Wei Fenghe (Ngụy Phượng Hòa) trong thời gian đảm nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc đã nhiều lần gặp gỡ Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis dưới thời Trump nhiệm kỳ đầu. Cuộc trao đổi quan trọng nhất giữa hai người diễn ra vào tháng 11 năm 2018 khi Ngụy Phượng Hòa thăm Mỹ. Ngoài cuộc họp tại Lầu Năm Góc, Mattis còn cùng Ngụy Phượng Hòa tham quan Mount Vernon – ngôi nhà cũ của George Washington, tổng thống đầu tiên của Mỹ.
Mô tả chi tiết về cuộc gặp này đến từ nhà báo xuất sắc của Mỹ Bob Woodward. Rất hiếm khi có ghi chép chi tiết như vậy về các cuộc trao đổi cấp cao giữa Trung – Mỹ. Woodward là một trong hai nhà báo trẻ của Washington Post đã điều tra vụ Watergate vào đầu những năm 1970 – những người đã góp phần trực tiếp khiến Nixon từ chức. Ông là nhân vật đã đi vào lịch sử báo chí Mỹ. Thời kỳ hoàng kim của ngành báo chí Mỹ cũng dần kết thúc cùng thế hệ của ông. Woodward sinh năm 1943, cùng năm với Biden.
Trong vài thập kỷ gần đây, Woodward trở thành nhà chép sử của Washington, luôn đào sâu và ghi chép lại cách vận hành chính trị cấp cao của Mỹ, đóng vai trò như một “Tư Mã Thiên đương đại” – đương nhiên là không bị hoạn và được tôn kính đặc biệt. Cuốn sách phi hư cấu Rage (Giận dữ) của ông xuất bản tháng 9/2020 kể về thời Trump cầm quyền. Chương 17 của sách đọc như kịch bản, chính là kể về cuộc trao đổi giữa Mattis và Ngụy Phượng Hòa.
Ngày 8 tháng 11 năm 2018, sau khi kết thúc cuộc họp, Ngụy Phượng Hòa và Mattis lên trực thăng từ Lầu Năm Góc, bay dọc sông Potomac khoảng 10 phút về phía nam đến Mount Vernon – ngôi nhà cũ của Washington. Mount Vernon có thể coi như “Thiệu Sơn” của Mỹ, nhưng Thiệu Sơn cách Bắc Kinh rất xa, trong khi Mount Vernon nằm ngay ngoại ô thủ đô Washington, chiếm 500 acre (khoảng gấp ba lần diện tích Tử Cấm Thành).
Woodward – vốn luôn rất cẩn thận – ở đây có một sai sót nhỏ: ông nói Ngụy Phượng Hòa là “cựu Ủy viên Bộ Chính trị”, thực tế ông vẫn đang tại vị Ủy viên Quốc vụ viện. Ngay cả các nhà báo hàng đầu của Mỹ khi viết về Trung Quốc cũng khó tránh được những lỗi chi tiết như vậy.
Mattis xuất thân từ Thủy quân Lục chiến, biệt danh “Mad Dog” (Chó Điên) hay “Warrior Monk” (Tăng Sĩ Chiến Binh) vì ông độc thân suốt mấy chục năm quân ngũ. Cả hai đều là thượng tướng, nhưng có một khác biệt nhỏ: Ngụy Phượng Hòa hầu như chưa từng tham gia chiến đấu thực sự. Mattis từng chỉ huy lực lượng trong Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất năm 1991 với vai trò trung tá chỉ huy tiểu đoàn đột kích. Ông cũng chỉ huy ở Afghanistan năm 2001 và Iraq sau đó, đều ở tuyến đầu với vai trò lữ đoàn trưởng và sư đoàn trưởng; đơn vị của ông là lực lượng đầu tiên tiến vào Baghdad.
Mattis đã cùng Ngụy Phượng Hòa có một buổi dạo bộ riêng khá dài, hơn nửa giờ, chỉ có một phiên dịch viên đi kèm (Woodward không nói rõ là phiên dịch Trung Quốc hay Mỹ). Mattis rất mê sách, sở hữu 7.000 cuốn. Ông nhấn mạnh rằng trong “thế kỷ nhục nhã” từ Chiến tranh Nha phiến đến năm 1949 mà Trung Quốc nói, Mỹ không đóng vai trò nào, cũng không đòi bồi thường khổng lồ hay cắt đất. Nhân dân Mỹ có tình cảm với Trung Quốc.
