Ganas
Gió lạnh đầu buồi
1. Hiến pháp:
Hiến pháp là đạo luật cơ bản, gốc và có giá trị pháp lý cao nhất trong toàn bộ hệ thống pháp luật của Việt Nam.
Tất cả các văn bản quy phạm pháp luật khác — từ Luật (do Quốc hội ban hành), Nghị định (do Chính phủ ban hành), đến Nghị quyết, Thông tư... — đều phải phù hợp, không được trái với Hiến pháp. Nếu có bất kỳ quy định nào đi ngược lại Hiến pháp, quy định đó sẽ bị hủy bỏ hoặc sửa đổi.
Hiến pháp có tính bền vững rất cao, thường rất ít khi bị thay đổi trừ khi đất nước có những bước chuyển mình hoặc bước ngoặt lịch sử lớn.
2. Luật (hoặc Bộ luật)
Khái niệm: Là văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội – cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất – thảo luận và thông qua.
Giá trị pháp lý: Có giá trị pháp lý cao nhất (chỉ sau Hiến pháp). Tất cả các văn bản khác (Nghị định, Thông tư, Nghị quyết...) khi ban hành đều không được trái với Luật.
Mục đích: Quy định về các vấn đề cơ bản, quan trọng nhất của đất nước trên các lĩnh vực: kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, tổ chức bộ máy nhà nước...
3. Nghị định
Khái niệm: Là văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ ban hành.
Giá trị pháp lý: Thấp hơn Hiến pháp và Luật, nhưng cao hơn Thông tư của các Bộ.
Mục đích:
Chi tiết hóa, hướng dẫn thi hành các Luật/Nghị quyết của Quốc hội (đưa các điều khoản chung của Luật vào thực tế).
Quy định các biện pháp cụ thể để thực hiện chính sách kinh tế - xã hội, quản lý nhà nước.
Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực.
4. Nghị quyết
Nghị quyết có điểm đặc biệt là nhiều cơ quan khác nhau có thẩm quyền ban hành, tùy thuộc vào cơ quan ban hành mà nội dung và phạm vi áp dụng sẽ khác nhau:
- Nghị quyết của Quốc hội / Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
Quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, chính sách đối ngoại, tổ chức bộ máy, hoặc thực nghiệm chính sách mới chưa có Luật quy định.
- Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân (HĐND các cấp - Tỉnh/Huyện/Xã):
Quyết định các chủ trương, biện pháp, cơ chế chính sách riêng biệt nhằm phát triển địa phương đó (phù hợp với quy định của cấp trên).
- Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao:
Hướng dẫn các Tòa án áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử.
Hiến pháp là đạo luật cơ bản, gốc và có giá trị pháp lý cao nhất trong toàn bộ hệ thống pháp luật của Việt Nam.
Tất cả các văn bản quy phạm pháp luật khác — từ Luật (do Quốc hội ban hành), Nghị định (do Chính phủ ban hành), đến Nghị quyết, Thông tư... — đều phải phù hợp, không được trái với Hiến pháp. Nếu có bất kỳ quy định nào đi ngược lại Hiến pháp, quy định đó sẽ bị hủy bỏ hoặc sửa đổi.
Hiến pháp có tính bền vững rất cao, thường rất ít khi bị thay đổi trừ khi đất nước có những bước chuyển mình hoặc bước ngoặt lịch sử lớn.
2. Luật (hoặc Bộ luật)
Khái niệm: Là văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội – cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất – thảo luận và thông qua.
Giá trị pháp lý: Có giá trị pháp lý cao nhất (chỉ sau Hiến pháp). Tất cả các văn bản khác (Nghị định, Thông tư, Nghị quyết...) khi ban hành đều không được trái với Luật.
Mục đích: Quy định về các vấn đề cơ bản, quan trọng nhất của đất nước trên các lĩnh vực: kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, tổ chức bộ máy nhà nước...
3. Nghị định
Khái niệm: Là văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ ban hành.
Giá trị pháp lý: Thấp hơn Hiến pháp và Luật, nhưng cao hơn Thông tư của các Bộ.
Mục đích:
Chi tiết hóa, hướng dẫn thi hành các Luật/Nghị quyết của Quốc hội (đưa các điều khoản chung của Luật vào thực tế).
Quy định các biện pháp cụ thể để thực hiện chính sách kinh tế - xã hội, quản lý nhà nước.
Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực.
4. Nghị quyết
Nghị quyết có điểm đặc biệt là nhiều cơ quan khác nhau có thẩm quyền ban hành, tùy thuộc vào cơ quan ban hành mà nội dung và phạm vi áp dụng sẽ khác nhau:
- Nghị quyết của Quốc hội / Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
Quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, chính sách đối ngoại, tổ chức bộ máy, hoặc thực nghiệm chính sách mới chưa có Luật quy định.
- Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân (HĐND các cấp - Tỉnh/Huyện/Xã):
Quyết định các chủ trương, biện pháp, cơ chế chính sách riêng biệt nhằm phát triển địa phương đó (phù hợp với quy định của cấp trên).
- Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao:
Hướng dẫn các Tòa án áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử.
