yếu tố của máy EUV của chúng tôi — nguồn tạo ra ánh sáng. Nguồn mà chúng tôi đang có có thể được mở rộng trong nhiều năm tới, và chúng tôi biết cách mở rộng quy mô nó. Những gì xLight đang làm là một nguồn mới vẫn cần phải được xây dựng và chứng minh. Câu hỏi duy nhất là liệu nó có mang lại lợi thế về hiệu suất hoặc chi phí so với những gì chúng tôi đang có hay không. Tôi nghĩ vẫn còn phải chờ xem. Chúng tôi đang làm việc với họ để họ có thể chứng minh công nghệ của mình — chúng tôi cảm thấy đó là trách nhiệm của mình. Nhưng đó vẫn là một chặng đường rất dài.
U.S government awards Gelsinger-backed EUV developer xLight with $150  million in federal incentives — company to develop new electron-based light  source for lithography tools | Tom's Hardware


có thông tin cho rằng các kỹ sư cũ của ASML tại Trung Quốc đã sao chép ngược kỹ thuật máy móc của quý Công ty.
Christophe Fouquet: để sao chép ngược bất cứ thứ gì, trước tiên bạn cần phải có máy móc đó. Và không có máy EUV nào ở Trung Quốc cả — chúng tôi chưa bao giờ vận chuyển bất kỳ thiết bị nào đến đó. Tất cả các thiết bị chúng tôi đã vận chuyển, chúng tôi đều biết chúng đang ở đâu. Chúng hoặc đang được khách hàng sử dụng và chúng tôi theo dõi, hoặc chúng đã được tháo dỡ và trả lại cho chúng tôi. Ý kiến cho rằng một trong những hệ thống của chúng tôi đang ở Trung Quốc là hoàn toàn sai. Và bởi vì công nghệ EUV của chúng tôi chưa bao giờ được xuất khẩu sang đó, nên chúng tôi cũng không có người nào ở Trung Quốc được đào tạo về EUV.

ngay từ rất sớm, khi các hạn chế được áp dụng, chúng tôi đã tạo ra sự tách biệt hoàn toàn trong công ty giữa những người có thể tiếp cận công nghệ, tài liệu và đào tạo về EUV, và những người không thể. Nhóm của chúng tôi ở Trung Quốc nằm ở phía bên kia ranh giới đó. Thực tế cho thấy rất ít, nếu có, tiến bộ nào cả. Thật khó để mọi người chấp nhận điều đó bởi vì việc tiếp cận công nghệ này rất quan trọng.

về vấn đề kiểm soát xuất khẩu nói chung — Jensen Huang đã có mặt ở đây tối qua và lập luận rằng các công ty nên bán hàng trên toàn cầu, rằng doanh thu của công ty càng nhiều thì tiền thuế thu được cho quốc gia sở tại càng nhiều. Ông ấy cũng nói rằng điều quan trọng là giữ những sản phẩm tốt nhất và mới nhất ở gần nhà hơn. Ngài có đồng ý không?
Christophe Fouquet: tôi nghĩ ông ấy hoàn toàn đúng. Điều ông ấy bổ sung — và tôi nghĩ đây là điều mà Nvidia đã làm — là bạn có thể duy trì lợi thế công nghệ bằng cách duy trì khoảng cách thế hệ trong những gì bạn bán. Nvidia bán các sản phẩm thuộc vài thế hệ trước, và điều đó cho phép họ tìm được sự cân bằng giữa việc vẫn kinh doanh và không trao lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ cho các quốc gia mà bạn sẽ không bán sản phẩm mới nhất. Chúng tôi tin rằng cách tiếp cận tương tự nên được áp dụng cho các sản phẩm của chúng tôi. Ngày nay chúng tôi xuất khẩu các công cụ sang Trung Quốc — được phép theo quy định kiểm soát xuất khẩu — nhưng đó là công cụ mà chúng tôi xuất khẩu lần đầu tiên vào năm 2015. Nếu bạn áp dụng triết lý của Jensen vào tình hình của chúng tôi, Nvidia đang hoạt động với khoảng cách 2 hoặc 3 thế hệ. Chúng tôi đang hướng tới 8 thế hệ. Có chỗ cho sự hợp lý hóa — tìm ra sự cân bằng phù hợp giữa việc không kinh doanh, bỏ lỡ một cơ hội lớn và mạnh mẽ mời gọi những người khác cạnh tranh với bạn.
Nvidia's Jensen Huang says China should not have its most advanced chips -  Nikkei Asia


Ngài đánh giá thế nào về tình hình hiện tại của chính quyền về tất cả những vấn đề này?
Christophe Fouquet: đang có một cuộc đối thoại tốt, điều này rất quan trọng. Tôi nghĩ rằng có sự hiểu biết thực sự về những gì doanh nghiệp cần, nhưng vẫn còn thách thức trong việc tìm ra sự cân bằng phù hợp giữa tất cả các tiếng nói và lợi ích khác nhau. Cuộc đối thoại đang diễn ra, và chúng tôi đánh giá cao điều đó. Tôi đã đến Washington nhiều lần. Ít nhất thì cuộc thảo luận cũng đang diễn ra. Nhưng đây là một chủ đề rất phức tạp.

Ngài dường như không lo ngại về việc ai đó sẽ rút ngắn quy trình phát triển công nghệ của mình.
Christophe Fouquet: mọi người thích sở hữu công nghệ tiên tiến nhất, nhưng họ thường quên mất những gì cần thiết để xây dựng nó. Đó là nhiều năm làm việc — không chỉ tại ASML mà còn với các nhà cung cấp của chúng tôi. Nhiều nhóm người khác nhau đã giải quyết những vấn đề rất khó khăn, và sau đó 1 công ty đã tập hợp tất cả lại bằng cách sử dụng hàng chục năm kinh nghiệm về công nghệ in thạch bản để biến nó thành một hệ thống sản xuất. Điều này không hề dễ dàng. Và tôi nghĩ đó cũng là sự bảo vệ tốt nhất của chúng tôi. Đơn giản là vì cần rất nhiều công sức để hoàn thành nó.
 

Có thể bạn quan tâm

Top