Mattis tiếp tục hỏi Ngụy Phượng Hòa: “Ông có nhận ra rằng chính người Mỹ đã tạo ra môi trường quốc tế như vậy, và nhân dân Trung Quốc siêng năng đã tận dụng nó để thoát nghèo giàu có không? Thương mại với Mỹ đã giúp Trung Quốc hiện đại hóa nhanh chóng.”
Ngụy Phượng Hòa nhìn thẳng vào mắt Mattis, kéo ông lại gần hơn, thể hiện một thái độ khá thân mật. Ông nói: “Đúng vậy, chúng tôi biết chủ yếu phải cảm ơn người Mỹ.” Ngụy Phượng Hòa không hề mơ hồ. Ông khẳng định: “Tuyệt đối, chúng tôi chủ yếu phải cảm ơn người Mỹ.” Mattis nghe vậy đương nhiên rất vui, ông nói hai bên có thể tìm cách để các vấn đề quan trọng tiến triển suôn sẻ.
Lúc đó, do chiến tranh thương mại và tiến triển quân sự của Trung Quốc ở Biển Đông, quan hệ Trung – Mỹ đang khá căng thẳng. Trung Quốc đã xây đảo nhân tạo ở Biển Đông và lắp đặt hệ thống tên lửa, đường băng cho máy bay chiến đấu và oanh tạc cơ ở quần đảo Trường Sa (Spratly Islands – chủ quyền vẫn đang tranh chấp).
Khi họ tiếp tục dạo bộ trên lối nhỏ ở Mount Vernon, Ngụy Phượng Hòa nói với Mattis rằng ông rất thất vọng vì Trung Quốc không được mời tham gia Rim of the Pacific Exercise (RIMPAC) vào tháng 5 năm đó – cuộc tập trận hải quân lớn nhất thế giới, hai năm một lần tại Hawaii với sự tham gia của nhiều quốc gia. Mỹ hủy lời mời hải quân Trung Quốc vì Trung Quốc triển khai vũ khí ở quần đảo Trường Sa (Spratly).
Mattis hỏi Ngụy Phượng Hòa: “Ông muốn tôi làm gì đây? Đây là cuộc tập trận hải quân lớn nhất thế giới. Hai tháng trước khi bắt đầu, các ông đã vi phạm cam kết mà Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Obama tại Nhà Trắng. Lúc đó Chủ tịch Tập nói Trung Quốc sẽ không quân sự hóa quần đảo Trường Sa. Chúng tôi nhớ những lời đó.”
Năm 2015 tháng 9, khi Chủ tịch Tập thăm Mỹ và gặp Obama tại Nhà Trắng, ông确实 đã nói trực tiếp rằng Trung Quốc không có ý quân sự hóa Trường Sa, nhưng thực tế sau đó Trung Quốc vẫn tiếp tục quân sự hóa. Mattis nói: “Hoặc là Chủ tịch của các ông đã nói dối Tổng thống của chúng tôi, và thực tế ông ấy luôn định quân sự hóa Trường Sa; hoặc là quân đội của các ông không nghe lệnh dân sự. Bất kỳ tình huống nào trong hai trường hợp đó cũng khiến tôi lo ngại.”
Ngụy Phượng Hòa trả lời: “Nhưng thưa Tướng Mattis, đó chỉ là vũ khí phòng thủ thôi.” Mattis nói: “Tướng Ngụy, Tướng Ngụy, xin lỗi, chúng ta đều là tướng. Tôi từng bị bắn bởi vũ khí phòng thủ, cũng từng bị bắn bởi vũ khí tấn công. Khi tôi bị tấn công, vũ khí đó là phòng thủ hay tấn công đối với tôi không có khác biệt gì.” Sau khi phiên dịch dịch xong, Ngụy Phượng Hòa mỉm cười nhẹ.
Trong mắt Mattis, các cơ sở quân sự trên đảo ở Biển Đông chỉ là khởi đầu; Trung Quốc sẽ có kế hoạch lớn hơn trong tương lai. Đến năm 2030, Thượng Hải sẽ thay thế New York trở thành trung tâm tài chính thế giới, Đài Loan sẽ tái thống nhất với Trung Quốc. Trung Quốc cũng muốn kiểm soát ít nhất Tây Thái Bình Dương.
Mattis và Ngụy Phượng Hòa trở về nhà hàng ở Mount Vernon dùng bữa tối. Trong bữa ăn, dàn hợp xướng Học viện West Point biểu diễn trực tiếp. Các học viên mặc lễ phục, trước mỗi bài hát đều có một học viên khác giới thiệu bằng tiếng Trung phổ thông. Sau đó, đội cắm súng im lặng 24 người của Thủy quân Lục chiến Mỹ biểu diễn thao diễn súng. Đơn vị này thực hiện màn thao diễn không có nhạc quân nhạc, không có khẩu lệnh. Dù không có khẩu lệnh phối hợp, 24 người vẫn đạt độ chính xác gần như hoàn hảo, nhằm thể hiện tính chuyên nghiệp và kỷ luật của Thủy quân Lục chiến. Rõ ràng Mattis muốn đáp lễ tương xứng với sự tiếp đãi ông nhận được ở Bắc Kinh, để Ngụy Phượng Hòa cũng có một kỷ niệm cá nhân sâu sắc.
Sau bữa tối, hai người tiếp tục dạo bộ. Ngụy Phượng Hòa hỏi đội quân biểu diễn cuối cùng thuộc lực lượng nào, Mattis trả lời là Thủy quân Lục chiến. Ngụy Phượng Hòa khen ngợi họ trông rất khỏe mạnh. Mattis giới thiệu: những Thủy quân Lục chiến biểu diễn này có thể chạy xong 3 dặm (khoảng 5.000 mét) trong 18 phút, mỗi người ít nhất làm được 21 cái hít xà. So với những người biểu diễn ở Bắc Kinh cho Mattis (Cai Guoqing và Bai Xue) thì chưa chắc đã có thể lực như vậy.
Mattis tiếp tục nói về lịch sử giữa hai nước: Mỹ chưa bao giờ cố gắng kiềm chế Trung Quốc, chỉ hy vọng Trung Quốc tuân thủ quy tắc. Vấn đề then chốt là khi hai siêu cường có vũ khí hạt nhân “dẫm lên chân nhau”, chúng ta sẽ quản lý bất đồng như thế nào? Toàn thế giới đang nhìn vào Mỹ và Trung Quốc. Hai quốc gia này sẽ không ngu ngốc như người châu Âu hồi xưa, châm ngòi hai lần cho chiến tranh thế giới trong thế kỷ 20. Mỹ – Trung sẽ không làm vậy.
Mattis nói Mỹ không sợ chiến tranh khi cần thiết, nhưng ông nhấn mạnh bản thân đã chán chiến tranh. Ông đã viết quá nhiều thư gửi mẹ các quân nhân, ông không cần viết thêm nữa. Quy tắc của Mỹ là Bộ trưởng Quốc phòng phải viết thư thông báo cho gia đình mỗi binh sĩ hy sinh. Quan điểm của Mattis là: những quân nhân chưa từng đánh trận dường như sẵn sàng mạo hiểm chiến tranh hơn, còn những người từng đánh trận thì cố gắng tránh càng nhiều càng tốt. Hầu hết sĩ quan Trung Quốc chưa từng trải qua xung đột vũ trang, trong khi khoảng 80% sĩ quan Mỹ đã từng ra chiến trường dưới nhiều hình thức, trải qua mưa đạn. Chiến tranh rất khác với tập trận; nếu đánh nhau, đối với Trung Quốc sẽ cực kỳ khó khăn.
Trong sách không ghi lại câu trả lời của Ngụy Phượng Hòa. Chúng ta hãy cùng ôn lại ngắn gọn buổi dạo bộ, bữa tối và cuộc đối thoại ở Mount Vernon. Khi Mattis hỏi Ngụy Phượng Hòa: “Ông có nhận ra rằng chính người Mỹ đã tạo ra môi trường quốc tế như vậy, nhân dân Trung Quốc siêng năng tận dụng để thoát nghèo giàu có không?”, Ngụy Phượng Hòa kéo ông lại gần, thể hiện thái độ thân mật. Ông không hề mơ hồ mà nói chủ yếu phải cảm ơn người Mỹ.
Mọi người hãy nghe xem, kiểu nói như vậy nếu để Chủ tịch Tập biết, ông ấy sẽ phản ứng thế nào? Dù sự thật là vậy, Ngụy Phượng Hòa e rằng cũng không thể nói như thế. Nói rồi mà còn để lại ghi chép, truyền về Bắc Kinh thì hiệu quả sẽ ra sao? Cuốn sách này chưa có bản tiếng Trung, nhưng tôi tin rằng những người thu thập tình báo mở nguồn sớm muộn cũng sẽ truyền thông tin trong sách đến Trung ương Đảng.
Một điểm nữa: khi Mattis nói Chủ tịch Trung Quốc có thể đã nói dối Tổng thống Mỹ về vấn đề quân sự hóa Trường Sa, Ngụy Phượng Hòa không phản bác mạnh mẽ, chỉ dùng lý do “vũ khí phòng thủ” để biện minh đơn giản. Mọi người hãy so sánh với thái độ của Dương Khiết Trì và Vương Nghị năm 2021 khi gặp Blinken và Sullivan ở Alaska. Blinken và Sullivan thậm chí không đề cập đến Chủ tịch Tập, nhưng Dương Khiết Trì và Vương Nghị đã đầy hỏa khí, khẩu chiến kịch liệt. Và khán giả quan trọng nhất của màn trình diễn đó là ai? Tất nhiên là Chủ tịch Tập. So sánh thì phản ứng của Ngụy Phượng Hòa lúc đó với Mattis rõ ràng sẽ không được điểm cao.
Ngụy Phượng Hòa là thượng tướng đầu tiên được Tập Cận Bình đề bạt sau khi lên nắm quyền. Trong các tội danh bị điều tra của Ngụy Phượng Hòa, ngoài những tội thông thường như nhận hối lộ, vi phạm kỷ luật chính trị, còn có một tội hiếm thấy: ‘Đức tin sụp đổ, trung thành mất’. Trong quá trình giao thiệp với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, liệu ông ấy có lúc nào lập trường không kiên định không?”
@de Star @Nmlam
Mô tả chi tiết về cuộc gặp này đến từ nhà báo xuất sắc của Mỹ Bob Woodward. Rất hiếm khi có ghi chép chi tiết như vậy về các cuộc trao đổi cấp cao giữa Trung – Mỹ. Woodward là một trong hai nhà báo trẻ của Washington Post đã điều tra vụ Watergate vào đầu những năm 1970 – những người đã góp phần trực tiếp khiến Nixon từ chức. Ông là nhân vật đã đi vào lịch sử báo chí Mỹ. Thời kỳ hoàng kim của ngành báo chí Mỹ cũng dần kết thúc cùng thế hệ của ông. Woodward sinh năm 1943, cùng năm với Biden.
Trong vài thập kỷ gần đây, Woodward trở thành nhà chép sử của Washington, luôn đào sâu và ghi chép lại cách vận hành chính trị cấp cao của Mỹ, đóng vai trò như một “Tư Mã Thiên đương đại” – đương nhiên là không bị hoạn và được tôn kính đặc biệt. Cuốn sách phi hư cấu Rage (Giận dữ) của ông xuất bản tháng 9/2020 kể về thời Trump cầm quyền. Chương 17 của sách đọc như kịch bản, chính là kể về cuộc trao đổi giữa Mattis và Ngụy Phượng Hòa.
Ngày 8 tháng 11 năm 2018, sau khi kết thúc cuộc họp, Ngụy Phượng Hòa và Mattis lên trực thăng từ Lầu Năm Góc, bay dọc sông Potomac khoảng 10 phút về phía nam đến Mount Vernon – ngôi nhà cũ của Washington. Mount Vernon có thể coi như “Thiệu Sơn” của Mỹ, nhưng Thiệu Sơn cách Bắc Kinh rất xa, trong khi Mount Vernon nằm ngay ngoại ô thủ đô Washington, chiếm 500 acre (khoảng gấp ba lần diện tích Tử Cấm Thành).
Woodward – vốn luôn rất cẩn thận – ở đây có một sai sót nhỏ: ông nói Ngụy Phượng Hòa là “cựu Ủy viên Bộ Chính trị”, thực tế ông vẫn đang tại vị Ủy viên Quốc vụ viện. Ngay cả các nhà báo hàng đầu của Mỹ khi viết về Trung Quốc cũng khó tránh được những lỗi chi tiết như vậy.
Mattis xuất thân từ Thủy quân Lục chiến, biệt danh “Mad Dog” (Chó Điên) hay “Warrior Monk” (Tăng Sĩ Chiến Binh) vì ông độc thân suốt mấy chục năm quân ngũ. Cả hai đều là thượng tướng, nhưng có một khác biệt nhỏ: Ngụy Phượng Hòa hầu như chưa từng tham gia chiến đấu thực sự. Mattis từng chỉ huy lực lượng trong Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất năm 1991 với vai trò trung tá chỉ huy tiểu đoàn đột kích. Ông cũng chỉ huy ở Afghanistan năm 2001 và Iraq sau đó, đều ở tuyến đầu với vai trò lữ đoàn trưởng và sư đoàn trưởng; đơn vị của ông là lực lượng đầu tiên tiến vào Baghdad.
Mattis đã cùng Ngụy Phượng Hòa có một buổi dạo bộ riêng khá dài, hơn nửa giờ, chỉ có một phiên dịch viên đi kèm (Woodward không nói rõ là phiên dịch Trung Quốc hay Mỹ). Mattis rất mê sách, sở hữu 7.000 cuốn. Ông nhấn mạnh rằng trong “thế kỷ nhục nhã” từ Chiến tranh Nha phiến đến năm 1949 mà Trung Quốc nói, Mỹ không đóng vai trò nào, cũng không đòi bồi thường khổng lồ hay cắt đất. Nhân dân Mỹ có tình cảm với Trung Quốc.
Mattis tiếp tục hỏi Ngụy Phượng Hòa: “Ông có nhận ra rằng chính người Mỹ đã tạo ra môi trường quốc tế như vậy, và nhân dân Trung Quốc siêng năng đã tận dụng nó để thoát nghèo giàu có không? Thương mại với Mỹ đã giúp Trung Quốc hiện đại hóa nhanh chóng.”
Ngụy Phượng Hòa nhìn thẳng vào mắt Mattis, kéo ông lại gần hơn, thể hiện một thái độ khá thân mật. Ông nói: “Đúng vậy, chúng tôi biết chủ yếu phải cảm ơn người Mỹ.” Ngụy Phượng Hòa không hề mơ hồ. Ông khẳng định: “Tuyệt đối, chúng tôi chủ yếu phải cảm ơn người Mỹ.” Mattis nghe vậy đương nhiên rất vui, ông nói hai bên có thể tìm cách để các vấn đề quan trọng tiến triển suôn sẻ.
Lúc đó, do chiến tranh thương mại và tiến triển quân sự của Trung Quốc ở Biển Đông, quan hệ Trung – Mỹ đang khá căng thẳng. Trung Quốc đã xây đảo nhân tạo ở Biển Đông và lắp đặt hệ thống tên lửa, đường băng cho máy bay chiến đấu và oanh tạc cơ ở quần đảo Trường Sa (Spratly Islands – chủ quyền vẫn đang tranh chấp).
Khi họ tiếp tục dạo bộ trên lối nhỏ ở Mount Vernon, Ngụy Phượng Hòa nói với Mattis rằng ông rất thất vọng vì Trung Quốc không được mời tham gia Rim of the Pacific Exercise (RIMPAC) vào tháng 5 năm đó – cuộc tập trận hải quân lớn nhất thế giới, hai năm một lần tại Hawaii với sự tham gia của nhiều quốc gia. Mỹ hủy lời mời hải quân Trung Quốc vì Trung Quốc triển khai vũ khí ở quần đảo Trường Sa (Spratly).
Mattis hỏi Ngụy Phượng Hòa: “Ông muốn tôi làm gì đây? Đây là cuộc tập trận hải quân lớn nhất thế giới. Hai tháng trước khi bắt đầu, các ông đã vi phạm cam kết mà Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Obama tại Nhà Trắng. Lúc đó Chủ tịch Tập nói Trung Quốc sẽ không quân sự hóa quần đảo Trường Sa. Chúng tôi nhớ những lời đó.”
Năm 2015 tháng 9, khi Chủ tịch Tập thăm Mỹ và gặp Obama tại Nhà Trắng, ông确实 đã nói trực tiếp rằng Trung Quốc không có ý quân sự hóa Trường Sa, nhưng thực tế sau đó Trung Quốc vẫn tiếp tục quân sự hóa. Mattis nói: “Hoặc là Chủ tịch của các ông đã nói dối Tổng thống của chúng tôi, và thực tế ông ấy luôn định quân sự hóa Trường Sa; hoặc là quân đội của các ông không nghe lệnh dân sự. Bất kỳ tình huống nào trong hai trường hợp đó cũng khiến tôi lo ngại.”
Ngụy Phượng Hòa trả lời: “Nhưng thưa Tướng Mattis, đó chỉ là vũ khí phòng thủ thôi.” Mattis nói: “Tướng Ngụy, Tướng Ngụy, xin lỗi, chúng ta đều là tướng. Tôi từng bị bắn bởi vũ khí phòng thủ, cũng từng bị bắn bởi vũ khí tấn công. Khi tôi bị tấn công, vũ khí đó là phòng thủ hay tấn công đối với tôi không có khác biệt gì.” Sau khi phiên dịch dịch xong, Ngụy Phượng Hòa mỉm cười nhẹ.
Trong mắt Mattis, các cơ sở quân sự trên đảo ở Biển Đông chỉ là khởi đầu; Trung Quốc sẽ có kế hoạch lớn hơn trong tương lai. Đến năm 2030, Thượng Hải sẽ thay thế New York trở thành trung tâm tài chính thế giới, Đài Loan sẽ tái thống nhất với Trung Quốc. Trung Quốc cũng muốn kiểm soát ít nhất Tây Thái Bình Dương.
Mattis và Ngụy Phượng Hòa trở về nhà hàng ở Mount Vernon dùng bữa tối. Trong bữa ăn, dàn hợp xướng Học viện West Point biểu diễn trực tiếp. Các học viên mặc lễ phục, trước mỗi bài hát đều có một học viên khác giới thiệu bằng tiếng Trung phổ thông. Sau đó, đội cắm súng im lặng 24 người của Thủy quân Lục chiến Mỹ biểu diễn thao diễn súng. Đơn vị này thực hiện màn thao diễn không có nhạc quân nhạc, không có khẩu lệnh. Dù không có khẩu lệnh phối hợp, 24 người vẫn đạt độ chính xác gần như hoàn hảo, nhằm thể hiện tính chuyên nghiệp và kỷ luật của Thủy quân Lục chiến. Rõ ràng Mattis muốn đáp lễ tương xứng với sự tiếp đãi ông nhận được ở Bắc Kinh, để Ngụy Phượng Hòa cũng có một kỷ niệm cá nhân sâu sắc.
Sau bữa tối, hai người tiếp tục dạo bộ. Ngụy Phượng Hòa hỏi đội quân biểu diễn cuối cùng thuộc lực lượng nào, Mattis trả lời là Thủy quân Lục chiến. Ngụy Phượng Hòa khen ngợi họ trông rất khỏe mạnh. Mattis giới thiệu: những Thủy quân Lục chiến biểu diễn này có thể chạy xong 3 dặm (khoảng 5.000 mét) trong 18 phút, mỗi người ít nhất làm được 21 cái hít xà. So với những người biểu diễn ở Bắc Kinh cho Mattis (Cai Guoqing và Bai Xue) thì chưa chắc đã có thể lực như vậy.
Mattis tiếp tục nói về lịch sử giữa hai nước: Mỹ chưa bao giờ cố gắng kiềm chế Trung Quốc, chỉ hy vọng Trung Quốc tuân thủ quy tắc. Vấn đề then chốt là khi hai siêu cường có vũ khí hạt nhân “dẫm lên chân nhau”, chúng ta sẽ quản lý bất đồng như thế nào? Toàn thế giới đang nhìn vào Mỹ và Trung Quốc. Hai quốc gia này sẽ không ngu ngốc như người châu Âu hồi xưa, châm ngòi hai lần cho chiến tranh thế giới trong thế kỷ 20. Mỹ – Trung sẽ không làm vậy.
Mattis nói Mỹ không sợ chiến tranh khi cần thiết, nhưng ông nhấn mạnh bản thân đã chán chiến tranh. Ông đã viết quá nhiều thư gửi mẹ các quân nhân, ông không cần viết thêm nữa. Quy tắc của Mỹ là Bộ trưởng Quốc phòng phải viết thư thông báo cho gia đình mỗi binh sĩ hy sinh. Quan điểm của Mattis là: những quân nhân chưa từng đánh trận dường như sẵn sàng mạo hiểm chiến tranh hơn, còn những người từng đánh trận thì cố gắng tránh càng nhiều càng tốt. Hầu hết sĩ quan Trung Quốc chưa từng trải qua xung đột vũ trang, trong khi khoảng 80% sĩ quan Mỹ đã từng ra chiến trường dưới nhiều hình thức, trải qua mưa đạn. Chiến tranh rất khác với tập trận; nếu đánh nhau, đối với Trung Quốc sẽ cực kỳ khó khăn.
Trong sách không ghi lại câu trả lời của Ngụy Phượng Hòa. Chúng ta hãy cùng ôn lại ngắn gọn buổi dạo bộ, bữa tối và cuộc đối thoại ở Mount Vernon. Khi Mattis hỏi Ngụy Phượng Hòa: “Ông có nhận ra rằng chính người Mỹ đã tạo ra môi trường quốc tế như vậy, nhân dân Trung Quốc siêng năng tận dụng để thoát nghèo giàu có không?”, Ngụy Phượng Hòa kéo ông lại gần, thể hiện thái độ thân mật. Ông không hề mơ hồ mà nói chủ yếu phải cảm ơn người Mỹ.
Mọi người hãy nghe xem, kiểu nói như vậy nếu để Chủ tịch Tập biết, ông ấy sẽ phản ứng thế nào? Dù sự thật là vậy, Ngụy Phượng Hòa e rằng cũng không thể nói như thế. Nói rồi mà còn để lại ghi chép, truyền về Bắc Kinh thì hiệu quả sẽ ra sao? Cuốn sách này chưa có bản tiếng Trung, nhưng tôi tin rằng những người thu thập tình báo mở nguồn sớm muộn cũng sẽ truyền thông tin trong sách đến Trung ương Đảng.
Một điểm nữa: khi Mattis nói Chủ tịch Trung Quốc có thể đã nói dối Tổng thống Mỹ về vấn đề quân sự hóa Trường Sa, Ngụy Phượng Hòa không phản bác mạnh mẽ, chỉ dùng lý do “vũ khí phòng thủ” để biện minh đơn giản. Mọi người hãy so sánh với thái độ của Dương Khiết Trì và Vương Nghị năm 2021 khi gặp Blinken và Sullivan ở Alaska. Blinken và Sullivan thậm chí không đề cập đến Chủ tịch Tập, nhưng Dương Khiết Trì và Vương Nghị đã đầy hỏa khí, khẩu chiến kịch liệt. Và khán giả quan trọng nhất của màn trình diễn đó là ai? Tất nhiên là Chủ tịch Tập. So sánh thì phản ứng của Ngụy Phượng Hòa lúc đó với Mattis rõ ràng sẽ không được điểm cao.
Ngụy Phượng Hòa là thượng tướng đầu tiên được Tập Cận Bình đề bạt sau khi lên nắm quyền. Trong các tội danh bị điều tra của Ngụy Phượng Hòa, ngoài những tội thông thường như nhận hối lộ, vi phạm kỷ luật chính trị, còn có một tội hiếm thấy: ‘Đức tin sụp đổ, trung thành mất’. Trong quá trình giao thiệp với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, liệu ông ấy có lúc nào lập trường không kiên định không?”
@de Star @Nmlam
